Rekabet Kurumu Başkanı Birol Küle, bu senenin ilk yarısında 209 girişim hakkında ortalama 17 milyar lira tutarında yönetimsel para cezası uyguladıklarını belirterek, “Bizim açımızdan bu devrin en mühim çıktısı, rekabeti bozucu davranışlara müdahale ederken piyasalarda kalıcı ve sürdürülebilir rekabet koşullarını güçlendirecek mekanizmaları hayata geçirmiş olmamızdır.” dedi.
Küle, yürüttükleri faaliyetlere ilişkin değerlendirmede bulunmuş oldu.
Önceliklerinin, piyasalarda etkin ve sürdürülebilir rekabet koşullarının tesis edilmesine katkı sağlamak bulunduğunu ifade eden Küle, bu doğrultuda kurum faaliyetlerini, sonuçlandırdıkları soruşturmalar yada yönetimsel para cezaları üstünden değerlendirmediklerini belirtti.
Küle, rekabet otoritelerinin asli görevinin, piyasaların rekabetçi yapısını güçlendirmek, pazara giriş engellerini azaltmak ve ekonomik etkinliği artıracak mekanizmaların sıhhatli şekilde işlemesine katkı sunmak bulunduğunu anlatarak, uyguladıkları yaptırımların, bu amaca ulaşmak için araçlardan yalnızca biri bulunduğunu bildirdi.
Soruşturmalar kapsamında aldıkları kararlara ilişkin informasyon veren Küle, “Bu senenin ilk yarısında 209 girişim hakkında ortalama 17 milyar lira tutarında yönetimsel para cezası uygulanması kararlaştırıldı. Sadece bizim açımızdan bu devrin en mühim çıktısı, rekabeti bozucu davranışlara müdahale ederken piyasalarda kalıcı ve sürdürülebilir rekabet koşullarını güçlendirecek mekanizmaları hayata geçirmiş olmamızdır.” dedi.
Küle, geleneksel sektörlerdeki soruşturmaların yanı sıra dijital platformlar, ödeme sistemleri, iş gücü piyasaları ve teknoloji odaklı pazarlarda mühim kararlar aldıklarını belirterek, dijitalleşme, veri ekonomisi ve suni zeka benzer biçimde alanlarda yaşanmış olan gelişimleri yakından takip ederek çözümleme yöntemlerini ve uygulama kapasitesini devamlı geliştirmeye devam ettiklerini söylemiş oldu.
Kurumun yalnızca ihlallere müdahale eden bir otorite olmadığına işaret eden Küle, rekabetçi piyasaların gelişimini destekleyen, yatırım ortamının kuvvetlenmesine katkı elde eden ve tüketici refahını merkeze alan mühim bir siyaset kurumu olduklarını kaydetti.
“TARLA BİTKİLERİ TOHUMLARI SORUŞTURMASINI KARARLILIKLA SÜRDÜRÜYORUZ”
Küle, senenin ilk yarısında değişik sektörlerdeki soruşturmalarla rekabet hukukunun güncel gereksinimlerine yanıt veren mühim adımlar attıklarına işaret ederek, “Tarımdan dijital piyasalara, tüketim mallarından ödeme sistemlerine kadar birçok alanda aldığımız kararlarla, hem rekabetçi piyasa yapısının güçlendirilmesini hem de tüketicilerin daha etkin işleyen piyasalardan faydalanmasını hedefledik.” ifadesini kullandı.
Ziraat sektörünün, direkt besin arzını, üretim maliyetlerini ve tüketici refahını etkileyen stratejik bir alan olduğuna dikkati çeken Küle, “Tarımsal üretimin temel girdisi olan tohum sektöründe rekabetçi yapının korunması yalnızca ilgili pazar bakımından değil, besin arzının sürdürülebilirliği ve üretimde verimliliğin artırılması açısından da büyük ehemmiyet taşıyor. Bu kapsamda hibrit sebze ve meyve tohumları pazarında, rekabete duyarlı detayları rakipleriyle paylaşan teşebbüsleri saptamak suretiyle toplamda 189 milyon lira yönetimsel yaptırımları uyguladık. Rekabetçi düzenin tesisi için önlemlerimizi aldık. Tarla bitkileri tohumları pazarında yürüttüğümüz soruşturmayı da kararlılıkla sürdürüyoruz.” değerlendirmesinde bulunmuş oldu.
“TÜKETİCİLERE REKABETÇİ HİZMETLER SUNULMASINA KATKI SAĞLAYACAK”
Küle, teknoloji ve dijital platformlar benzer biçimde mevzulara ilişkin dosyaların ocak-haziran döneminde öncelikli emek harcama alanları içinde yer aldığını ifade ederek, bu kapsamda Google Play Store, Mastercard ve Visa soruşturmalarındaki kararların, hem yenilikçiliği teşvik edeceğini hem de tüketicilere daha rekabetçi hizmetler sunulmasına katkı sağlayacağını söylemiş oldu.
