Türkiye, askeri insansız hava aracı pazarında son yılların en süratli yükselen tedarikçisi durumunda. ABD merkezli Center for a New American Security’nin yeni açıklamış olduğu verilere gore 2018 ile Eylül 2023 içinde Türkiye, Çin ve ABD’nin 40 ülkeye gerçekleştirdiği 69 silahlı İHA satışının yüzde 65’i Türkiye kaynaklı oldu. Aynı dönemde Çin’in oranı yüzde 26, ABD’nin oranı ise yüzde 8’de kaldı. Yükselişin merkezinde Bayraktar TB2 yer aldı. Türk SİHA’larının Libya, Dağlık Karabağ ve Rusya-Ukrayna savaşlarında kullanılması, internasyonal görünürlüğü artırdı. 2022’de ilk kez silahlı İHA satın alan altı ülkenin tamamı Bayraktar TB2’yi tercih ederken Türkiye aynı yıl 18 satış gerçekleştirerek Çin’in senelik satış seviyesini aştı.
Türk Müdafa Endüstri, küresel pazara adeta damga vurmuş vaziyette. Fotoğraf: AA
FİYAT AVANTAJI
Türkiye’nin avantajlarından biri de fiyat ve teslim süresi oldu. CNAS karşılaştırmalarında Bayraktar TB2’nin platform maliyeti ortalama 5 milyon dolar seviyesinde gösterilirken Çin yapımı sistemlerde fiyat 1-4 milyon dolar, ABD üretimi MQ-9 Reaper’da ise ortalama 32 milyon dolar düzeyinde. Cephane, eğitim, yer denetim sistemi ve lojistik paketleri eklendiğinde toplam sözleşme bedelleri daha yukarı çıkıyor. ABD’nin uzun seneler uyguladığı sıkı ihracat kısıtlamaları da pazardaki dengeleri de değiştirdi. MQ-9 Reaper benzer biçimde sistemlere erişemeyen fazlaca sayıda ülkenin ilkin Çin’e, arkasından Türkiye’ye yöneldiği de vurgulanıyor.
10 MİLYAR DOLARA ULAŞTI
Türkiye’nin ihracat portföyü artık yalnızca Bayraktar TB2’den de oluşmuyor. AKINCI TİHA ve TUSAŞ’ın ANKA ailesi de dış pazarlarda yer ediniyor. Baykar’ın Eylül 2026 itibarıyla açıklamış olduğu verilere gore şirket 39 ülkeyle ihracat anlaşması imzaladı. Bayraktar TB2 için antak kalma meydana getirilen ülke sayısı 36’ya, AKINCI için 16’ya ulaştı. İhracattaki gelişme parasal verilere de yansıdı. Baykar, 2025’te 2,2 milyar dolarlık ihracat gerçekleştirmiş oldu. Türkiye’nin toplam müdafa ve havacılık ihracatı ise aynı yıl 10 milyar 54 milyon dolara çıktı. Bu sayı 2002’de yalnızca 248 milyon dolardı. Türk SİHA’larının pazar alanı da genişledi. İlk dönemde Katar, Azerbaycan, Ukrayna, Şimal Afrika ve Orta Asya öne çıkarken sonraki yıllarda Avrupa ülkeleri de alıcılar arasına girdi. Polonya’nın Bayraktar TB2 satın almasıyla Türkiye ilk kez bir NATO ve Avrupa Birliği üyesine bu sınıfta İHA ihraç etti.
