NATO’nun son dönemde Avrupa ve ABD’daki film senaristleri, yapımcıları ve yönetmenleriyle kapalı kapılar ardında gerçekleştirdiği toplantılar, ittifakın propaganda amaçlı filmler çekmek için kolları sıvadığı yönünde tartışmaları bununla beraber getirdi. The Guardian’ın hususi haberine nazaran NATO, Los Angeles, Brüksel ve Paris’te üç ayrı toplantı düzenledi; dördüncü bir görüşmenin ise Londra’da yapılması planlanıyor. Bu toplantılara yazarlar, senaristler ve yapımcılar çağrı edilirken, görüşmeler “Chatham House kuralı” çerçevesinde gerçekleştiriliyor; kısaca katılımcılar konuşulanları aktarabiliyor sadece kimlerin yer aldığını açıklayamıyor. Bu gelişme NATO’nun daha ilkin çektirmiş olduğu propaganda filmlerini gündeme getirirken, Türkiye’de de benzer amaçlarla filmler çekilmişti. 1964 senesinde çekilen ve İstanbul’u özetleyen belgesel film Soğuk Harp döneminde Rusya’ya karşı bir propaganda emek harcaması olarak yorumlanmıştı. Arşivlerde Kore Savaşı sonrası çekilen filmler olduğu da belirtiliyor.
NATO, senarist ve yönetmerlerle Los Angeles, Brüksel ve Paris’te üç ayrı toplantı düzenledi.
ÜÇ MEDYA PROJESİ VAR
The Guardian’a sızan bilgilere nazaran, halihazırda geliştirilmekte olan minimum üç medya projesi bulunuyor. Bu durumun, NATO’nun “kültürel anlatı” üretiminde dolaylı bir rol üstlenebileceği iddialarını kuvvetlendirdiği belirtiliyor. Sadece bazı senaristlerin, bu tür kapalı görüşmelerin “askeri bakış açısının normalleştirilmesi” riskini taşıdığını ve bağımsızlığı zedeleyebileceğini savunduğu ifade ediliyor.
“YUMUŞAK GÜÇ” VURGUSU
Avrupa basınında yer edinen analizlerde de girişim, “yumuşak güç” ve “kamu diplomasisi” açısından değerlendiriliyor. NATO’nun bilhassa son yıllarda informasyon ortamı, idrak yönetimi ve stratejik kontakt alanlarına daha çok yatırım yapmış olduğu biliniyor. Tartışmalar, devletlerin güvenlik politikalarının giderek daha çok kültürel üretim ve medya alanlarıyla kesiştiği bir dönemde yaşanıyor. Gazetede bu durumun, gelecekte film ve tv içeriklerinde jeopolitik etkilerin daha görünür hale gelmesine yol açabileceği aktarılıyor.
PEK ÇOK KEZ ÇEKİLDİ
Bilhassa Soğuk Harp döneminden bu yana Batılı müdafa kurumlarının kamu diplomasisi ve “stratejik kontakt” faaliyetleri kapsamında medya üreticileriyle dolaylı yada direkt temas kurduğu biliniyor. ABD Müdafa Bakanlığı’nın Hollywood yapımlarıyla senaryo danışmanlığı üstünden uzun senelerdir devam eden iş birliği, NATO üyesi ülkelerdeki askeri kurumların da benzer şekilde film ve tv prodüksiyonlarına teknik destek sağlamış olduğu örneklerle karşılaştırılıyor. NATO’nun ek olarak 2000’li yıllardan itibaren kurumsal düzeyde informasyon operasyonları, stratejik kontakt merkezleri ve “StratCom” benzer biçimde yapılar vasıtasıyla informasyon ortamını şekillendirmeye yönelik kapasitesini geliştirdiği de biliniyor.
1964’TE TÜRKİYE’DE ÇEKİLDİ
NATO’nun medya ve belgesel üretimiyle ilişkisine tarihsel bir örnek olarak 1964 senesinde Türkiye hakkında hazırladığı tanıtım/belgesel içerikler de gösteriliyor. Soğuk Harp döneminde NATO, üye ülkelerde ittifakın rolünü anlatmak, kamuoyunda müdafa iş birliğine destek oluşturmak ve Sovyet etkisine karşı Batı blokunun birlik mesajını güçlendirmek amacıyla çeşitli ülkelere yönelik tanıtım filmleri ve belgeseller üretmişti. Türkiye’deki 1964 tarihindeki yapım da bu çerçevede, “Türkiye’nin NATO içindeki stratejik konumunu ve ittifakın cenup kanadındaki önemini vurgulayan bir kamu diplomasisi aracı olarak” değerlendiriliyor.
NATO Sovyetlere karşı üye ülkelerde propaganda filmleri çekiyordu. Bu filmlerden biri de 1964’te İstanbul’da çekildi.
KORE SAVAŞI DA VAR
Türkiye’de ki arşivlerde ek olarak NATO’ya giriş süreci ve Kore Savaşı katkısı benzer biçimde başlıkları özetleyen haber filmleri ve propaganda niteliği taşıyan kısa belgeseller de mevcut. Bu içerikler bir çok süre beyaz perde öncesi haber bültenlerinde ya da devlet televizyonu öncesi dönemde halka açık gösterimlerde kullanılıyordu.
[email protected]
Kaynak: Web Hususi
