Türkiye’de sigara tüketimi ürkütücü boyutlara ulaştı. 2025 senesinde yasal piyasada ortalama 8 milyar paket sigara satılmış olduğu ortaya çıkarken, bu sayı her gün averaj 22 milyon paket sigaranın tüketiciye ulaştığını gösterdi. Resmi ve sektörel veriler üstünden meydana getirilen hesaplamaya bakılırsa 8 milyar paketlik satış, yılda ortalama 160 milyar tane sigaraya karşılık geliyor. Bu da Türkiye’de günde averaj 438 milyon tane sigaranın piyasaya sürülmesi demek oluyor. Sadece tablo yalnızca kayıtlı sigara satışlarıyla sınırı olan değil. Türkiye’de yasal piyasaya yansımayan kaçak tütün ürünlerinin yanı sıra, satışı yasak olmasına karşın web, toplumsal medya ve kayıt dışı satış ağları üstünden erişilebilen elektronik sigara, puff bar, likit ve ısıtılmış tütün ürünleri de tüketim denklemine ekleniyor. Veriler, Türkiye’de tütün kullanımının tekrardan yükselişe geçtiğini ve mevcut önlemlerin tüketimi aşağı çekmekte yetersiz kaldığını ortaya koyuyor.
Sigara tüketimindeki artış, TÜİK’in sıhhat verilerine de yansımış durumda. Türkiye Sıhhat Araştırması 2025 sonuçlarına bakılırsa her gün tütün mamulü kullanan 15 yaş ve üstü bireylerin oranı 2022’de yüzde 28,3 seviyesindeyken, 2025’te yüzde 30,1’e terfi etti.
HALKIN PARASI DUMAN OLUYOR!
Uzmanlara bakılırsa günlük 22 milyon paketlik satış, Türkiye’de tütün tüketiminin yalnızca bireysel alışkanlık düzeyinde değil, devasa bir ekonomik pazar olarak da büyüdüğünü ortaya koyuyor. Paket başına averaj 100 liralık fiyat üstünden meydana getirilen hesaplamada, 8 milyar paketlik satış 800 milyar liralık bir hacme işaret ediyor. Bu sayı, tütün ürünlerinin tüketici bütçesi üstündeki yükünü gösterirken, sıhhat sistemine yansıyan maliyet ise oldukça daha ağır bir tablo ortaya çıkarıyor. Akciğer kanseri, KOAH, kalp damar hastalıkları, inme, erken ölüm ve iş gücü kaybı, sigaranın görünmeyen maliyet kalemleri içinde yer ediniyor.
TÜRKİYE HEDEF ÜLKELERDEN
Uzmanlara bakılırsa Türkiye, sigara tüketiminin yüksek olduğu ülkeler içinde bulunuyor. Şahıs başına günlük averaj 17,1 tane sigara tüketildiği belirtilirken, bu tablo tütün endüstrisinin Türkiye’yi mühim hedef pazarlardan biri olarak görmesine niçin oluyor. Sigaraya başlama yaşlarının düşmesi, gençler içinde yeni nesil ürünlerin yaygınlaşması ve tütün ürünlerinin gündelik hayatta halihazırda görünür olması, tüketim eğilimini besleyen başlıca etkenler içinde gösteriliyor.
YASAKLI ÜRÜNLER PAZARLANIYOR
Tütün ürünleriyle mücadelede senelerdir kapalı alan yasağı, paket ikazları, vergi artışları ve bırakma kampanyaları uygulanıyor. Sadece veriler, tüketimde istenen düşüşün sağlanamadığını ortaya koyuyor. E-sigara ve ilgili ürünleri satan web sitesi sayısı 217’yi geçmiş olduğu, puff bar ve likitlere ise 21 bin noktada erişilebildiği belirtiliyor. Söz mevzusu ürünler yalnızca web sitelerinden değil, toplumsal medya hesapları, mesajlaşma uygulamaları, kapalı gruplar ve kargo ağları üstünden de tüketiciye ulaştırılıyor. Elektronik sigara kullanımı bilhassa 14-16 yaş grubunda kaygı verici halde yayılıyor. Dünya genelinde bu yaş grubundaki 38 milyondan fazla gencin e-sigara kullandığı belirtiliyor. ABD’de 2,5 milyon, Avrupa Birliği’nde ise 8,3 milyon genç e-sigara kullanıcısı bulunuyor. Türkiye’de meydana getirilen bir araştırmada ise 500 ergenin yüzde 67’sinin evinde minimum bir aile bireyinin sigara kullandığı, yüzde 20’sinin ise e-sigara denemiş olduğu ya da tertipli kullandığı ifade ediliyor.
DNA HASARINA YOL AÇIYOR
Göğüs hastalıkları ve tütün kontrolü alanında çalışan uzmanlar, elektronik sigara ürünlerinin zannedildiği kadar masum olmadığını belirtiyor. Uzmanların dikkat çekmiş olduğu verilere bakılırsa bu ürünlerde 7 bin kimyasal, 70 kanserojen madde ve 8 bin değişik aroma bulunabiliyor. Hayvan deneylerinde elektronik sigaraların irin mekanizmalarını tetiklediği, DNA hasarına yol açmış olduğu ve akciğer fonksiyonlarını negatif etkilediği gösteriliyor. Elektronik sigara kullanımına bağlı akciğer hasarı vakalarının artması da sıhhat çevrelerinde kaygıyla izleniyor.
Uzmanlar, bilhassa gençler içinde hızla yayılan elektronik sigara ve puff bar kullanımına dikkat çekerek, tütünle mücadelede denetimlerin artırılması ve yeni nesil nikotin ürünlerine karşı daha sert adımlar atılması icap ettiğini belirtiyor.
21 BİN ERİŞİM NOKTASI
Elektronik sigara ve puff bar ürünlerinin 21 bin noktada erişilebilir hale gelmesi, yasa dışı pazarın büyüklüğünü de ortaya koyuyor. Uzmanlar, bu ürünlerin evlatların ve gençlerin görebileceği alanlara kadar indiğini, bazı satış noktalarında yasa dışı ürünlerin göz hizasında sergilendiğini belirtiyor. İnternet siteleri kapatılsa bile aynı ürünler kısa sürede değişik alan adları, toplumsal medya hesapları ve mesajlaşma grupları üstünden tekrardan satışa sunuluyor. Türk Toraks Derneği Tütün Kontrolü Emek harcama Grubu Üyesi Prof. Dr. Elif Dağlı, satış noktalarının her yıl daha fena hale geldiğine dikkat çekerek evlatların göz hizasına yasa dışı ürünler yerleştirildiği uyarısında bulunuyor. Göğüs Hastalıkları Uzmanı Dr. Pelin Duru Çetinkaya ise her sigara kullanım oranının 2012’de yüzde 27 seviyesindeyken günümüzde yüzde 31’e çıktığını belirtiyor.
[email protected]
Kaynak: Web Hususi
