Türkiye, Suriye ile demiryolu bağlantılarını tekrardan kurmaya yönelik adımlarla bölgesel ticaretin altyapısını şekillendiriyor. Yeni hedef Türkiye’nin mevcut demiryolu ağının Halep kentine kadar uzatılması. Ortalama 110 milyon dolarlık maliyetle hayata geçirilmesi öngörülen hat, bilhassa yük taşımacılığına odaklanacak. Halep’in Şam ile mevcut demiryolu bağlantısına haiz olması, bu hattın tamamlanmasıyla Türkiye’nin Suriye içlerine ve daha güneydeki pazarlara erişimini mümkün kılacak. Projenin ikinci ayağını ise Nusaybin ile Kamışlı arasındaki hattın tekrardan devreye alınması oluşturuyor. Bu bağlantının hayata geçirilmesiyle Türkiye’nin yalnızca Suriye ile değil, Irak’a uzanan tecim yolları üstünden Körfez bölgesiyle de demiryolu entegrasyonu kurması hedefleniyor. Yeni projeler, bir zamanlar Anadolu ve Arap yarımadası arasındaki bağlantıyı elde eden Hicaz demiryolunu gündeme getirdi.
Nusaybin-Kamışlı hattının devreye girmesi, Türkiye’nin Irak pazarına erişiminde alternatif bir kanal oluşturabilir.
REKABET GÜCÜ ARTAR
Ekonomik açıdan bakıldığında, söz mevzusu projeler Türkiye’nin dış ticaretinde maliyetleri direkt etkileyebilecek bir potansiyele haiz. Demiryolu taşımacılığı, karayoluna kıyasla daha düşük maliyetli ve yüksek kapasiteli olması sebebiyle bilhassa endüstri ürünleri, enerji ve hammadde taşımacılığında avantaj sağlıyor. Bu durum, Türk ihracatçısının rekabet enerjisini artırabileceği şeklinde, sınır bölgelerinde lojistik, depolama ve gümrük faaliyetleri üstünden yeni istihdam alanları da yaratabilir.
HALEP TİCARETİ CANLANIR
Halep’in cenk öncesi dönemde Suriye’nin en mühim üretim ve tecim merkezlerinden biri olması, projenin ekonomik boyutunu daha da öne çıkarıyor. Demiryolu bağlantısının tekrardan kurulmasıyla beraber, Türkiye ile Suriye arasındaki ticaretin tekrardan canlanması ve Halep’in bölgesel bir endüstri merkezi olarak kademeli şekilde toparlanması planlanıyor. Öte taraftan, Nusaybin-Kamışlı hattının devreye girmesi, Türkiye’nin Irak pazarına erişiminde alternatif bir kanal oluşturabilir. Halihazırda büyük seviyede karayolu üstünden yürütülen Türkiye-Irak ticaretinde demiryolu seçeneğinin devreye alınması, taşıma sürelerini kısaltabilir ve maliyetleri düşürebilir. Bu durum, Türkiye’nin Körfez’e uzanan tecim koridorlarında daha etkin bir rol üstlenmesine zemin hazırlayabilir. Söz mevzusu projeler, bununla birlikte Türkiye’nin son yıllarda öne çıkardığı lojistik merkez olma hedefiyle de örtüşüyor. Avrupa ile Asya içinde köprü konumunda bulunan Türkiye’nin, cenup hattında da demiryolu bağlantılarını güçlendirmesi halinde fazlaca yönlü bir tecim ağı kurabileceği değerlendiriliyor.
ABDÜLHAMİD BAŞLATTI
Zamanı Hicaz Demiryolu ise bu projelerin simgesel temelini oluşturuyor. II. Abdülhamid döneminde 1900-1908 yılları aralığında inşa edilen hat, Şam ile Medine içinde uzanarak hem hac yolculuklarını kolaylaştırmayı hem de Osmanlı’nın bölgedeki yönetimsel bağlarını güçlendirmeyi amaçlamıştı. Toplam uzunluğu eklemelerle ortalama 1.900 kilometreye ulaşan demiryolu; köprüler, tüneller, istasyonlar ve telgraf hatlarıyla devrin en kapsamlı altyapı projelerinden biri olarak öne çıkmıştı.
Söz mevzusu projeler, bununla birlikte Türkiye’nin son yıllarda öne çıkardığı lojistik merkez olma hedefiyle de örtüşüyor.
STRATEJİK BİR ADIM
Günümüzde gündeme gelen yeni projeler ise bu zamanı hattın işlevini değişik bir boyuta taşıyor. Dini ve yönetimsel amaçlarla inşa edilen bir ulaşım ağı, çağdaş dönemde tecim ve lojistik odaklı bir ekonomik koridora dönüşme potansiyeli taşıyor. Sadece projelerin hayata geçirilmesi, bölgedeki güvenlik koşulları, Suriye’deki siyasal belirsizlik ve internasyonal yaptırımlar şeklinde faktörlere bağlı olacak. Uzmanlar, altyapının mühim seviyede tahrip olduğu bölgelerde ciddi tekrardan inşa maliyetlerinin de gündeme gelebileceğine dikkat çekiyor. Tüm bu unsurlara karşın, Türkiye’nin Suriye üstünden Orta Doğu’ya uzanan demiryolu hatlarını tekrardan devreye alma planları, yalnızca bir ulaştırma projesi değil; bölgesel ekonomik entegrasyonun tekrardan kurulmasına yönelik stratejik bir adım olarak değerlendiriliyor.
[email protected]
Kaynak: Web Hususi
