İsrail’in, nükleer programı sebebiyle İran’a saldırması dünyayı alarm durumuna geçirirken, Dünya Bankası, nükleer enerji projeleriyle ilgili fazlaca tartışılacak bir karara imza attı. Dünya Bankası’nın Salı günü meydana getirilen yönetim kurulu toplantısında kurumun başkanı olan Ajay Banga 1959 yılından sonrasında ilk kez nükleer enerji projelerine kredi ve finansman sağlayacaklarını deklare etti. Aslına bakarsak toplantıdan kısa bir süre ilkin Dünya Bankası çalışanlarına “World Nuclear News” başlığıyla bir e-posta gönderilerek nükleer ile ilgili karar bildirilmişti. Ajay Banga, Dünya Bankası yönetim kurulu toplantısında bu sonucu doğruladı.
Dünya Bankası’nın sonucu, Dünya Nükleer Birliği memnuniyetle karşılandı.
İNSAN HAKKI GEREKÇESİ
Internasyonal kamuoyunun ve çevre örgütlerinin karara tepki göstermesi beklenirken, Dünya Bankası ise nükleer krediyi, “enerjiye ulaşmanın temel bir insan hakkı olduğu” sebebi öne sürülerek vereceklerini deklare etti. Söz mevzusu e postada kurumun kararıyla ilgili “Elektrik temel bir insan hakkıdır ve kalkınmanın temelidir. İşler elektriğe gerekseme duyar. Sıhhat sistemleri, eğitim, temiz su, kamu güvenliği ve fazlaca daha fazlası elektrikle sağlanabilir. Elektrik talebi nüfus genişledikçe, toplumlar sanayileştikçe ve dijitalleşme hızlandıkça daha da artacaktır” ifadelerine yer verildi. Dünya Bankası kararını ülkelerin kalkınma hedeflerine yetişmesi için gerekseme duydukları güvenilir enerjiyi sağlama adına bir destek olarak açıklıyor. Dünya Bankası araştırmalarına gore, gelişmekte olan ülkelerdeki elektrik talebi 2035 yılına kadar iki katından daha çok artacak. Bu sebeple “üretim, şebeke ve depolamaya yapılacak yatırımların mevcut 280 milyar dolardan ortalama 630 milyar dolara çıkması” gerekiyor.
ATOM ENERJİSİ ORTAKLIĞI
Banga, e-postada finansman adımlarının iyi mi atılacağıyla ilgili bilgiler veriyor. Bilgilendirmede şunlar ifade ediliyor. “Yeni olan şey, Dünya Bankası Grubu’nun on senelerdir ilk kez nükleer enerji alanına girmeye başlamış olacak olması. Internasyonal Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) ve öteki ortaklarla emek harcayarak nükleere haiz olan ülkelerdeki mevcut reaktörlerin ömrünü uzatma çabalarını destekleyeceğiz. Şebeke yükseltmelerini ve ilgili altyapıyı desteklemeye destek olacağız. Ek olarak ‘Minik Modüler Reaktörler’in potansiyelini hızlandırmak için çalışacağız. Böylece zaman içinde daha çok ülke için uygulanabilir bir seçenek haline gelebilir.”
Şu anda 31 ülkede etkinlik gösteren ortalama 440 nükleer güç reaktörü bulunuyor.
GEREKÇESİ MİSYON
En büyük hissedarı yüzde17 ile ABD olan Dünya Bankası Grubu, misyonunu “aşırı yoksulluğu sona erdirmek ve yaşanabilir bir gezegende paylaşılan refahı çoğaltmak” olarak tanımlıyor. Kurum nükleer benzer biçimde tepki uyandırabilecek bir adımı bu yüzden attıklarını açıklıyor. Dünya Bankası Grubu, 2024 senesinde “ortak ülkelere ve hususi işletmelere 117,5 milyar ABD doları tutarında kredi, bağışlama, ana para yatırımı ve güvence sağladığını” not ediyor.
SON DESTEK İTALYA’YA
Dünya Bankası’nın yeni nükleer kapasite için sağlamış olduğu tek kredi, 1959’da İtalya’nın ilk nükleer santrali için 40 milyon ABD dolarıydı. Şu anda 31 ülkede etkinlik gösteren ortalama 440 nükleer güç reaktörü bulunuyor. Minimum 70 güç reaktörü de inşaat halinde. IAEA, nükleer gücü düşünen yada nükleer güce başlamış olan ortalama 30 ülke bulunduğunu ve bunların ortalama üçte ikisinin gelişmekte olan ülkelerde bulunduğunu bildiriyor. Dünya Bankası’nın finansman engeli olan ülkelere yatırım yapacağı belirtiliyor.
[email protected]
Kaynak: Web Hususi
