Hindistan’ın başkenti Yeni Delhi’deki BRICS İş Forumu’nda konuşan Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, grubun küresel enerji ve besin güvenliğini güçlendirebilecek kapasiteye haiz bulunduğunu söylemiş oldu. Putin; Şimal-Cenup Ulaştırma Koridoru ve Arktik Ulaştırma Koridoru’nun geliştirilmesini, akıllı teknolojiler, insansız ulaşım, endüstri ve ticarette ortak çalışmaların artırılmasını istedi. Izahat, 11 üyeli BRICS’in 12-13 Eylül’deki Yeni Delhi zirvesinin derhal öncesinde geldi.
5 ÜLKEDEN 11 ÜYELİ BLOĞA
BRIC terimi ilk kez 2001’de Brezilya, Rusya, Hindistan ve Çin’in yükselen ekonomik ağırlığını tanımlamak için ortaya çıktı. Dört ülkenin liderleri 2009’da ilk zirvelerini gerçekleştirmiş oldu; Cenup Afrika’nın katılmasıyla yapı 2011’de BRICS adını aldı. Son büyük genişlemelerle Mısır, Etiyopya, İran, Birleşik Arap Emirlikleri, Endonezya ve Suudi Arabistan da gruba katıldı. BRICS bugün 11 üyeyle dünya nüfusunun yüzde 49,5’ini, küresel GSYH’nin ortalama yüzde 40’ını ve dünya ticaretinin yüzde 26’sını temsil ediyor.
PETROL, GIDA VE HAMMADDE GÜCÜ
Putin’in enerji ve besin vurgusunun arkasında BRICS’in genişlemeyle değişen yapısı bulunuyor. Rusya, Suudi Arabistan, İran ve BAE benzer biçimde büyük petrol ve organik gaz üreticileri artık aynı grubun içinde. Çin ve Hindistan ise dünyanın en büyük enerji tüketicileri içinde. Brezilya’nın soya, şeker ve öteki ziraat ürünlerindeki gücü; Rusya’nın tahıl ve gübre ihracatı; Cenup Afrika ve öteki üyelerin tehlikeli sonuç maden rezervleri BRICS’e enerji, besin ve hammadde zincirlerinde mühim bir ağırlık kazandırıyor. Yeni Delhi zirvesine 32 ülke ve internasyonal yapıdan temsilcilerin iştirak etmesi da grubun çevresindeki diplomatik ilginin büyüdüğünü gösteriyor.
11 üyeli BRICS bugün dünya nüfusunun ortalama yarısını ve küresel ekonominin yüzde 40’ını temsil ediyor. Yeni Delhi zirvesinde ticaretten dijital ödemelere yeni ortaklaşa iş adımları görüşülüyor. (Shutterstock)
DOLARA BAĞIMLILIĞI AZALTMA
BRICS’in son yıllardaki en dikkat çekici hedeflerinden biri doların internasyonal ticaretteki ağırlığını azaltmak. Üye ülkeler içinde ulusal para birimleriyle tecim ve ödeme sistemlerinin birbirine bağlanması öne çıkıyor. Rusya-Çin ticaretinin oldukca büyük kısmı artık ruble ve yuan üstünden yürütülürken Hindistan da değişik ülkelerle mahalli para mekanizmalarını genişletiyor.
BANKADAN LOJİSTİĞE YENİ HAMLELER
BRICS yalnızca siyasal zirvelerden oluşmuyor. 2015’te faaliyete geçen Yeni Kalkınma Bankası, altyapı ve sürdürülebilir kalkınma projelerine Batı merkezli Dünya Bankası ve IMF sisteminin haricinde ek bir finansman kanalı oluşturmayı hedefliyor. 2026 itibariyle ortaklaşa iş yeni alanlara da taşınıyor. BRICS Startup Innovation Fund, ülkelerin girişimcilik merkezlerini birbirine bağlayacak BRICS Incubator Network ve yeni Lojistik-Tedarik Zinciri İşbirliği Çerçevesi üstünde çalışılıyor. Ağustosta tecim bakanları ek olarak minik ve orta ölçekli işletmelerin finansmana erişimini artırmayı amaçlayan Jaipur ilkelerinde uzlaştı.
BATI’YA ALTERNATİF OLABİLİR Mİ?
Rakamlar BRICS’in artık göz ardı edilemeyecek ekonomik büyüklüğe ulaştığını gösteriyor. Satın alma gücü paritesine nazaran küresel ekonomideki ortalama yüzde 40’lık oranı, dev nüfusu ve enerji üreticileri grubun elindeki en büyük avantajlar durumunda. Sadece BRICS, bugün üyeleri tarafınca Batı sisteminin yerine geçmiş bir bloktan oldukca, Küresel Cenup’in internasyonal finans, tecim ve siyasal karar mekanizmalarında daha çok ağırlık talep etmiş olduğu giderek büyüyen bir platform olarak görülüyor.
