Besin zehirlenmeleri bazı durumlarda ölümcül olabilecek sonuçlara varabiliyor. Geçtiğimiz günlerde Fatih’te bir otelde konaklayan Servet ve Çiğdem Böcek ile evlatları Kadir Muhammet ve Masal, mide bulantısı ve kusma şikayetleri üstüne hastaneye kaldırıldı. Çocuklar ve anne yaşamını yitirdi. Babanın ise tedavisi devam ediyor. Ailenin midye ve kumpir tükettiği belirtilirken kati ölüm sebepleri için laboratuvar neticeleri planlanıyor. Gastroenteroloji Kısmı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Modern Erdoğan, laboratuvar neticelerini görmeden kati bir yargıya varılamayacağını belirterek ihtimaller içinde bir zehirlenmenin midyeden kaynaklanabileceğini belirtiyor. Erdoğan’a nazaran, süratli ilerleyen ve ölümcül olabilen besin zehirlenmeleri çoğu zaman toksin kaynaklı oluyor. Bundan dolayı de bu vakada besin zehirlenmesi var ise bunun midyeden kaynaklı olma ihtimalinin daha yüksek olduğuna dikkat çekiyor.
TOKSİNLER ISIYA DAYANIKLI
Doç. Dr. Modern Erdoğan, vakayla ilgili şunları söylüyor:
“Ilk olarak şunu vurgulamak gerekir: Bu tür vakalarda kati niçin sadece laboratuvar sonuçlarıyla ortaya çıkar. Bir doktor olarak sonuçlar çıkmadan ‘kati budur’ dememiz mümkün değil. Sadece tablonun oldukça süratli gelişmiş olması, bazı ihtimalleri ötekilerden daha ön plana çıkarıyor. Genel olarak besin zehirlenmelerinin büyük kısmı hafifçe seyreder; bulantı, kusma şeklinde emarelerle kendiliğinden düzelir. Fakat süratli ilerleyen ve ölümcül olabilen besin zehirlenmeleri de vardır. Bunlar çoğu zaman toksin kaynaklıdır. Kısaca gıdanın içinde daha evvel oluşmuş bir zehirden söz ediyoruz, bundan dolayı pişirmek yada kaynatmak bir çok süre koruyucu olmaz. Toksinler ısıya dayanıklıdır.”
PİŞİRİLMESİ GÜVENLİ ANLAMINA GELMEZ
Kabuklu deniz ürünlerinde biriken toksinlerin dakikalarla, saatler içinde solunum kaslarını nüzul edebileceğinden bahseden Doç. Dr. Erdoğan, şöyleki devam ediyor:
“Botulinum toksini (botoks zehirlenmesi) en malum örneklerden biridir; bilhassa ev yapımı konservelerde görülür. Daha oldukça görme bozukluğu, çift görme, yutma güçlüğü şeklinde emarelerle adım atar ve solunum kaslarını etkileyebilir. Sadece bu toksinin belirtilerinin başlaması çoğu zaman birkaç saat ile üç gün içinde değişmiş olduğu için, oldukça ani seyreden tablolarda ilk sırada düşündüğümüz etken değildir. Buna karşılık bilhassa kabuklu deniz ürünlerinde, doğrusu midye şeklinde filtrasyon kanalıyla beslenen canlılarda biriken ciddi nörotoksinler vardır. Bu toksinler dakikalarla saatler içinde solunum kaslarını nüzul edebilir ve bu durum ani dirimsel kayıplara yol açabilir. En mühim özellikleri, ne kadar pişirilirse pişirilsin yok olmamalarıdır. Dolayısıyla ‘piştiği için güvenlidir’ düşüncesi doğru değildir.”
Gastroenteroloji Kısmı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Modern Erdoğan, laboratuvar neticelerini görmeden kati bir yargıya varılamayacağını belirterek ihtimaller içinde bir zehirlenmenin midyeden kaynaklanabileceğini belirtiyor.
Geçtiğimiz aylarda İzmir’de bir vatandaşın kumpir yedikten sonrasında yaşamını kaybetmesi Salmonella bakterisini gündeme getirmişti. Doç. Dr. Erdoğan bu bakterinin bu kadar süratli ölüme götürmediğini belirterek şu açıklamayı yapıyor: “Enfeksiyon kaynaklı bir besin zehirlenmesi, mesela salmonella, bu şekilde süratli bir tabloya sebep olmaz. Salmonellada emareler daha yavaş gelişir; kanlı ishal ve ateş şeklinde bulgular olur. Bundan dolayı enfeksiyon ihtimali bu vakada öncelikli görünmüyor.”
TOKSİN MİKTARLARI FARKLI OLABİLİR
Toksinlerin herkeste değişik şekilde tesir edebileceğini belirten Erdoğan, “Ailenin değişik bireylerinin değişik hızlarda etkilenmesi de açıklanabilir bir durum. Zira her midye aynı oranda toksin içermez. Ek olarak toksinin vücuda dağılmasında kilo mühim bir belirleyicidir; evlatların ve annenin daha süratli etkilenmesi bundan dolayı olağandır. Doğal oldukça düşük küçük bir ihtimal de olsa yiyeceğe karışmış kimyasal bir madde—mesela bir temizlik ürünü—de benzer şekilde süratli tesir yaratabilir. Fakat toksin ihtimali daha kuvvetli bir olasılık olarak duruyor” diyor.
ERKEN MÜDAHALE ÖNEMLİ
Bu tür vakalarda erken müdahalenin dirimsel ehemmiyet taşıdığını belirten Erdoğan, şöyleki devam ediyor:
“Eğer toksin solunum kaslarını nüzul ettiyse, hastanın solunumu durabilir. Bu şekilde bir durumda tek tedavi, solunum cihazıyla hastayı yaşatıp toksinin tesiri geçene kadar destek sağlamak. Kısaca zamanında hastaneye ulaşıldığında iyileşme ihtimali var.”
BULANTI VARSA DİKKAT
“Vatandaşlar açısından bakarsak, bu şekilde bir tehlikeyi gıdanın tadından, kokusundan yada görünüşünden idrak etmek mümkün değil. Bu yüzden bilhassa kabuklu deniz ürünlerinin kesinlikle denetimli ve güvenilir kaynaklardan alınması gerekir. Sokakta satılan ürünler devamlı daha risklidir. Kumpir şeklinde mayonez, sosis, sucuk şeklinde kolay bozulan malzemeler içeren ve uzun süre açıkta bekleyebilen yiyeceklerde de risk artar. Aynı gıdayı yiyen birden fazla kişide kısa sürede bulantı ve kusma başlarsa, bilhassa çocuklarda süre kaybetmeden acil servise başvurulmalı. Son olarak yeniden söylemek lazım: Kati niçin laboratuvar sonuçlarıyla belirlenecek. Sadece mevcut bilgiler ışığında bu kadar süratli gelişen bir tabloda nörotoksinler daha ihtimaller içinde görünüyor.”
[email protected]
Kaynak: Haber Merkezi
