Almanya merkezli Germanwatch ve NewClimate Enstitüsü tarafınca piyasaya çıkan 2027 İklim Değişikliği Performans Endeksi, ülkelerin küresel ısınmayla mücadelede attıkları adımları ortaya koydu. Araştırmada 64 ülke ile Avrupa Birliği değerlendirildi. Küresel sera gazı emisyonlarının yüzde 90’ından fazlasını kapsayan çalışmada Türkiye, geçen yıl bulunmuş olduğu 52. bayağı 53. sıraya geriledi. Antalya’da düzenlenen COP31 İklim Zirvesi’ne ev sahipliği icra eden Türkiye’nin genel performansı oldukca düşük olarak değerlendirildi.
DÜŞÜK NOT
Endeks kapsamında ülkelerin performansı dört temel başlık altında incelendi. Sera gazı emisyonları toplam puanın yüzde 40’ını oluştururken yenilenebilir enerji, enerji kullanımı ve iklim politikalarının her biri yüzde 20 ağırlığa haiz oldu. Ortalama 500 uzmanın katkı sunmuş olduğu araştırmada Türkiye’nin sera gazı emisyonları ve enerji kullanımı düşük, iklim politikaları oldukca düşük, yenilenebilir enerji performansı ise orta düzeyde bulunmuş oldu.
İstanbul Politikalar Merkezi İklim Değişikliği Emekleri Koordinatörü Dr. Umut Şahin, Türkiye’nin yenilenebilir enerji yatırımlarına karşın iklim politikalarında düşük not almaya devam ettiğini belirtti. Şahin, mutlak emisyon azaltımı hedefi, kömürden çıkış zamanı ve uygulanabilir bir yol haritası açıklanmadığı sürece mevcut tablonun değişmeyeceğini dile getirdi.
FOSİL YAKITTA ARTIŞ
Raporda Türkiye’nin güneş ve rüzgar enerjisindeki yatırımlarına da yer verildi. Türkiye’nin güneş enerjisi kurulu gücünün 2022 senesinde 9,5 gigavat seviyesindeyken Eylül 2026’da 28 gigavata ulaşmış olduğu açıklandı. Sadece aynı dönemde fosil yakıtlardan elektrik üretiminde de artış yaşandı. Fosil yakıtlardan elde edilmiş elektrik miktarı 2022’de 186 teravatsaatten 2025’te 201 teravatsaate terfi etti. Kömürün 2025 yılı elektrik üretimindeki oranı ise yüzde 34 olarak kaydedildi.
TAKVİM YOK
Araştırmada Türkiye’nin 2053 yılı için belirlediği net sıfır emisyon hedefine ulaşmasını sağlayacak bağlayıcı bir yol haritasının bulunmadığı ifade edildi. Temmuz 2025’te yürürlüğe giren İklim Kanunu ve Emisyon Tecim Sistemi pozitif yönde gelişmeler içinde gösterilirken kömür, petrol ve organik gaz arama faaliyetlerinin sürmesi eleştirildi. Uzmanlar, yeni kömür santrallerine izin verilmemesini, fosil yakıtlara sağlanan desteklerin kaldırılmasını ve emisyonları azaltacak somut hedeflerin belirlenmesini istedi.
TAAHÜTLER OLMALI
Avrupa İklim Fiil Ağı İklim ve Enerji Politikaları Koordinatörü Hasret Katısöz endeksten yansıyanları değerlendirirken, Türkiye’nin COP31 başkanlığıyla küresel iklim mücadelesinde mesuliyet üstlendiğini belirterek, yeni kömür santralleri planlanırken iklim liderliğinden söz edilemeyeceğini söylemiş oldu. Katısöz, Türkiye’den kömürden çıkış ve emisyon azaltımı mevzusunda açık taahhütler beklediklerini beyan etti.
ÜÇ SIRA BOŞ KALDI
Endeksin küresel sonuçlarında ise hiçbir ülkenin kafi performansa ulaşamaması sebebiyle ilk üç sıra boş bırakıldı. Danimarka, üst üste altıncı kez listenin zirvesinde yer alırken, bu ülkeyi Litvanya, Lüksemburg, Birleşik Krallık, Fas ve Şili izledi. Avrupa Birliği 19, Almanya 25, Çin ise 56. sırada yer aldı. İklim Zirvesi’nde Türkiye ile beraber başkanlık görevini paylaşan Avustralya 54. sırada bulunurken en düşük performansı gösteren ülkeler İran, ABD, Rusya ve Suudi Arabistan oldu. İran 68, ABD 67, Rusya 66, Suudi Arabistan ise 65. sırada yer aldı.
BÜTÜNCÜL YAKLAŞIM GEREK
Ekosfer Derneği Yönetim Kurulu Üyesi Özgür Gürbüz ise Türkiye’nin yenilenebilir enerji hedeflerini artırmasına ve mevzuatta değişimler yapmasına karşın fosil yakıt kullanımını azaltacak kapsamlı bir politikaya gerekseme duyduğunu belirtti. Gürbüz, emisyon azaltımının enerji politikalarının bütününe yansıması icap ettiğini beyan etti.
