Ziraat ve Orman Bakanlığı tarafınca hazırlanan Türk Besin Kodeksi Et, Hazırlanmış Et Karışımları ve Et Ürünleri Tebliği, Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.
Dönerden sucuğa, pastırmadan kavurmaya kadar birçok ürünü kapsayan düzenlemeyle üretim, içerik ve etiketleme standartları tekrardan belirlendi.
DÖNERİN TÜRÜ ETİKETTE YAZACAK
Yeni dönemde ürünlerin yalnızca “döner” adıyla satışa sunulması kafi olmayacak. Üretim yöntemine bakılırsa ürün isminde “yaprak döner”, “kıyma döner” yada “yaprak-kıyma döner” ifadelerinin kullanılması gerekecek.
Yaprak-kıyma dönerde yaprak et oranı minimum yüzde 60 olacak, kıyma miktarı ise yüzde 40’ı geçemeyecek. Kıyma dönerde ise kıyma oranı en fazla yüzde 90 olacak ve ürünün minimum yüzde 10’u yaprak etten oluşacak.
Dönerde toplam yağ miktarı yüzde 25’i, tuz oranı ise yüzde 2’yi aşamayacak. Et proteini oranının da minimum yüzde 12 olması gerekecek.
BAZI MADDELER DÖNERDE KULLANILAMAYACAK
Düzenlemeyle dönerin içeriğine ilişkin yeni sınırlamalar da getirildi. Ürünün ağırlığını çoğaltmak amacıyla fıstık, peynir, nişasta ve soya benzer biçimde maddelerin kullanılmasına izin verilmeyecek.
Baharatlardan naturel olarak ürüne geçebilecek nişasta ve bitkisel protein oranı ise yüzde 1 ile sınırlandırılacak. Süt, yoğurt ve yumurta haricinde dışarıdan protein yada azot deposu eklenemeyecek.
GELENEKSEL ET ÜRÜNLERİNE DE YENİ KURALLAR
Yeni düzenleme sucuk, pastırma ve kavurma benzer biçimde geleneksel et ürünlerini de kapsıyor. Bu ürünlerin yanı sıra kırmızı et yada kanatlı eti kullanılarak üretilen dönerlerde tütsüleme işlemi uygulanamayacak.
Düzenlemeyle geleneksel ürünlerin karakteristik özelliklerinin korunması, ürün içeriklerinin tüketiciye daha açık şekilde sunulması ve yanıltıcı uygulamaların önüne geçilmesi hedefleniyor.
KIYMA YALNIZCA TALEP EDİLİNCE HAZIRLANACAK
Perakende işletmelerde hazırlanmış et karışımı olarak yalnızca pişmemiş köfte ile Kilis tencere ve kâğıt kebabı benzer biçimde bölgesel ürünler büyükbaş ve küçükbaş hayvan etlerinden günlük olarak hazırlanıp satılabilecek.
Kıyma, kanatlı kıyma, köfte ve bölgesel ürünler dışındaki hazırlanmış kırmızı et karışımları ile hazırlanmış kanatlı eti karışımları ise yalnızca tüketicinin talebi üstüne anında hazırlanabilecek. Pişmeden kanatlı etleri hazır ambalajlı olarak satılacak ve ambalaj bütünlüğü bozulmadan tüketiciye sunulacak. Tüketicinin istemesi halinde hazır ambalajlı kanatlı eti satış esnasında parçalanabilecek.
KÖFTE VE BURGERDE ET PROTEİNİ EN AZ YÜZDE 10 ŞARTI
Kıyma kullanılarak üretilen köfte ve burger benzer biçimde hazırlanmış kırmızı et karışımlarında toplam et proteini minimum yüzde 10 olacak. Yağ oranı yüzde 25’i, tuz oranı ise yüzde 2’yi geçemeyecek.
Bu ürünlerde süt ve yumurtadan elde edilmiş proteinler dışındaki protein tozu ve benzeri azot kaynakları ile nişasta, soya ve soya ürünleri benzer biçimde dolgu maddeleri kullanılamayacak. Baharat, ekmek ve galeta unu benzer biçimde bileşenlerden gelen nişasta ve bitkisel protein toplamı yüzde 5’i aşamayacak.
İŞLETMELERE 31 MART 2027’YE KADAR SÜRE
Yeni standartlara geçiş için üretici ve işletmelere uyum süresi de verildi. Mevcut üretim süreçleri ve ürünlerin 31 Mart 2027’ye kadar yeni kurallara uygun hale getirilmesi gerekecek. Bu tarihten sonrasında piyasaya sunulacak ürünler yeni kriterlere doğal olarak olacak.
BAKAN YUMAKLI’DAN AÇIKLAMA
Ziraat ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı da söz mevzusu düzenlemeyi NSosyal hesabından yapmış olduğu paylaşımla değerlendirdi.
Türk Besin Kodeksi ile güvenilir besin için kesin adımlar atmaya devam ettiklerini, et ürünlerine yönelik yeni standartlar belirlediklerini ifade eden Yumaklı, şunları kaydetti:
“Ürün ağırlığını çoğaltmak için etin içine soya ve nişasta iştirak etmesi benzer biçimde uygulamalara son veriyoruz. Sucuk ve pastırma benzer biçimde geleneksel lezzetlerimizin içine değişik katkılar katarak özünü bozanları engelliyor, dönerimizi ‘yaprak’ ve ‘kıyma’ olarak şeffafça etiketliyoruz. Tavuk dönerdeki yağ oranını da yüzde 15’e çekerek hem sağlığı koruyor hem de standartları netleştiriyoruz. Sofralarımıza gelen her lokmanın güvenilir ve hak etmiş olduğu kalitede olması için denetimlerimizi ve düzenlemelerimizi kararlılıkla sürdüreceğiz.”
