Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan’ın Mekke Ortak Müdafa Anlaşması’yla askeri işbirliğini derinleştirdiği dönemde Riyad ile Atina arasındaki Patriot pazarlığı dikkat çekici bir boyuta ulaştı. Yunanistan, Suudi Arabistan’da vazife icra eden Patriot bataryasının karşılığında ortalama 350 milyon euroluk modernizasyon desteği beklerken, görüşmelerin Yunanistan’ın elindeki 6 Patriot bataryasını kapsaması halinde Adalar Denizi ve Doğu Akdeniz’deki hava müdafa kapasitesi de direkt etkilenecek.
İMZALAR YENİ ATILDI
Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan’ın müdafa ilişkilerini yeni bir kurumsal yapıya taşımış olduğu Mekke Ortak Müdafa Anlaşması hemen hemen ilk ayını doldururken, Riyad’ın Yunanistan ile yürüttüğü Patriot görüşmeleri Ankara açısından yeni bir tablo ortaya çıkardı. Üç ülkenin 31 Ağustos’ta İstanbul’da yapmış olduğu ilk Stratejik Siyasal ve Müdafa Komitesi toplantısının arkasından piyasaya çıkan ortak bildiride, kolektif caydırıcılığın güçlendirilmesi, silahlı kuvvetler arasındaki uyumun artırılması, ortak teknoloji geliştirilmesi ve müdafa sanayiinde ortak üretim hedefi açık halde ortaya konuldu. Antak kalma kapsamında sekretaryanın da Suudi Arabistan’da kurulması kararlaştırıldı.
YANBU’DAKİ BATARYALAR
Sadece Riyad aynı dönemde Atina ile uzun süredir devam eden müdafa ilişkisinin mühim başlıklarından önde gelen Patriot sistemleri için de masaya oturmaya hazırlanması kafa karışıklığına niçin oldu Kathimerini’ye bakılırsa Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis ile Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman arasındaki görüşmenin en mühim başlıklarından biri, 2021’den beri Suudi Arabistan’ın Yanbu bölgesinde konuşlandırılan Yunan Patriot bataryasının geleceği olacak. Yunan bataryası Kızıldeniz kıyısındaki petrol tesisleri ve eleştiri enerji altyapısının roket ve İHA saldırılarına karşı korunmasında da kullanılıyor.
350 MİLYON EUROLUK PAZARLIK
Görüşmelerin en eleştiri ayağını Yunan Hava Kuvvetleri’ne ilişik Patriot sistemlerinin modernizasyonu oluşturuyor. Kathimerini’nin daha ilkin yayımladığı bilgilere bakılırsa görüşmeler, Yunanistan’ın elindeki altı uzun menzilli Patriot bataryasının modernizasyonunu kapsayacak şekilde yürütüldü. Ortalama 350 milyon euro olarak hesaplanan maliyetin Suudi Arabistan tarafınca karşılanması üstünde duruldu. Riyad tarafında ise yalnızca Suudi Arabistan’da kullanılan bataryanın yenilenmesini öngören değişik bir yaklaşım bulunmuş olduğu belirtiliyor. Yunanistan ek olarak Suudi Arabistan’daki konuşlandırmanın yılda ortalama 6 milyon euroluk maliyetinin halen kendi bütçesinden karşılandığını belirterek maliyet paylaşımı talep ediyor.
İSRAİL İLE DİRSEK TEMASINDALAR
Analistler, Patriot modernizasyonunun Yunanistan’ın hava müdafa alanındaki tek yatırımı olmadığına dikkat çekiyor. Atina aynı dönemde İsrail sistemlerini temel alan ortalama 3 milyar euroluk yeni bir hava ve roket müdafa ağı kurmaya hazırlanırken, ilk F-35 harp uçaklarının da 2028 sonunda teslim edilmesi planlanıyor. Patriotların yenilenmesi halinde bu sistemlerin, Yunanistan’ın daha geniş kapsamlı hava müdafa ve hava gücü modernizasyonunun mühim parçalarından biri haline gelebileceği belirtiliyor.
KERPE’DEN GİRİT’E TAŞINDI
Analistler, ek olarak ortaya çıkan tabloyu Suudi Arabistan’ın aynı anda iki ayrı müdafa ilişkisini yürüttüğünü şeklinde yorumlanıyor. Jeostrateji Uzmanı Araştırmacı Dr. Ahmet Uslu ise,
“Patriotların modernizasyonunun gerçekleşmesi durumunda sorun yalnızca Suudi Arabistan’daki Yunan birliğinin kapasitesiyle sınırı olan kalmayacak. Altı bataryanın yenilenmesi, Yunanistan’ın ülke genelindeki uzun menzilli hava ve roket müdafa ağının güçlenmesi anlamına gelecek. Atina, ağustos ayında bir Patriot bataryasını Kerpe’den Girit’e taşıyarak Suda Körfezi’nin hava savunmasını güçlendirdi” diyor.
