Hürmüz Boğazı’nın ticari gemilerin büyük çoğunluğuna fiilen kapalı olması sebebiyle sevkiyatların yapılamaması ve depoları dolan petrol üreticilerinin üretimlerinde kesintiye girmek zorunda kalması sebebiyle petrol piyasasındaki kaybın 500 milyon varili bulmuş olduğu hesaplanıyor.
ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları ve İran’ın misilleme saldırıları, Orta Doğu’da birçok petrol ve sıvılaştırılmış naturel gaz tesisinde üretimin aksamasına yol açtı.
Dünyadaki günlük petrol talebinin yüzde 20’sinin (ortalama 20 milyon varil) taşındığı Hürmüz Boğazı’nın ticari gemilerin büyük bir kısmına fiilen kapalı olması sebebiyle, sevkiyatlarını gerçekleştirmeyen ve depoları dolan birçok ülke petrol üretimini kısmak yada durdurmak durumunda kaldı.
İngiltere merkezli veri analitik şirketi Vortexa Başekonomisti David Wech’in hesaplamasına nazaran, Orta Doğu’daki cenk sebebiyle bugün itibarıyla petrol piyasasındaki yitik 500 milyon varile ulaştı.
Bu miktarın ortalama 190 milyon varili Körfez’de mahsur kalan tankerlerde bulunuyor.
Orta Doğu’dan ham petrol ve petrol ürünleri yüklemelerindeki yitik ise, 2025’teki günlük averaj yüklemeler dikkate alındığında, 310 milyon varil olarak hesaplandı. Bu miktar, halihazırda günlük ortalama 12 milyon varil ham petrol/kondensat ve 5 milyon varilin üstünde rafine ürünü kapsıyor.
İran’ın ihracatı hariç tutulduğunda, bu durum Orta Doğu’dan Asya’ya deniz yöntemiyle giden ham petrol/kondensat miktarını mevsimsel olarak üstün dereceli düşük seviyeye çekti.
AA muhabirinin Vortexa’dan edinmiş olduğu verilere nazaran, söz mevzusu 500 milyon varillik kaybın 130 milyon varili Suudi Arabistan, 122 milyon varili Birleşik Arap Emirlikleri, 110 milyon varili Irak ve 64 milyon varili Kuveyt kaynaklı.
Katar’ın bu kapsamdaki kaybının 46 milyon, İran’ın 15 milyon ve öteki ülkelerin toplamda 14 milyon varil olduğu hesaplanıyor.
Internasyonal Enerji Ajansı (IEA) üye ülkeleri 11 Mart’ta 400 milyon varille kurumun tarihindeki en yüksek oranda stratejik petrol biriki miktarını piyasaya sürme sonucu almıştı.
Petrol piyasasındaki yitik, IEA ülkelerinin kullanıma açacağı biriki miktarının üstünde bulunuyor. Wech’e nazaran, bu varillerin piyasaya verilme hızı, günlük 17 milyon varillik kaybın oldukça arkasında duracak.
IEA Başkanı Fatih Birol, Orta Doğu’daki savaşın dünya petrol piyasası tarihindeki en büyük tedarik kesintisini yarattığını belirterek, Hürmüz Boğazı’nın fiilen kapalı olması sebebiyle piyasada dönem dışı kalan petrol miktarının 1973’teki petrol krizi ve sonrasında görülen tüm kesintilerden daha yüksek bulunduğunu bildirmişti.
Analistlere nazaran, petrol piyasasındaki arz kaybının tesirleri hemen hemen tüketici tarafında hissedilmedi sadece bu haftadan itibaren bu durumun büyük seviyede değişmesi planlanıyor.