Kast ajansları ile menajerlik alanında sonuçlandırdıkları soruşturmayla, sektörde rekabetçi yapıyı güçlendirecek mühim yapısal yükümlülükler tesis ettiklerini belirten Küle, bu çerçevede yürüttükleri soruşturmalara ilişkin informasyon verdi.
Küle, devam eden soruşturmaların, rekabet hukukunun güncel ve gelişen gündemini yansıttığını aktararak, “Halihazırda yürüttüğümüz 47 soruşturma kapsamında dijital platformlardan eğitim hizmetlerine, iş gücü piyasalarından ziraat ve besin sektörüne kadar ekonominin birçok değişik alanındaki rekabetçi endişeleri kapsamlı şekilde değerlendiriyoruz.” ifadesini kullandı.
“SÜT SORUŞTURMALARINDA SON AŞAMAYA GELDİK”
Bazı soruşturmalar kapsamında rekabetçi endişelerin soruşturma süreci devam ederken telafisi güç sonuçlar doğurmasını önlemek amacıyla geçici önlem kararları aldıklarını bildiren Küle, endüstriyel dondurma ve yumuşak şeker sektörlerindeki soruşturmalarda satış noktalarında rakip ürünlere alan tahsis edilmesine yönelik geçici tedbirler uyguladıklarını anımsattı.
Küle, ziraat ve besin sektöründe yürüttükleri süt soruşturmalarında sürecin son aşamasına gelindiğine işaret ederek, sözlerini şu şekilde sürdürdü:
“Pişmeden süt piyasasına ilişkin rekabetçi endişeler ile kamuoyunda ‘süt karşılığı yem’ olarak malum uygulamaya yönelik incelemelerimizi büyük seviyede tamamladık. Bu dosyaların da önümüzdeki dönemde sonuçlandırılmasını öngörüyoruz. Bu çalışmaların ortak noktası, rekabeti yalnızca ihlaller ortaya çıktıktan sonrasında müdahale edilen bir alan olarak değil, üretimi, yatırımı, yenilikçiliği ve tüketici refahını destekleyen temel bir iktisat politikası aracı olarak görmemizdir. Önümüzdeki dönemde de hem geleneksel sektörlerde hem de dijital ekonomide etkin ve öngörülebilir bir rekabet düzeninin güçlendirilmesine yönelik çalışmalarımızı aynı kararlılıkla sürdüreceğiz.”
“ÖNCELİK TÜKETİCİ REFAHI”
İzin verdikleri her birleşme ve devralma işleminin, yatırım ortamının desteklenmesi ile rekabetçi piyasa yapısının korunması içinde duyarlı bir denge gözetilerek değerlendirildiğine dikkati çeken Küle, bu anlayış doğrultusunda senenin ilk yarısında Getir’in belirli faaliyetlerinin Uber tarafınca devralınması işlemine, Uber’in Türkiye’ye 500 milyon dolar yatırım taahhüdünü içeren kapsamlı paket çerçevesinde izin verdiklerini anımsattı.
Küle, senenin ikinci yarısında hem geleneksel sektörlerde hem de dijital ekonomide rekabetin etkin şekilde korunmasına yönelik emek harcamaları aynı kararlılıkla sürdüreceklerini belirterek, hakim durumun kötüye kullanılmasına ilişkin dosyaların, gelecek dönemde uygulama gündemlerinde daha çok yer tutacağını öngördüklerini söylemiş oldu.
Veri, ağ tesirleri, algoritmalar ve suni zeka destekli iş modellerinin, pazar gücünün oluşumunu ve kullanılma biçimini mühim seviyede değiştirdiğine işaret eden Küle, şunları kaydetti:
“Bundan dolayı rekabet hukukunun da değişen piyasa koşullarına uyum sağlayacak şekilde devamlı gelişmesi gerekiyor. Bunun yanında suni zeka temelli ekonomik çözümleme modellerini uygulama süreçlerimize daha etkin şekilde entegre ederek, başta ihale piyasaları olmak suretiyle rekabet riski taşıyan sektörlerde proaktif denetim anlayışımızı daha da güçlendireceğiz. Hedefimiz, rekabet ihlallerine yalnızca sonradan müdahale eden değil, riskleri öncesinden tespit ederek önleyici siyaset ve uygulamaları hayata geçiren bir rekabet otoritesi olmaktır. Hedefimiz, rekabetçi piyasa yapısının kuvvetlenmesine katkı elde eden, yatırım ve yenilikçiliği destekleyen, tüketici refahını önceleyen bir rekabet düzeninin geliştirilmesine öncülük etmek. Önümüzdeki dönemde hukukun bizlere tanımış olduğu yetkileri etkin, öngörülebilir ve kesin şekilde kullanarak değişen ekonomik koşullara uyum elde eden, kuvvetli kurumsal kapasitesiyle siyaset üreten ve piyasalarda etkin rekabetin korunmasına katkı sunan bir otorite olmaya devam edeceğiz.”
