Ferhat Yaşar / Gazete Duvar
İstanbul As Plastik fabrikasında 25 Eylül’de sendikalı oldukları gerekçesiyle 10 çalışanın işten çıkarılmasının ardından işçiler grevlerinin altıncı gününe girdi. Gazete Duvar grevci işçilere katılarak yönetimin sendikal çökertme girişimlerine karşı direnişlerini dinledi.
Şirket geçmişte sendikaları çökertme girişiminde bulunmuştu. 2022’de yönetim çalışanlara sendikalaşmayı bırakmaları için baskı yaptı ancak işçiler ısrar etti. Şubat 2023’te şirket 28 işçiyi işten çıkardı. İşçiler buna iş durdurmayla karşılık vererek yönetimi meslektaşlarını işe geri almaya zorladı.
Ancak 29 Ağustos’taki grev oylamasından hemen önce şirket 10 işçiyi daha işten çıkardı. 19 Eylül Perşembe günü işçiler, işten atılan sendika üyelerinin işe iadesini, toplu pazarlığın yeniden başlatılmasını ve işyeri barışının yeniden tesis edilmesini talep ederek grev başlattı.
As Plastik’te 9 yıl çalışan ve 29 Ağustos’ta 49 kodla işten çıkarılan iş yeri temsilcisi Savaş Çakmak, “İşveren, sendikayı işyerine getiren 10 kişiyi, içeride bulunanlara baskı yapmak için işten çıkardı. Tüm baskılara rağmen,” dedi. Biz buradayız. Makineler tamamen durdu. Biz güçlüyüz ve en azından mücadelemizin meşru olduğunu biliyoruz.”
Çıkış kodu 49, fesih nedenini “işçinin kendisine verilen görevi kendisine hatırlatılmasına rağmen yapmamakta ısrar etmesi” olarak tanımlıyor. Yasa, işçilerin kalıcı kayıtlarına işleniyor ve onları işsizlik yardımlarından diskalifiye ediyor.
Sendikalaşma öncesi şartlardan bahseden Çakmak, “Plastik sektöründe çalışma koşulları zorlu, biz de çok ağır koşullar altında çalıştık. Duman ve dumandan dolayı sağlık açısından çok riskli bir ortamdı. 12 saatlik vardiyalar halinde çalışıyorduk ve birçok arkadaşımız hastalandı. Fazla mesainin ücreti adil bir şekilde ödenmiyordu ve bizi yenmeyen yiyecekler yemeye zorladılar.”
Dolayısıyla tüm bunlar fabrikada bir “isyan duygusuna” yol açtı. Çakmak şöyle devam etti: “İşyerinde huzurun sağlanması için patronla diyalog sürdürülmeye çalışılmasına rağmen bir ilerleme sağlanamadı. Enflasyonun işleri daha da kötüleştirmesiyle birlikte zorluklarımız bir yardım çığlığına dönüştü. İnsanlar geçimini sağlayamıyordu ve koşulların iyileştirilmesi gerekiyordu. Tek seçeneğimiz sendikaydı ve biz ona sımsıkı sarıldık. Sendika bizi bırakmadı.”
İşçilerin taleplerine de değinen Çakmak, “Meslektaşlarımız kovulmadan önce işverenin masaya oturmasını istiyorduk. Şu anda 10 arkadaşımızın kovulmasına rağmen önceliğimiz onları yeniden işe almak. Bundan sonra pazarlık masasına döneceğiz. Bu koşullar sağlandığında işe geri döneceğiz ve işyeri huzurunu koruyacağız.”
İşçiler ve yönetim, giyim ve yakacak yardımının yanı sıra yüzde 35 zam konusunda da anlaştı ancak şirket son anda sendikayı istemediklerini açıkladı. “Biz bunu kabul etmeyi reddettik. Sendikadan vazgeçmeyeceğiz” diye ekledi Çakmak.
Bir diğer işçi Ebubekir Taşkın ise şunları ekledi: “Mayıs ayında toplu sözleşmeye başladık ve tüm yasal maddeler yasalaştı. Ancak mali şartlara geldiğimizde patron zam için paralarının olmadığını söylemeye başladı.”
Ancak aynı patron sendikayı bozmak için bazı işçilere yüzde 50, bazılarına ise yüzde 100 zam teklif etti. “Parası olmayan biri nasıl %100 teklif edebilir? Parası olduğu çok açık. Sadece sendikayı istemiyor. Biz sendikalıyız ve fikrimizi değiştirmeyeceğiz” dedi.
Dokuz yıldır As Plastik’te çalışan Kenan İncekaş, “29 Ağustos’ta patron beni hiçbir sebep göstermeden çağırdı ve benden hoşlanmadığını, denediğini ama yapamadığını söyledi. Daha sonra beni 46 (çalışan sadakatsizliği, hırsızlık) koduyla kovdu. Bunun doğru olmadığını biliyoruz; tamamen sendikal faaliyetlerden kaynaklanıyor.”
İşçiler, işten atılan meslektaşları işe iade edilene kadar greve devam edeceklerine söz verdi.
(Ayşenaz Toptaş’ın İngilizce versiyonu)
