İstanbul’da 14 Ekim’de yaşanmış olan ve can kayıplarına neden olan şiddetli yağışlarda Karadeniz’in sıcak sularının tesiri gündeme geldi. Doç. Dr. Doğukan Doğu Yavaşlı’nın İklim Masası için yazıya döktüğü değerlendirmede, yaz süresince biriktirdiği ısıyı yavaş kaybeden Karadeniz’in, kuzeyden gelen soğuk hava dalgalarıyla karşılaştığında güçlü yağışları besleyebileceğine dikkat çekildi. Bu değerlendirme, İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) ve Bern Üniversitesi araştırmacılarının Karadeniz havzasına ilişkin iklim projeksiyonlarıyla da örtüşüyor.
SOĞUK HAVA SICAK DENİZDEN NEM ALDI
Yavaşlı’nın değerlendirmesine gore 14 Ekim’de Balkanlar’dan gelen soğuk hava, Karadeniz üstünden İstanbul’a ulaşırken denizden ısı ve rutubet kazanmıştır. İstanbul açıklarında deniz suyu sıcaklığının ortalama 20 aşama olduğu, daha yüksek seviyelerdeki havanın ise belirgin halde daha soğuk kalmış olduğu açıklandı. Sıcak deniz ile soğuk hava arasındaki bu fark, atmosferdeki rutubet ve kararsızlığı artırarak yağış oluşumunu destekledi. İstanbul’un kuzeyindeki yükseltiler de nemli havanın yükselmesine ve yağışların bazı bölgelerde yoğunlaşmasına katkıda bulunmuş oldu. İstanbul Teknik Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mikdat Kadıoğlu da yapmış olduğu değerlendirmede, Karadeniz’in ortalama 19,5-20 dereceye ulaşan su sıcaklığının Balkanlar’dan gelen soğuk hava ve deniz üstünden rutubet taşıyan poyrazla birleşmesinin şiddetli yağışta etkili bulunduğunu söylemiş oldu.
ARAŞTIRMALARDA KARADENİZ VURGUSU
İTÜ’den Prof. Dr. Sulh Önol, doktora araştırmacısı Mehmet Sulh Kelebek ve Bern Üniversitesi’nden Dr. Fulden Batıbeniz’in katkısıyla hazırlanan çalışmada, Karadeniz havzasının gelecekteki iklim koşulları incelendi. Araştırmacılar, yüksek sera gazı emisyonlarının sürdüğü senaryoda 2005-2014 dönemiyle 2061-2070 sürecini karşılaştırdı. Çalışmada, yüzyılın ilerleyen dönemlerinde Karadeniz havzasındaki ısı artışının 4 dereceye kadar ulaşabileceği öngörüldü. Araştırmacılar, ısınmanın aşırı yağışlar da dahil olmak suretiyle bölgedeki iklim koşullarını değiştirebileceğine dikkat çekti. İTÜ ve Bern Üniversitesi araştırmacılarının değerlendirmeleri, Karadeniz’in ısınmasının yalnızca deniz sıcaklığıyla sınırı olan bir mevzu olmadığını; yağış rejimleri ve aşırı hava vakaları bakımından da izlenmesi icap ettiğini ortaya koyuyor.
