Türkiye’deki gezim sektörü, pandemi sonrası toparlanma sürecini büyük seviyede tamamlamış olsa da, sezonluk işletmeler 2025 yazına artan maliyetler ve belirsizliklerle girdi. TÜİK verilerine gore, ‘lokanta ve oteller’ grubundaki senelik fiyat artışı yüzde 95’i aşarken; enerji, kira, personel ve hammadde maliyetlerindeki yükseliş, işletmelerin sürdürülebilirliğini tehdit ediyor. Sektör temsilcileri, bilhassa sahil bölgelerindeki restoran, kafe ve otellerin en büyük problemininin nitelikli personel bulamamak bulunduğunu vurguluyor. Pandemi sonrası sektör değiştiren genç işgücünün geri dönmemesi, ücret artış talepleri ve konaklama imkânlarının yetersizliği, istihdam krizini derinleştiriyor. Artan SGK primleri ve kayıt dışı emek harcamayı önleme zorunluluğu da işverenlerin mali yükünü artırıyor.
İTİBAR KAYBI
Sezonluk işletmeler, sürem öncesinde yığın alımı yapmak, artan gezgin sayısına gore planlama yapmak ve tüm maliyetleri birkaç aylık dönemde karşılamak zorunda. Sadece yükselen fiyatlar alan kişi memnuniyetini düşürürken, işletmeler “fahiş fiyat” eleştirileri sebebiyle saygınlık kaybı endişesi yaşıyor. Turizm sektörü, maliyet baskıları ve istihdam sorunları sebebiyle sıkıntılı bir sürem geçirirken, turistlerin komşu ülkelere yönelmesi de rekabeti daha da artırıyor.
Sahil bölgelerindeki bir otel odasının averaj gecelik fiyatı ile restoranlarda yiyecek tutarları geçen yıla oranla yüzde 60 zamlandı. Bu artışlar, Türkiye’yi ucuz dinlence destinasyonu olarak gören turistler için cazibesini kaybettiriyor.
MALİYET BASKISI
Öte taraftan Kültür ve Gezim Bakanlığı’nın Mayıs 2025 verilerine gore, Türkiye’ye gelen yabancı gezgin sayısı geçen senenin aynı dönemine gore yüzde 1,81 azalarak 5 milyon 37 bin 447 kişiye geriledi. Gezim gelirlerinin ise 2024’e kıyasla yüzde 12 düşmüş olduğu tahmin ediliyor. Buna karşılık, Yunanistan’ın aynı dönemde gezgin sayısını yüzde 8 artırdığı raporlandı. Bu da Türkiye’nin rekabet gücündeki zayıflamayı gözler önüne seriyor. Sektör temsilcileri Rus turistlerin Türkiye’ye gelişlerinin yüzde 30 azaldığını, Mısır ve İspanya benzer biçimde rakip ülkelerde ise yüzde 15’lik artış kaydedildiğine dikkat çekiyorlar.
İLK TEMAS NOKTASI
Turizmdeki son tabloyu değerlendiren İstanbul Tecim Odası Restoranlar ve Yiyecek İçecek Hizmetleri Komitesi Başkanı Ebru Koralı, “Sürekliliği olmayan işletmelerin ayakta kalma şansı da azalıyor” açıklamasında bulunmuş oldu. Sezonluk işletmelerin gastronomi turizmi zincirinde tehlikeli sonuç bir rol oynadığını sadece bu işletmelerin sorunlarının çoğunlukla geri planda kaldığını vurgulayan Koralı, “Sezonluk işletmeler, yalnızca yerli turistin değil, yabancı ziyaretçinin de ilk temas noktası. Bu işletmelerin personel, maliyet ve denetim baskısı altında ezilmesi, destinasyonun genel imajını zedeliyor. Bu işletmelerin ayakta kalması, kent ekonomilerinin yazlık dinamiği, mahalli üreticinin sürdürülebilirliği ve ülke genelinde gastronomi markalaşması açısından stratejik bir öneme haiz” ifadelerini kullandı.
2025 yılı Mayıs ayında Türkiye’ye en fazlaca ziyaretçi gönderen ülke Rusya Federasyonu oldu. 745 bin 174 kişiyle toplam yabancı turistlerin yüzde 14,79’unu oluşturan Rus ziyaretçileri, yüzde 11,86 ile Almanya ve yüzde 10,86 ile Birleşik Krallık izledi.
GELİRLER AZALIYOR
Gezim Bakanı Bahattin Yücel de, Türkiye’nin dünya turizminde ilk 10’a girdiğini ve sektöre haksızlık yapılmaması icap ettiğini belirtirken, “Tüm işletmelerin girdileri, Türkiye’deki resmi enflasyon oranlarının fazlaca üstünde artıyor” dedi. Turizmdeki gelirlerin düşmesiyle ilgili de konuşan Yücel, şunları söylemiş oldu: “Kartalkaya yangını, güvenlik endişesi yarattı. Kaçak içkiden yaşamını kaybedenler var. Almanya, kendi vatandaşlarına ‘Türkiye’de taksiye binerseniz kredi kartı kullanmayın’ uyarısında bulunmuş oldu. Çevre ülkelerdeki savaşların da tesiri var. İç pazardaki talep düştü ve orta derslik tatile çıkamıyor. Yurttaş, Yunanistan’ı tercih ediyor.”
[email protected]
Kaynak: Web Hususi
