Pasifik’te 2026’nın ikinci yarısında oldukça kuvvetli bir El Nino gelişme ihtimali yükselirken, 2027’nin küresel ölçekte yeni bir ısı rekoruna sahne olabileceği belirtiliyor. Türkiye açısından aslolan risk ise El Nino’nun direkt etkisinden ziyade, son 10 yılda giderek belirginleşen ısınma eğrisinin üstüne yeni bir ısı baskısının daha binmesi. Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nün verileri de bu tabloyu açık şekilde ortaya koyuyor. Türkiye’nin senelik averaj sıcaklığı 2016’da 14,5 aşama olarak ölçülürken, 2024’te 15,6 dereceyle tüm zamanların üstün derecesi egale edildi. 2025 ise 15,1 aşama averajla son 55 senenin en sıcak beşinci yılı olarak kayıtlara geçti.
Türkiye’nin son dönem ısı averajı, 2003-2013 dönemine bakılırsa 0,8 aşama, 1970’li ve 1980’li yılların averajına bakılırsa ise 1,7 aşama daha yüksek.
PASİFİK HIZLA ISINIYOR
Mevsimsel tahmin modellerine bakılırsa 2026’nın ikinci yarısında kuvvetli bir El Nino gelişme ihtimali belirgin şekilde artmış durumda. ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer Dairesi NOAA, Mayıs-Temmuz 2026 döneminde El Nino’nun ortaya çıkma olasılığını yüzde 61 olarak açıklarken, Dünya Meteoroloji Örgütü ise tropikal Pasifik’teki süratli ısınmaya dikkat çekiyor. İklim Masası’nda Doç. Dr. Doğukan Doğu Yavaşlı’nın aktardığı değerlendirmeye bakılırsa, bazı modeller 1997-1998 ve 2015-2016’daki oldukça kuvvetli El Nino vakalarını aşabilecek bir senaryoyu gündeme taşıyor. Uzmanlar ise Türkiye’de El Nino’nun yağış ve ısı üstündeki tesiri, tropikal kuşaktaki ülkelerde görüldüğü kadar direkt ve tek yönlü işlemediğini belirtirken, mühim ikazlar da bulunuyorlar. Doç. Dr. Yavaşlı da bu aşamada bilhassa Akdeniz, Ege ve Güneydoğu Anadolu için uzun soluklu sıcak hava dalgalarına, yüksek gece sıcaklıklarına, uzayan orman yangını sezonuna ve artan tarımsal su ihtiyacına dikkat çekiyor.
TÜRKİYE HIZLA ISINIYOR
Risk tablosunu büyüten aslolan unsur ise Türkiye’nin ihtimaller içinde yeni El Nino dönemine, son 10 yılda belirgin şekilde yükselen bir ısı eğrisiyle giriyor olması. Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nün senelik iklim değerlendirme raporlarına bakılırsa Türkiye’nin senelik averaj sıcaklığı 2016’da 14,5 aşama, 2017’de 14,2 aşama, 2018’de 15,4 aşama, 2019’da 14,7 aşama, 2020’de 14,9 aşama, 2021’de 14,9 aşama, 2022’de 14,5 aşama, 2023’te 15,1 aşama, 2024’te 15,6 aşama ve 2025’te 15,1 aşama olarak kayıtlara geçti. On senelik devrin kolay averajı 14,9 dereceye yaklaşırken, 2021-2025 aralığındaki averaj, 2016-2020 sürecinin üstüne çıktı. Bu tablo, Türkiye’nin yalnızca arka arkaya sıcak seneler yaşamadığını; senelik averaj sıcaklıkların giderek daha yüksek bir bantta kalıcılaştığı yeni bir iklim eşiğine ilerlediğini gösteriyor.
KORKUTAN ARTIŞ EĞRİSİ
İklim modellemeleri ve MGM’nin uzun dönemli analizleri de son 10 yıldaki artışın rastlantısal olmadığını ortaya koyuyor. Kurumun 1970-2025 periyodu için yapmış olduğu değerlendirmede, Türkiye averaj sıcaklığının 1970-1980 içinde 12,7 aşama, 1981-1991 içinde gene 12,7 aşama, 1992-2002 içinde 13,1 aşama, 2003-2013 içinde 13,6 aşama, 2014-2025 içinde ise 14,4 dereceye yükseldiği görülüyor. Başka bir ifadeyle Türkiye’nin son dönem ısı averajı, 2003-2013 dönemine bakılırsa 0,8 aşama, 1970’li ve 1980’li yılların averajına bakılırsa ise 1,7 aşama daha yüksek. Bu, sıcaklığın yalnızca birkaç üstün dereceli yılda sıçramadığını, uzun yıllara yayılan kalıcı bir yükseliş trendine dönüştüğünü gösteriyor.
Uzmanlar, Temmuz ve Ağustos’ta üstün dereceli sıcaklıkların yaşanabileceğini belirtiyorlar.
SICAK DALGALARI GELİYOR
Su Politikaları Uzmanı Dursun Yıldız, “2026 sonu ile 2027 süresince oluşabilecek yeni ısı baskısı, Türkiye için boş bir zemine gelmeyecek. Kuvvetli El Nino ihtimali, Türkiye için yalnızca internasyonal iklim bültenlerinde yer edinen uzak bir başlık değil. Bu olasılık, son 10 yılda ısı ortalamasını 15 aşama bandına taşıyan, 2024’te senelik ısı rekoru kıran, 2025’te yaz ve temmuz rekorları yaşayan Türkiye’nin önündeki yeni iklim imtihanını işaret ediyor. Haziran ve Temmuz 2026 güncellemeleri, El Nino’nun ne kadar kuvvetli olacağını daha net ortaya koyacak” dedi.
[email protected]
Kaynak: Web Hususi
