Cihan Başakçıoğlu / Gazete Duvar
Şendoğan Yazıcı, 2010 yılında vicdani reddini açıkladı ve 14 yıl boyunca çok sayıda davayla karşı karşıya kaldı. Halen devam eden 14 davası bulunan Yazıcı, 11 Eylül’de jandarma tarafından sorgulanmak üzere tekrar çağrıldı. “1111 Sayılı Askeri Ceza Kanunu’na muhalefet” suçundan sorguya alınan Yazıcı, sorgu raporunu sosyal medyada paylaştı. Raporun yayınlanmasından üç gün sonra Yazıcı, “soruşturmanın gizliliğini ihlal” suçundan yeniden soruşturmayla karşı karşıya kaldı. Bu kez Türk Ceza Kanunu’nun 286. maddesini ihlal ettiği iddiasıyla sorguya çekildi.
Gazete Duvar, “halkı askerlikten soğutmak”, “askeri ceza kanununu ihlal etmek” ve “Türkiye Cumhuriyeti Devleti’ne hakaret” gibi suçlardan yargılanan Yazıcı ile son soruşturmayı ve geçmişte yaşadıklarını anlattı. 14 yıl.
Yazıcı, “14 yıldır vicdani retimi savunuyorum, jandarmaya, polise, savcılığa, mahkemeye defalarca ifade verdim” dedi. “Otoriter sistemin devlete boyun eğmeyi reddeden bireyler üzerindeki keyfi baskısı hız kesmeden devam ediyor.”
“11 Eylül’de jandarma tarafından tekrar çağrıldım ve 1111 Sayılı Askeri Ceza Kanununu ihlal ettiğimden ifade verdim. Her zamanki gibi ifademi sosyal medyada yayınladım. Üç gün sonra ‘soruşturmanın gizliliğini ihlal’ suçundan 286. maddeyi ihlal etmekle suçlandım. Saçma değil mi? Sonsuz bir döngü gibi: Açıklamamı paylaştığım için gizliliği ihlal etmekle suçlanıyorum ve eğer bunu paylaşırsam muhtemelen ‘gizliliği ihlal etmekten’ bir ifade daha vermek zorunda kalacağım. Belki bu durum daha saçma bir ‘ihlalin ihlali’ ortaya çıkana kadar devam edecek. Sorgulama sırasında soruşturmanın gizliliğine ilişkin tek bir söz bile söylenmedi.”
Halen devam eden 14 davası bulunduğunu söyleyen Yazıcı, 2010 yılındaki beyanından bu yana devlet baskısıyla karşı karşıya kaldığını ifade etti. Şöyle devam etti:
“2010 yılında vicdani ret beyanımı yaptığımda neler olabileceğini biliyordum. Buna hazırlıklıydım. Sonrasında davalar, para cezaları, hesap dondurmalar ile yoğunluğu zamanla değişen inanılmaz bir süreç yaşadım. Bu 14 davanın hazırlık süreci boyunca soruşturmalarda, savcılarda, mahkemelerde ifade verdim ve bunların hepsi ciddi bir emeğe dönüştü. Bu açıklamaları vicdani reddim için bir platform olarak kullanmaya çalışıyorum.”
Yazıcı, soruşturmaların fiili olarak vicdani reddin cezası niteliğinde olduğunu da sözlerine ekledi. “Görünüşte hiçbir şey yapmıyorlar. Zorunlu askerlik yok ama bunu ömür boyu sürecek bir eziyete dönüştürüyorlar.”
Yazıcı, davaları sırasında “kokteyl organizasyonu” suçlaması da dahil olmak üzere absürt durumlarla karşılaştığını da belirtti. “Ağır Ceza Mahkemesinde yargılandım. Sosyal medya paylaşımlarıma dayanarak Gezi eylemlerini savunmamın arkasında FETÖ’nün olduğunu gösterdiğini ve FETÖ’ye destek verdiğim gerekçesiyle dava açıldığımı ileri sürdüler. Söylediklerimde herhangi bir propaganda unsuru olmamasına rağmen ‘Kobani Direnişi’nden bahsettiğim için ‘devletin bölünmez bütünlüğünü yok etmeye teşebbüs’ suçundan da yargılandım. FETÖ, PKK ve PYD bağlantılı olmakla suçlandım ve 18 yıl hapis cezası istediler. Son duruşmada savcı beraatimi istedi, beraat ettim. Bütün bu stresi bana yaşattılar.”
Yazıcı, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne (AİHM) başvurmasının engellenmesi için Anayasa Mahkemesi’nin başvurularına yanıt vermediğini kaydetti.
“Anayasa Mahkemesi nedense bir karara varamıyor. 2014 ve 2017 yılına ait iki ayrı başvurum var. Yıllardır komisyon önünde bekliyorlar. 10 yıl oldu, bir karar çıkmadı” dedi.
Yazıcı ayrıca para cezasıyla karşı karşıya kaldığına da değinerek, şöyle konuştu: “Anayasal vicdani ret hakkımı kullandım. Bu hak, Türkiye’nin 2006 yılında Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’ni imzalamasından kaynaklanmaktadır. 2010 Anayasası’nın 90. maddesi de bunu kapsıyor. İtirazımı açıklarken anayasal hakkımı kullandığıma inanıyorum.”
“Beni askerden kaçan biri olarak görüyorlar. Askerden kaçan biri değilim çünkü hiçbir şeyden kaçmıyorum. Her duruşmaya katıldım ve her ifadeyi verdim. Ama davam devam etmesine rağmen ne zaman askerden kaçan olduğumu bildiren bir rapor yayınlasalar para cezası kesiyorlar. Bu cezalar daha sonra icra emri olarak bana geri dönüyor. Hesaplarım donduruldu. Bir yandan yargılamam devam ediyor, bir yandan da parama el koyuyorlar. Bu açık bir adaletsizliktir. Toplamda 36 bin 500 lira ceza biriktirdim.”
“Hayat bizim için zorlaştırılıyor. Otelde kalıyorsun, sabah 5’te polis geliyor ya da bir kontrol noktasıyla karşılaşıyorsun, tutanak tutuyorlar. Bu döngü sonsuza kadar devam eder. Ellerinden gelse nefes almamızı bile engellerlerdi” dedi. “Bu son durum gerçekten çok saçma. Bana özgü değil. Amaçları çok açık: Vicdani retçileri sürekli hukuki ve toplumsal bir belirsizlik içinde tutmak, gayri meşru yollarla sosyal, ekonomik ve kültürel hayatlarını çekilmez hale getirmek.”
Yazıcı sözlerini şöyle tamamladı: “Bu bizim meşru hakkımızdır. Bir yasa var ve o yasaya göre devletin gerekli düzenlemeleri yapması gerekiyor. Devlet bu düzenlemeyi uygulamadığı için benim suçum yok. Sanki devletin suçu vatandaşa işleniyor.
“Vicdani ret kabul edilirse kimsenin askere katılmayacağına inanıyorlar. Artık ücretli askerliğe zam var. Devlet açısından bu, en kazançlı gelir akışlarından biridir. İnsanları güvenlik için para ödemeye korkutmanın meşru olduğunu düşünmek saçma. Bir kere bir suçun cezasını çekersin, sonra hayatına devam edersin. Ancak Türkiye’de askerliği reddetmek sonsuz bir döngüye yol açıyor. 90 yaşına kadar yaşasam bile askerliği reddetmekten dolayı Asliye Ceza Mahkemelerinde yargılanacağım. Sonsuz bir senfoniden bahsediyorum” diye sözlerini tamamladı.
(Ayşenaz Toptaş’ın İngilizce versiyonu)
