Toplumsal medya, 18 yaşından küçükler için bir kontakt alanı olmaktan çıkıp adeta istismar zeminine dönüşüyor. Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Yenimahalle Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı Kliniği’nde yürütülen araştırma, “siber uşaklaştırma” olarak tanımlanan tehlikenin Türkiye’de ulaşmış olduğu boyutu çarpıcı verilerle ortaya koydu. Araştırmaya bakılırsa, 2022 ile 2025 yılları aralığında cinsel istismar mağduru olduğu sebebi öne sürülerek hastaneye başvuran 511 çocuktan 70’inin (yüzde 13.7), toplumsal medya üstünden tanıştığı şahıs tarafınca “siber uşaklaştırma” sürecine maruz bırakıldığını ortaya koydu.
Uzmanlar, dijital platformlarda süregelen bu manipülatif ilişkilerin kısa sürede fizyolojik istismara dönüştüğünü ve evlatların “sanal avcıların” hedefi haline geldiğini belirtiyor.
TAMAMI KIZ ÇOCUKLARI
Araştırmada incelenen 70 olgunun tamamı kız evlatlarından oluşurken, mağdurların yaş averajı 15.2 olarak belirlendi. En minik mağdur 13, en büyük mağdurun 18 yaşlarında olduğuna dikkat çekilen araştırmada; istismarcıların bilhassa erişkinlik dönemindeki, duygusal olarak kırılgan ve kimlik arayışı içindeki kız çocuklarını hedef almış olduğu ifade edildi. Araştırmadan yansıyan veriler ise şöyleki: “Mağdurların yüzde 67’si örgün eğitime devam ederken, yüzde 21’i hiçbir eğitim kurumuna kayıtlı değil. 8 çocuk ise açık lise talebesi. Bu tablo, eğitimden kopan yada okuldan uzak kalan kız evlatlarının çevrimiçi istismara daha açık hale geldiğini ortaya koyuyor.”
YÜZDE 42’Sİ TEK EBEVEYNLİ
Araştırmadan yansıyan en çarpıcı verilerden biri ise, istismar mağduru evlatların yüzde 61’inde zihinsel yetersizlik bulunması oldu. Uzmanlara bakılırsa bu tablo, bilişsel kapasitesi sınırı olan evlatların çevrimiçi manipülasyonlara karşı fazlaca daha savunmasız bulunduğunu gösteriyor. Mağdurların yüzde 42.9’unun tek ebeveyniyle yaşaması, yüzde 10’unun ise babasını yitirmiş olması da riskin aile yapısıyla direkt ilişkili bulunduğunu ortaya koyuyor.
FAİLLER TANIDIK!
Araştırmada incelenen istismar şüphelilerinin tamamının adam olması dikkat çekerken, daha çarpıcı netice ise her üç vakadan ikisinde (yüzde 67.1) failin mağdurun evvel tanımış olduğu biri bulunduğunun saptanması oldu. Buna bakılırsa toplumsal medya yalnızca yabancı tehlikesinin değil; tanıdık kişilerin küçüklere dijital ortamdan yaklaşması için de bir vasıta haline gelmiş durumda.
SAHTE KİMLİK KULLANIYORLAR
Araştırmadan çıkan sonuçlara bakılırsa şüphelilerin yüzde 52.9’u 18 yaşın altındaki genç erkeklerden oluşuyor. Uzmanlar bu tabloyu “ergen failler” olgusuyla açıklarken, ‘web ortamında kontrolsüz şekilde pornografik içeriklere maruz kalan gençlerin, bir süre sonrasında kendi çevrelerinde güç, baskı ve cinsellik üstünden denetim kurmaya yöneldikleri’ şeklinde değerlendiriyorlar. Ek olarak 13 failin (yüzde 18.6) düzmece kimlik kullanarak mağdurlarla iletişime geçmiş olduğu, bilhassa anonim hesaplar ve “fake profiller” üstünden itimat kazanmaya çalmış olduğu, evlatları manipüle etmek için “duygusal yakınlaşma”, “aşk ilişkisi kurma” ve “sırdaş olma” benzer biçimde stratejiler uyguladıkları da saptandı.
Türkiye’de 10–17 yaş arası gençlerin yüzde 92’sinin akıllı telefon sahibi olması ve yüzde 81’inin toplumsal medya kullanımı, evlatların çevrimiçi ortamda devamlı etkileşim halinde bulunduğunu gösterirken, dijital istismar riskini de bununla beraber getiriyor.
İNSTAGRAM’DAKİ TEHLİKE
Araştırmada mağdur ve şüphelinin tanıştığı en yaygın platform Instagram olurken, incelenen 70 vakanın 53’ü (yüzde 75.7) ilk teması bu uygulama üstünden kuruyor. Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Yenimahalle Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çocuk Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanları Selma Tural Hesapçıoğlu ve Mehmet Fatih Ceylan ise araştırma neticeleri için şu değerlendirmelerde bulunuyor: “Sonuçlar, Türkiye’de bilhassa 13–17 yaş arası gençlerin en etken kullandığı toplumsal medya platformu Instagram’ın bununla birlikte en yüksek istismar riski taşıyan mecra haline geldiğini gösteriyor.”
FAİLLER YÖNLENDİRİYOR
Araştırma neticeleri, mağdurların yüzde 84.3’ünün failin yönlendirmesiyle cinsellik içerikli konuşmalara, uygunsuz fotoğraf yada videolara maruz kaldığını ortaya koydu. Tanışmadan istismara sürüklenmeye kadar geçen sürenin ise yüzde 68.6’sında 30 günden kısa olduğu saptandı. Araştırmanın kim bilir en dikkat çekici bulgusu, her 10 cinsel istismar vakasından birinin toplumsal medya vesilesiyle başlaması oldu.
[email protected]
Kaynak: Web Hususi
