ABD tahvil piyasasında son haftalarda yaşanmış olan hareket küresel ekonominin tekrardan gündemine oturdu. Temmuz başlangıcında yüzde 4,5 civarında bulunan ABD 10 senelik tahvil faizi, eylül sonunda yüzde 5’in üstüne çıktı. Böylece dünyanın en mühim finansal referanslarından birinde ortalama üç ay içinde dikkat çekici bir yükseliş yaşandı. ABD 10 senelik tahvilleri yalnızca Washington’ın borçlanma maliyetini göstermiyor. Mortgage faizlerinden şirket kredilerine, hisse senedi değerlemelerinden gelişmekte olan ülkelere yönelen ana paraya kadar küresel finans sisteminin büyük kısmı bu göstergeyi yakından izliyor. ABD devletinin yatırımcıya yüzde 5’in üstünde getiri sunması, daha riskli piyasalara yatırım yapılabilmesi için talep edilen getirinin de yükselmesi anlamına geliyor.
FED VE ENFLASYON BASKISI
Tahvil faizlerindeki yükselişin arkasında ABD’de enflasyonun istenilen hızda gerilememesi ve Fed’in para politikasına ilişkin beklentiler bulunuyor. Piyasalar, faizlerin uzun süre yüksek kalabileceği ihtimalini fiyatlarken uzun vadeli tahvillere yönelik getiri talebi de yükseliyor. Öte taraftan ABD’nin giderek büyüyen kamu borcu ve bütçe açıkları da tahvil piyasasının önündeki mühim başlıklardan biri. Amerikan Hazinesi’nin finansman ihtiyacının büyümesi piyasaya daha çok tahvil çıkması anlamına geliyor. Arz arttıkça yatırımcıların bu tahvilleri satın almak için daha yüksek faiz talep etmesi uzun vadeli getirileri yukarı taşıyabiliyor.
YÜZDE 5 NEDEN KRİTİK?
10 senelik tahvil faizinin yüzde 5’in üstüne çıkması finans piyasalarında ruhsal bir eşik olarak görülüyor. Yatırımcılar, risksiz kabul edilen ABD devlet tahvilinden yüksek getiri elde edebildiğinde hisse senetlerinden gelişmekte olan ülke tahvillerine kadar daha riskli varlıklardan oldukca daha yüksek getiri bekliyor. Bu durum bilhassa yüksek değerlemelerle işlem gören teknoloji hisseleri üstünde baskı yaratırken şirketlerin finansman maliyetlerini de artırıyor. Yüksek ABD faizleri bununla beraber küresel sermayenin tekrardan dolara ve Amerikan varlıklarına yönelmesine yol açabilecek bir ortam oluşturuyor.
DALGA ABD’DE KALMAZ
Aslolan tehlikeli sonuç nokta ise yükselişin ABD sınırlarında kalmaması. Dünyanın en güvenli limanlarından biri kabul edilen Amerikan tahvilleri yüzde 5 civarında getiri sağladığında gelişmekte olan ülkelerin internasyonal yatırımcı çekmesi zorlaşıyor. Bu ülkelerin daha yüksek getiri sunması gerekiyor ve dış borçlanma maliyetleri artabiliyor.
TÜRKİYE İÇİN NEDEN ÖNEMLİ?
Türkiye açısından risk de bu aşamada ortaya çıkıyor. Türkiye’nin dış finansman ihtiyacı, şirketlerin döviz cinsel borçlanmaları ve yabancı yatırımcıların TL varlıklara yönelik tercihleri küresel faiz ortamından direkt etkileniyor. Uzmanlara gore ABD tahvillerindeki yükseliş Türkiye’de faizlerin aynı seviyede artacağı anlamına gelmese de dış finansmanın maliyetini yükseltme riski yaratıyor.
