Türkiye’nin en popüler dijital oyun platformlarından önde gelen Roblox, 7 Ağustos 2024 tarihinde Data Teknolojileri ve İletişim Kurumu kararıyla erişime kapatıldı. Bu karar, platformda çocuk istismarı, sertlik ve uygunsuz içeriklerin yaygınlaşması nedeni öne sürülerek alınmış ve Adana’da bir mahkeme tarafınca verilen yasak sonucu, “kamu düzeninin ve evlatların korunması” amacıyla yürürlüğe girmişti. Sadece 2024 Ağustos ayından bu yana devam eden Roblox tartışmaları, siyasal arenada da yankı buldu. MHP Kahramanmaraş Milletvekili Zuhal Karakoç Dora’nın kızı, MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’yi ziyaretinde, Roblox’un tekrardan erişime açılmasını talep ederken, bu talep, toplumsal medyada geniş yankı uyandırdı. Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu ise, Roblox’un tekrardan erişime açılması talebiyle ilgili olarak yapmış olduğu açıklamada, “Data Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) bu mevzuyu incelemeye almıştır. Lüzumlu değerlendirmeler yapıldıktan sonrasında karar verilecektir” ifadelerini kullandı.
9 MİLYON ÜYE
Siyasetçilerin bile gündemine giren Roblox, Dünya genelinde 2025 yılı itibarıyla günlük 85,3 milyon etken kullanıcıya haiz. Firmanın verilerine nazaran, ABD’deki 16 yaş altı evlatların yarısından fazlası bu platformda etken olarak zaman geçirirken, Türkiye’de ise ortalama 9 milyon kayıtlı kullanıcı bulunuyor. Roblox’un piyasa kıymeti, 2025 yılı Mart ayı itibarıyla 37,8 milyar dolar olarak kaydedilirken, firmanın 2025 yılı için senelik rezervasyon tahmini 5,2 milyar dolar hesaplanıyor.
Roblox’un içerikleri, kullanıcılar tarafınca oluşturuluyor. Bu durum, platformda denetimi zorlaştırırken, bazı kullananların, sanal ortamlarda çocuklarla cinsel içerikli kontakt kurmaya çalışmış oldukları yönünde ciddi iddialar bulunuyor.
UYGUNSUZ İÇERİK RİSKİ
Roblox oyununda içerikler kullanıcılar tarafınca üretildiği ve bundan dolayı denetlenmesinin oldukça zor olduğu belirtiliyor. Oyunun 4 yaş ve üstü çocuklar için uygun olduğu ifade edilse de, platformda bazı kullananların kurallara aykırı olarak sanal cinsel içerikler paylaşmış olduğu iddia ediliyor. Roblox, Türkiye haricinde Çin’de de engellenirken, Ürdün, Şimal Kore ve Umman şeklinde ülkelerde ise platforma erişimde çeşitli sınırlamalar bulunuyor.
ÇOCUKLAR RİSK ALTINDA
Marmara Üniversitesi İletişim Fakültesi’nden Prof. Dr. Ali Murat Kırık ise, platformun yine açılabilmesi için sıkı denetim, yaş doğrulama sistemleri, içerik filtreleme ve ebeveyn kontrolleri şeklinde önlemlerin koşul bulunduğunu altını çizdi. Kırık ek olarak, “Roblox’un yine erişime açılabilmesi için, mahalli düzenlemelere uygun şekilde evlatların güvenliğini sağlayacak moderasyon sistemleri, yaş doğrulama adımları ve ebeveyn kontrolleri şeklinde önlemlerin uygulanması gerekir” dedi.
ZORBALIK VE İSTİSMAR
Üsküdar Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Kısmı Başkanı Prof. Dr. Burhan Pektaş ise Roblox’un ufaklıklara oyun tasarlama ve temel düzeyde kodlama becerileri kazandırabildiğini, sadece kontrolsüz bırakıldığında ciddi riskler barındırdığının altını çiziyor. Prof. Dr. Pektaş, ikazlarının devamında ise; “Bu biçim platformlar kontrolsüz bırakıldığında zararı olan içeriklerle karşı karşıya gelme riski, siber diktatörlük, kişisel verilerin istismarı ve ruhsal etkisinde bırakır şeklinde ciddi tehditler barındırır. İçeriklerin otomatik filtreleme sistemleriyle denetim edilmesi gerekiyor.” bilgisini verdi.
Uzmanlar; “Ebeveyn denetim panelleri, yaşa nazaran içerik kısıtlamaları, gelişmiş yaş doğrulama sistemleri ve Türkiye’deki yasal düzenlemelere tam uyum koşul” uyarısında bulunuyor.
ROBLOX OYUNCULARI NE DİYOR?
Forum sitelerinde ise ROBLOX oynayan çocuk ve gençlerin bazı paylaşımları şu şekilde:
“Hile meydana getiren oyuncular yüzünden muntazam oynayamıyorsun. Rapor etsen bile bir çok vakit hiçbir şey yapılmıyor. Sunucular sık sık çöküyor, oyundan atılmak oldukca sinir bozucu.
“Bazı oyunlarda sövgü eden oyuncularla karşılaşıyorum, moralim bozuluyor. Oyunların bir çok güncellenmiyor, bug dolu kalıyor. Robux sistemi oldukca adaletsiz, parası olan kazanıyor.”
“Oyun motoru oldukca eski, bazı şeyler son zamanların arkasında kalmış şeklinde. Sunucular oldukca kalabalık olunca oyun kasıyor, hiçbir şey yapamıyorsun. Bazı popüler oyunlar oldukca övülüyor fakat içi bomboş.”
[email protected]
Kaynak: Web Hususi
