Türkiye’den Suriye’ye gönüllü dönüşlerde yeni bir eşik aşıldı. İçişleri Bakanlığı Göç İdaresi Başkanlığı’nın son açıklamasına bakılırsa, 8 Aralık 2024 tarihinden bu yana 700 bin 120 Suriyeli ülkesine geri döndü. 2016’dan bugüne gönüllü geri dönüş yapanların toplam sayısı ise bir milyon 440 bin 123 olarak açıklanırken; Türkiye’de geçici koruma statüsü altında bulunan Suriyeli sayısı da 2 milyon 255 bin 31 seviyesine geriledi. Son tablo, Suriye’de 8 Aralık 2024 sonrasında süregelen yeni devrin Türkiye’deki göç dengesi üstünde direkt etkili olduğu şeklinde yorumlanırken, 2016’dan bu yana gerçekleşen toplam gönüllü dönüşlerin yüzde 48,6’sı ise yalnızca 8 Aralık 2024 sonrasındaki süreçte yaşandı. Başka bir ifadeyle, son 18,5 ayda gerçekleşen dönüşler, 2016’dan bu yana kayda geçen tüm dönüşlerin neredeyse yarısına ulaştı.
Uzmanlara bakılırsa mevcut geri dönüş hızı devam ederse, tüm Suriyelilerin geri dönmesi ortalama 5 yıl sürecek.
SEMBOLİK DEĞİL
Göç İdaresi’nin güncel verileri, Türkiye’de geçici koruma altındaki Suriyeli sayısının 2 milyon 255 bin 31 bulunduğunu da ortaya koydu. Bu sayı, dönüşlerin bir tek simgesel değil, demografik tabloyu değiştiren ölçekte ilerlediğin gösterdi. 8 Aralık 2024’ten bu yana ülkelerine dönen 700 bin 120 şahıs ise halihazırda Türkiye’de kayıtlı geçici koruma altındaki Suriyeli nüfusun ortalama yüzde 31’ine karşılık geliyor. Rakamların en çarpıcı tarafı ise toplam denge. 2016’dan bugüne gönüllü dönüş yapanların sayısı 1 milyon 440 bin 123, Türkiye’de kalan geçici koruma altındaki Suriyeli sayısı 2 milyon 255 bin olarak duyuruldu. İki veri kayıtlı geçici koruma havuzunda şimdiye kadar Türkiye’de bulunan ve dönen toplam kitlenin 3 milyon 695 bin 154 şahıs seviyesinde olduğuna işaret etti.
DÖNÜŞ TEMPOSU İYİ
Göç İdaresi tarafınca her fırsatta, dönüşlerin “gönüllü, güvenli, onurlu ve tertipli” şekilde yürütülmüş olduğu, sürecin devlet ciddiyeti ve internasyonal hukuk çerçevesinde ilerlediği vurgulanıyor. Kamuoyu Araştırmacısı Volkan Tebrizcik ise “700 bin 120 rakamı mühim bir gösterge. Aylar içinde kalıcı ve büyüyen bir geri dönüş süreci oluştuğu ortada. Nitekim 8 Aralık 2024 ile 27 Haziran 2026 arasındaki ortalama 566 günlük döneme yayıldığında, dönüş temposu averaj günde bin 237 şahıs, ayda ortalama 37 bin 653 şahıs seviyesine denk geliyor” diyor.
YENİ SAFHAYA GEÇİLDİ
Aslolan meselenin bir tek kaç kişinin döndüğü değil; bu dönüşlerin Türkiye’nin şehirleri, toplumsal hizmet yükü, sınır illeri, iş gücü piyasası ve Suriye’nin tekrardan yapılanma kapasitesi üstünde iyi mi sonuçlar doğuracağı bulunduğunu da belirten Tebrizcik, “Şundan dolayı 2 milyon 255 bin 31 Suriyelinin halihazırda Türkiye’de geçici koruma altında bulunması, geri dönüş sürecinin bitmediğini sadece 1 milyon 440 bin 123 kişilik toplam dönüş rakamı ise artık göç dosyasında yeni bir safhaya geçildiğini gösteriyor” dedi.
Ülkelerine dönmek isteyen sığınmacılar ikamet ettikleri şehirdeki il göç idaresi müdürlüğüne başvurup lüzumlu belgeleri alıyor. İşlemleri tamamlanan Suriyelilere; Hatay Cilvegözü, Hatay Yayladağı, Hatay Zeytindalı, Kilis Öncüpınar, Kilis Çobanbey, Gaziantep Karkamış ve Şanlıurfa Akçakale kara hudut kapılarında, parmak izi doğrulaması yapılıyor.
2.5 MİLYON MÜLTECİ VAR
Göç Uzmanı Prof. Dr Murat Erdoğan ise Türkiye’de ikamet eden Suriyeli sayısının 2 milyon 555 bin civarında bulunduğunu belirterek, “Öteki göçmen yada sığınmacılar mevzusunda net veriler bulunmuyor; bilhassa geri dönmeyen düzensiz göçmenlerle ilgili bilgiler spekülasyona açık” ifadelerini kullanıyor.
[email protected]
Kaynak: Web Hususi
