Rusya’nın Sibirya bölgesindeki İrkutsk kentinde bulunan Sibirya ve Uzak Doğu Veba Araştırma Enstitüsü’nde çalışan 28 yaşındaki Darya Şipilova, 2 Ekim’de ağır zatürre tablosunun arkasından yaşamını yitirdi. Ölümün arkasından bilhassa çalmış olduğu kurum sebebiyle veba ihtimali gündeme geldi. Rusya’nın sıhhat denetim kurumu Rospotrebnadzor ise kadının ölümünü “sebebi bilinmeyen zatürre” olarak tanımladı ve hastalığının enstitüdeki çalışmasıyla bağlantılı olduğuna ilişkin kanıt bulunmadığını deklare etti. Sadece olayın arkasından uygulanan önlemler sual işaretlerini artırdı. Kadının tedavi görmüş olduğu hastane karantinaya alındı ve kendisiyle temas eden ortalama 200 şahıs tıbbi gözlem altına sokuldu.
RUSYA DSÖ’YE: VEBA VAKASI YOK
Dünya Sıhhat Örgütü, Rus makamlarından vakayla ilgili data istedi. Moskova’nın DSÖ’ye gönderilmiş olduğu resmi yanıtta İrkutsk’ta doğrulanmış veba vakası bulunmadığı bildirildi. DSÖ Sözcüsü Christian Lindmeier, Cenevre’deki basın toplantısında Rusya’nın yanıtını aktarırken, “Bu tehlikeli hastalığa ilişkin hiçbir olay kaydedilmedi” bilgisinin verildiğini söylemiş oldu. Rus makamları ek olarak ölen hanımla temas eden kişilerin belirlendiğini ve meydana getirilen testlerde tehlikeli enfeksiyon etkenlerine rastlanmadığını DSÖ’ye bildirdi. Sadece Reuters’e nazaran Rusya’nın verdiği cevap, ölen çalışanın kendisinin veba açısından kontrol edilip edilmediğini yada vebanın onun ölüm sebebi olarak kati halde dışlanıp dışlanmadığını açıklığa kavuşturmuyor.
KARANTİNA SÜRÜYOR
Rus makamları bölgede epidemiyolojik durumun istikrarlı bulunduğunu açıklarken, olayın arkasından alınan önlemler kamuoyundaki endişeyi büyüttü. Rus sıhhat makamları internette yayılan ve bölgede oldukça daha geniş engellemeler uygulanacağı iddia edilen bazı belgelerin düzmece bulunduğunu duyurdu. Öte taraftan hastane karantinası ve yüzlerce kişinin takibe alınması, olayın ilk günlerinde veba ihtimalinin ciddiyetle değerlendirildiğini ortaya koyuyor. Euronews’e nazaran Rus makamları, kadının çalmış olduğu patojenlerle hastalığı içinde bağlantı bulunmadığını korumak için çaba sarfediyor.
“KIRILAN TÜP” İDDİASI DOĞRULANMADI
Rus ve internasyonal medyada olayın bir laboratuvar kazasından kaynaklanmış olabileceğine ilişkin iddialar da yayıldı. Bazı mahalli kaynaklar, kadının laboratuvarda veba etkeni içeren bir tüpü kırmış olabileceğini ileri sürdü. Sadece bu iddia bağımsız olarak doğrulanmış değil. ABC News’in İrkutsk’taki gelişmelere ilişkin haberinde de bu iddiaların doğrulanmadığı ve Rus sıhhat makamlarının ölen kadının veba ile bağlantılı olduğuna dair kanıt bulunmadığını açıklamış olduğu aktarıldı. Hatta Buryatya bölgesinin yöneticisinin ilk toplumsal medya paylaşımında kadının “vebadan öldüğünü” yazdığı, sonrasında paylaşımını “muhtemelen” ifadesiyle değiştirdiği bildirildi.
DSÖ: RİSK DÜŞÜK
Dünya Sıhhat Örgütü mevcut bilgiler ışığında genel nüfus için riskin düşük bulunduğunu deklare etti. DSÖ’nün ilk değerlendirmesinde İrkutsk için risk “orta-düşük”, Rusya geneli için “düşük”, Avrupa bölgesi için ise “oldukça düşük” olarak değerlendirildi. Avrupa Hastalık Önleme ve Denetim Merkezi (ECDC) de 6 Ekim tarihindeki değerlendirmesinde şimdiye kadar ikincil olay yada sürdürülebilir insandan insana bulaş olduğuna ilişkin kanıt bulunmadığını bildirdi. ECDC, pnömonik vebanın öksürük damlacıklarıyla bulaşabilen ciddi bir hastalık bulunduğunu, sadece hastalığın erken teşhis edildiğinde antibiyotiklerle tedavi edilebildiğini belirtti.
