İsviçre Federal Konseyi, dün Yeni Güvenlik Politikası Stratejisi’ni kabul etti. Rusya-Ukrayna Savaşı, büyük güçler arasındaki rekabet, hibrit tehditler ve tehlikeli sonuç ekonomik bağımlılıkları merkeze alan belge, İsviçre’nin önümüzdeki yıllardaki müdafa politikasının temelini oluşturacak. Stratejide ülkenin direncinin artırılması, tehlikeli sonuç altyapının korunması ve silahlı bir saldırıya karşı askeri kapasitenin güçlendirilmesi üç temel öncelik olarak belirlendi. Toplam 10 hedef ve 46 tedbir içeren planın uygulanmasına da başlandı. Rapordaki Türkiye detayı da dikkat çekti.
İSVİÇRE TARAFSIZLIKTAN ÇIKIYOR MU?
Uzmanlara bakılırsa yeni strateji İsviçre’nin tarafsızlığını kaldırmıyor ya da ülkenin NATO’ya katılımını da planlamıyor. Sadece Rusya’nın Ukrayna’ya saldırısının arkasından İsviçre’nin Avrupa ve NATO ülkeleriyle güvenlik işbirliğinin entegrasyona gitmesi gerektiği yönündeki baskılar ülkedeki en mühim siyasal tartışmalardan biri haline geldi. Federal hükümet, tarafsızlığın internasyonal askeri işbirliğine engel olmadığını korumak için çaba sarfediyor. İsviçre’nin gerektiğinde başka ülkelerle beraber müdafa yapabilmesi için bunun sulh döneminde hazırlanması icap ettiğini belirten hükümet, NATO dahil yabancı ortaklarla eğitim ve güvenlik işbirliğini de geliştirmek istiyor. İsviçre’nin tarafsızlığı internasyonal düzeyde 1815’ten beri tanınıyor. Tarafsızlık prensibi 1848’den beri federal sistemin temel unsurlarından birisi durumunda. Rusya-Ukrayna Savaşı’nın arkasından ise Bern, tarafsızlıkla uyumlu internasyonal güvenlik işbirliğine giderek daha çok yöneldi.
TARAFSIZLIK REFERANDUMU YAPILACAK
Münakaşa yalnızca yeni güvenlik stratejisiyle sınırı olan da değil. İsviçreliler 27 Eylül’de “Tarafsızlığın Korunması Girişimi” için sandığa gidecek. Teklif kabul edilirse İsviçre’nin tarafsızlığının “devamlı ve silahlı” olduğu anayasada daha katı halde düzenlenecek. BM kararları haricinde savaşan devletlere ekonomik yaptırım uygulanması da büyük seviyede yasaklanacak. Mahalli yönetimlerin ısrarla talep etmiş olduğu bu teklife Federal Konsey ve Parlamento karşı çıkıyor. Hükümetin görüşüne bakılırsa daha katı tarafsızlık, İsviçre’nin Avrupa ülkeleriyle güvenlik işbirliğini ve krizlere karşı hareket alanını daraltacak.
İsviçre’nin tarafsızlığı 1815’ten beri internasyonal düzeyde tanınıyor. Yeni güvenlik stratejisi bu statüyü kaldırmıyor sadece Bern, Avrupa ülkeleriyle müdafa ve güvenlik işbirliğini güçlendirmeyi hedefliyor. (Fotoğraf: The Federal Assembly)
TÜRKİYE “BÖLGESEL GÜÇLER” ARASINDA
Yeni güvenlik stratejisindeki dikkat çekici bölümlerden biri de değişen dünya düzenine ilişkin değerlendirme oldu. Belgede Türkiye, Hindistan, Brezilya ve Suudi Arabistan, tesirini artıran “bölgesel güçler” içinde yayınlandı. Kamu belgesindeki değerlendirmeye bakılırsa bu ülkeler güç hedeflerini genişletirken büyük güçler arasındaki rekabette kendi hareket alanlarını da büyütüyor. Raporda bazı bölgesel güçlerin Çin ile ekonomik ve siyasal ilişkilerini derinleştirirken bununla beraber ABD ile işbirliğini sürdürdüğü de belirtiliyor. Bu tablo, belgede “giderek daha parçalı ve değişken hale geldiği” anlatılan internasyonal sistemin temel özelliklerinden biri olarak değerlendiriliyor.
DENGELERİ DEĞİŞTİREN SAVAŞ
İsviçre’nin güvenlik politikasındaki dönüşümün merkezinde ise Rusya-Ukrayna Savaşı bulunuyor. Bern, Rusya’nın Ukrayna’ya saldırısının arkasından Avrupa Birliği’nin Moskova’ya yönelik yaptırımlarının büyük bölümünü uygulamaya koydu. Bu karar İsviçre’nin tarafsızlığının sınırları mevzusunda da merkezi yönetim ve mahalli yönetimler içinde ülkede yeni bir münakaşa başlattı. Yeni stratejiye bakılırsa siber saldırılar, sabotaj, dezenformasyon, tehlikeli sonuç altyapıya yönelik tehditler ve Avrupa’daki askeri gerilim, İsviçre açısından direkt güvenlik sorunları içinde değerlendiriyor.
