Suriyeli mevkidaşı Asaad el-Şeybani ile düzenlemiş olduğu ortak basın toplantısında konuşan Hakan Fidan, ABD destekli terör örgütü YPG’nin Suriye ordusuna entegrasyonu mevzusuna değindi. He said the integration should be carried out as soon as possible, saying that the delay was an obstacle to Syria’s unity. El-Şibani ise YPG’nin daha önceki bir anlaşmaya vereceği cevabı hâlâ beklediklerini belirterek, “Maalesef YPG herhangi bir entegrasyon iradesi göstermedi.”
Fidan, YPG’nin “belirli faaliyetlerde İsrail ile koordineli çalıştığını” kaydederek, bu işbirliğinin YPG’nin Şam’la görüşmelerinin önündeki en büyük engel bulunduğunu söylemiş oldu. İsrail, bilhassa Baas rejiminin devrilmesinden sonrasında YPG’ye karşı sıcak bir yaklaşım sergilerken, Tel Aviv de saldırganlığını yeni Suriye’ye genişletmenin yollarını aradı.
Toplantılarda, Beşar Esad rejiminin devrilmesinin birinci yıldönümünün peşinden Türkiye-Suriye ilişkilerinin geçtiğimiz yıl siyasal, ekonomik ve güvenlik boyutlarıyla izlediği gidişatın kapsamlı bir halde değerlendirilmesi umut ediliyor.
Türk ve Suriyeli yetkililerin görüşmelerinde, Türkiye’nin ulusal güvenlik öncelikleriyle yakından bağlantılı olan 10 Mart Anlaşması’nın uygulanmasındaki ilerlemeler üstünde de duruldu. Türk medyası daha ilkin Şam’ın bu yıl sonuna kadar PKK’nın Suriye kanadı YPG’ye anlaşmaya uyması için süre verdiğini bildirmişti. Antak kalma, grubun yeni Suriye ordusuna entegrasyonunu içeriyor.
Kaynaklardan beşine gore, geçici Suriye hükümeti, terör örgütü PKK’nın ülkenin kuzeydoğusunu denetim eden Suriye kolu YPG’ye bir teklif gönderdi.
Bir Suriyeli, bir Batılı ve üç YPG yetkilisine gore Şam, bazı komuta zincirlerini devrettiği ve topraklarını öteki Suriye ordusu birimlerine açmış olduğu sürece YPG’nin ortalama 50.000 üyesini üç ana tümen ve daha ufak tugaylar halinde tekrardan düzenlemesine açık bulunduğunu açıkladı.
Yazları taraflar içinde meydana getirilen büyük çaplı müzakerelerden netice alınamayınca, kuzeydeki birçok cephe hattında sık sık yaşanmış olan çatışmalar da dahil olmak suretiyle sürtüşmeler arttı.
YPG, 2019 senesinde ülkenin petrol ve buğday üretiminin çoğunun yapıldığı kuzeydoğu Suriye’nin büyük kısmının kontrolünü ele geçirdi. Suriyeli bir yetkili geçen hafta Reuters’e entegrasyon için yıl sonu son tarihinin kati bulunduğunu ve yalnızca YPG’nin “geri dönülemez adımları”nın uzatma getirebileceğini söylemiş oldu.
Fidan geçen perşembe günü askeri yollara başvurmak istemediğini sadece YPG’ye karşı sabrın tükendiği uyarısında bulunmuştu. YPG yetkilileri son zamanı küçümsedi ve adil bir entegrasyona yönelik görüşmelerde kesin olduklarını söylemiş oldu.
ABD destekli grup, Suriye iç savaşı esnasında Türkiye’yi hedef alan bir takım saldırının arkasındaydı. Aynı harp esnasında Türk ordusu, YPG’yi sınırlarından çıkarmak ve Suriye muhalefetinin YPG’nin elindeki kasabaları özgürleştirmesine destek olmak için Suriye’de sınır ötesi saldırılar başlattı.
Türk heyetinin ziyaretinin bununla birlikte İsrail’in saldırgan eylemlerinden meydana gelen Cenup Suriye’de ortaya çıkan güvenlik risklerine de değinmesi umut ediliyor.
Türkiye ve Suriye’nin ortak çıkarları ve Suriye’nin kısa sürede DEAŞ’la Savaşım Internasyonal Koalisyonu’na (ICDC) iştirakı bağlamında, Suriye sahasındaki potansiyel kırılganlıkları istismar etmek isteyen DEAŞ terör örgütünün tekrardan canlanmasını önlemeye yönelik ortaklık de ele alınacak.
Görüşmelerin ana odağını oluşturacak güvenlik konularının yanı sıra, Suriye’nin tekrardan inşasına yönelik yürütülen ikili projelerin gözden geçirilmesi ve Suriye hükümetinin kapasite geliştirme girişimlerine destek verme çabalarının değerlendirilmesi de gündemde içeriyor.
Türkiye’nin Şam Büyükelçisi olarak atanan Dışişleri Bakan Yardımcısı Nuh Yılmaz da Suriye’nin başkentine gitti.
Esad rejiminin devrilmesinden bu yana geçen bir yılda, Türkiye-Suriye ilişkileri birçok alanda ivme kazanırken, başta güvenlik ve iktisat olmak suretiyle ikili ve bölgesel iş birliği için zamanı fırsatlar ortaya çıktı.
Türkiye, ortalama 15 senedir devam eden Suriye ihtilafının açmış olduğu yaraların sarılmasına yönelik çabalara destek verirken, her iki ülkenin çıkarları doğrultusunda yeni iş birliği fırsatlarının Suriye’nin istikrar ve güvenliğine hizmet edecek şekilde değerlendirilmesi için de çalışıyor.
Bu bağlamda Fidan, Esad rejiminin devrilmesinin peşinden ilk ziyaretini 22 Aralık 2024’te Suriye’ye gerçekleştirmiş oldu.
Takip eden dönemde Suriye’de yeni dönemde oluşan pozitif yönde havanın naturel bir sonucu olarak Türkiye ile Suriye içinde karşılıklı üst düzey ziyaretler devam etti.
Bu çerçevede iki ülke içinde 3+3 formatında meydana gelen toplantılar ayrı bir ehemmiyet taşıyor.
Bu doğrultuda Suriye Dışişleri Bakanı Asaad Hassan al-Shaibani, üst düzey bir heyetle beraber 15 Ocak’ta Türkiye’yi ziyaret etti. Ziyarette Fidan, Güler ve Kalınca Suriyeli mevkidaşlarıyla bir araya geldi.
Toplantının peşinden Türkiye Dışişleri Bakanı, Ulusal Müdafa Bakanı ve İstihbarat Başkanı 13 Mart’ta Suriye’ye bir emek harcama ziyareti gerçekleştirmiş oldu.
Fidan, Güler, Kalınca ve Suriyeli mevkidaşlarının katılımıyla iki ülke arasındaki güvenlik iş birliği ve güncel gelişmelerin ele alındığı bir toplantı daha 12 Ekim’de Ankara’da gerçekleştirildi.
