ABD Başkanı Donald Trump, Danimarka ve Grönland ile yeni bir güvenlik anlaşmasına vardıklarını deklare etti. Trump, anlaşmanın ABD’ye Grönland’ın güvenliği ve öteki stratejik gereksinimleri mevzusunda “kalıcı denetim” sağlayacağını duyurdu. Sadece bu ifade, Grönland’ın ABD toprağı haline geleceği anlamına gelmiyor. Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, anlaşmanın Danimarka Krallığı’nın egemenliğini ve toprak bütünlüğünü tanıdığını, bununla beraber Grönland halkının kendi kaderini belirleme hakkını koruduğunu deklare etti. Grönland Başbakanı Jens-Frederik Nielsen de anlaşmanın Grönland’ın çıkarlarını ve güvenliğini güçlendirdiğini belirtti.
ÇİN VE RUSYA’YA KAPI KAPATILIYOR
Anlaşmanın en dikkat çekici maddelerinden biri ise Çin ve Rusya’yı direkt hedef alıyor. ABD Dışişleri Bakanlığı yetkilisine bakılırsa antak kalma kapsamında Çin ve Rusya’nın Grönland’da askeri üs kurması yada asker konuşlandırması engellenecek. Ek olarak duyarlı sektörlerdeki yatırımların önüne geçilmesi için mekanizmalar oluşturulacak. Washington’ın temel endişesi, bilhassa Çin’in Grönland’daki maden ve öteki stratejik sektörlere yönelik yatırımlarının ileride askeri amaçlarla kullanılabilecek bir altyapıya dönüşmesi.
ASKERİ VARLIĞINI BÜYÜTECEK
Trump, anlaşmanın peşinden ABD’nin Grönland’daki askeri varlığını mühim seviyede artıracağını deklare etti. ABD’nin Grönland’ın kuzeyinde hâlihazırda Pituffik Uzay Üssü bulunuyor. Bir süredir Washington’ın adanın güneyinde üç yeni askeri üs oluşturmayı organize ettiği da bildiriliyor. Sadece burada dikkat çeken nokta, ABD’nin Grönland’da askeri varlığını artırabilmesi için daha ilkin de hukuki bir yerin bulunması. 1951 tarihindeki ABD-Danimarka müdafa anlaşması, 2004 senesinde güncellenmişti. Bu düzenlemeler kapsamında Washington’ın Danimarka ve Grönland’ı öncesinden bilgilendirerek adadaki askeri varlığını artırabilmesinin önü açıktı.
TRUMP’IN İLK HEDEFİ BU DEĞİLDİ
Yeni antak kalma, Trump’ın Grönland mevzusunda başlangıçta ortaya koyduğu talepten oldukça değişik bir noktaya işaret ediyor. Trump, başkanlığının ikinci döneminde Grönland’ın ABD açısından stratejik ehemmiyet taşıdığını savunarak adanın Amerikan kontrolüne geçmesi icap ettiğini onlarca kere dile getirmişti. Danimarka ile yaşanmış olan gerilim esnasında Grönland’ın ABD tarafınca alınması için güç kullanma ihtimalini dahi dışlamamıştı. Bu açıklamalar NATO müttefiki Danimarka ve Avrupa’da ciddi tepkiye yol açmıştı. Yeni düzenlemede ise Grönland’ın egemenliği Danimarka’da kalıyor. Danimarka Enstitüsü’nden araştırmacı Ulrik Pram Gad’a bakılırsa Trump’ın başlangıçtaki hedefi, Grönland üstünde ABD egemenliği sağlamaktı; yeni antak kalma ise bu hedefi gerçekleştirmiyor.
