Pazardan manava, berberden tuhafiye ve otel lobilerine kadar birçok ufak işletmede artık para sayma makinesi var. Artan nakit kullanımı, yüksek komisyon oranları, IBAN kısıtlamaları, düzmece para endişesi ve 200 liralık banknotların fiyatlar karşısındaki yetersizliği bu trendi hızlandırdı. Öyleki ki, bu cihazlar artık yalnızca kırtasiye ya da teknoloji mağazalarında değil, zincir market raflarında da kendine yer buldu.
Sabah’tan Metin Can’ın haberine bakılırsa satış rakamlarına bakıldığında, para sayma makinesini 2025’in en oldukca satılan elektronik ürünü oldu. Kayıt dışını artıran bu sistemin ülkeye yönelik maliyeti ise hemen hemen bilinmiyor. Bilhassa dijital ödeme sistemlerinde yaşanmış olan sınırlamalar ve komisyon yükleri, ufak esnafı tekrardan nakde yöneltti. Bu dönüşüm, sokaktaki ticareti etkiliyor. Cihazlar artık bir tek teknoloji mağazalarında değil, zincir marketlerde bile kolayca bulunabiliyor.
ÇANTA BOYUTUNDA DA VAR
Trendin hızlanması, yerli girişimcileri de harekete geçirdi. Son dönemde üretilen taşınabilir para sayma makineleri çanta boyutunda. USB ya da batarya ile çalışabiliyor. Bazı modeller Bluetooth bağlantısı ile mobil cihazlara anlık sayım raporları gönderebiliyor. Meşhur e-ticaret platformlarında bu cihazların satışları son üç ayda yüzde 400’e yakın artış gösterdi. Ürün yorumlarında, mahalle esnafları birbirlerine hangi modellerin daha dayanıklı yada düzmece para mevzusunda daha duyarlı olduğu mevzusunda tavsiyede bulunuyor.
YAZAR KASA POS GİBİ OLDU
Ufak esnaf para sayma makinelerini sahteciliği önlemek için de kullandıklarını söylüyor. İstanbul Sarıyer’de pazarcılık meydana getiren bir esnaf, ufak boyutlu para sayma makinesi kullandığını belirterek, “Eskiden hesap makinesiyle yetiniyorduk. Şimdi büyük paralar geliyor, düzmece riski var. Günde binlerce TL sayıyoruz. Bu makineyle hem süratli sayıyorum hem de düzmece para var ise derhal uyarıyor” dedi. Bir tek pazarlar değil, artık mahalle bakkalları, berberler, kırtasiyeler, tamirciler de bu aleti tezgâhının bir köşesine yerleştirmiş durumda. Birçok zincir market, bu artan talebi fark ederek, para sayma makinelerini “en oldukca satan ufak elektronik” kategorisine dahil etti.
NEDEN ARTTI?
Uzmanlar, bu eğilimin temelinde ki sebepleri şöyleki sıralıyor: Bankaların kredi kartı işlemlerinden almış olduğu yüzde 3.5-4.2 arası komisyon, ufak esnaf için ciddi bir maliyet kalemi. Üstelik ödemeler 30-45 gün içinde gecikmeli olarak hesaba geçiyor. Esnaf ile müşteriler içinde kullanılan kişisel IBAN’lı tahsilatlar kısa sürede yasal düzenlemelere takılınca işletmeler tekrardan nakde yöneldi. Bilhassa 200 TL’lik banknotlara dair sahtecilik haberleri çoğalınca, para sayma makineleri bununla birlikte bir güvenlik aracı hâline geldi. Uzmanlar, “Ufak esnafın günlük operasyonlarına baktığımızda, güvenilir ve süratli tahsilat büyük ehemmiyet taşıyor. Ek olarak esnafa yüksek komisyon ödemek istemiyor” diye konuştu.
KAYIT DIŞI EKONOMİYİ BÜYÜTÜR
Mali müşavirler ise kayıt dışı ekonomiyi büyütmemek adına, bu tür cihazların vergi sistemleriyle uyumlu hâle getirilmesi icap ettiğini korumak için çaba sarfediyor. Süratli tahsilat, düşük maliyet ve güvenli işlem ihtiyacı, bu aleti yalnızca bir elektronik değil yeni bir işletme refleksi hâline getirmiş durumda. Sadece kayıt dışını artıran bu sistemin ülkeye yönelik maliyeti ise bilinmiyor.
