Ankara’da düzenlenen NATO Zirvesi’nde liderler müdafa harcamaları ve ittifakın geleceğini ele alırken, zirvenin en dikkat çeken gelişmelerinden biri ABD Başkanı Donald Trump’ın İspanya’yı sert sözlerle hedef alması oldu. Outlook India’nın zirveye yansıyan kulislerden elde etmiş olduğu bilgilere nazaran Trump, İspanya’nın NATO içindeki tutumuna tepki olarak ekonomik yaptırım uygulama mevzusunda son aşama ciddi. Trump, zirve esnasında yapmış olduğu açıklamada İspanya’nın NATO’nun yeni müdafa harcanması hedeflerine kafi desteği vermediğini öne sürdü. Madrid yönetimini “fena ortak” olarak nitelendiren ABD Başkanı, gazetecilere yapmış olduğu açıklamada “Onlarla konuşmayın bile” ifadelerini kullandı. Trump ek olarak Gömü Bakanı Scott Bessent’e İspanya ile ticari ilişkilerin durdurulmasına yönelik emek harcama başlatılması emirini verdiğini deklare etti. Bu çıkış, NATO zirvesinin birlik mesajlarının önüne geçen en dikkat çekici siyasal gelişmelerden biri olarak değerlendirildi.
Diplomatik çevrelerde Trump’ın sözleri, kısa vadede somut ekonomik sonuçlardan fazlaca siyasal baskı aracı olarak değerlendiriliyor.
İSPANYA MESAFELİ
Trump’ın tepkisinin temelinde yalnızca müdafa harcamaları bulunmuyor. İspanya, NATO içinde müdafa bütçesini gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 5’ine çıkarma hedefine mesafeli yaklaşan ülkelerin başlangıcında geliyor. Başbakan Pedro Sánchez hükümeti, bu seviyedeki bir askeri harcamanın ülkenin ekonomik öncelikleriyle bağdaşmadığını korumak için çaba sarfediyor. Trump ise uzun süredir Avrupa ülkelerini savunmaya yeterince kaynak ayırmamakla suçluyor ve bilhassa İspanya’nın yük paylaşımında geri kaldığını dile getiriyor.
MADRİD DESTEK VERMEDİ
İki ülke arasındaki gerilim böyle de sınırı olan değil. Son dönemde Washington ile Madrid içinde İran politikası mevzusunda da görüş ayrılıkları yaşandı. İspanya’nın, ABD’nin İran’a yönelik askeri operasyonlarında kullanılan bazı üslerin hücum amaçlı kullanımına izin vermemesi ve İran mevzusunda daha davranışlarında ölçülü bir çizgi izlemesi, Trump yönetiminde hastalık yaratan başlıklardan biri olarak öne çıkıyor. Zirvedeki sert açıklamaların bu birikmiş anlaşmazlıkların da yansıması olduğu yorumları yapılıyor.
NASIL UYGULANACAK?
Trump’ın İspanya ile ticareti kesme yönündeki açıklamaları internasyonal kamuoyunda geniş yankı uyandırırken, bunun uygulanabilirliği ise münakaşa mevzusu oldu. Uzmanlar, İspanya’nın Avrupa Birliği üyesi olması sebebiyle tecim politikalarının Brüksel tarafınca ortak yürütüldüğünü hatırlatıyor. Bu yüzden ABD’nin yalnızca İspanya’yı hedef alan kapsamlı tecim yaptırımlarını hayata geçirmesinin hukuki ve siyasal açıdan oldukça zor olduğu belirtiliyor. Washington’un bazı ürün gruplarında ek vergiler yada yönetimsel engellemeler getirme ihtimali bulunsa da bunun Avrupa Birliği ile yeni bir tecim gerilimine dönüşebileceği ifade ediliyor.
Madrid yönetiminin önümüzdeki dönemde Washington ile ilişkilerinde sıkıntılı bir diplomatik süreç yaşayabileceği yorumları yapılıyor.
İSPANYA TEMKİNLİ
Madrid yönetimi ise Trump’ın açıklamalarına sert bir karşılık vermek yerine tansiyonu düşürmeyi tercih etti. İspanyol hükümeti, ABD ile ekonomik ilişkilerin kuvvetli şekilde devam ettiğini vurgularken, iki ülke arasındaki tecim hacminin yalnızca siyasal açıklamalarla kolay kolay etkilenmeyeceğine dikkat çekti. Yetkililer ek olarak Avrupa Birliği’nin ortak tecim politikası sebebiyle tek bir üye ülkenin ayrı şekilde hedef alınmasının kolay olmadığını dile getirdi. Sadece ABD Başkanı’nın İspanya’yı direkt hedef alan açıklamaları ittifak içinde görüş ayrılıklarının tamamen ortadan kalkmadığını bir kez daha gözler önüne serdi.
[email protected]
Kaynak: Web Hususi
