ABD ordusu, Ukrayna ve İran’daki cenk deneyimlerinin peşinden hava müdafa stratejisini değiştiriyor. Washington, birkaç on bin dolara mal olan hücum dronlarını milyonlarca dolarlık füzelerle vurmak yerine, daha ucuz ve seri üretilebilen önleme sistemlerini devreye sokmaya hazırlanıyor. Bloomberg’ün aktardığı bilgilere nazaran değişik şirketlerin geliştirdiği sistemler New Mexico’daki White Sands Roket Atış Poligonu’nda yarışmalı atış testlerine sokulacak. Başarı göstermiş bulunan sistemler için yıl bitmeden ilk sözleşmelerin imzalanması, benzer yarışmaların 2027 ve 2028’de de sürdürülmesi planlanıyor.
KÜÇÜK ŞİRKETLER YARIŞACAK
ABD ordusunun cephane modernizasyonundan görevli Korgeneral Frank Lozano, Ukrayna ve İran sahalarının görece ucuz dronların rakibe oldukça yüksek maliyet ve ciddi operasyonel problemler yaratabildiğini gösterdiğini söylemiş oldu. ABD ordusunun sektörle yapmış olduğu ilk çalışmaların peşinden ortalama 147 değişik teklif almış olduğu belirtiliyor. Pentagon yalnızca hazır sistem sunabilecek büyük müdafa şirketlerini değil, motor, beden ve elektronik benzer biçimde eleştiri bileşenleri üreten daha ufak şirketleri de yarışa dahil etmeye hazırlanıyor.
35 BİN DOLARLIK DRONE
Müdafa yayınlarında yer edinen verilere nazaran İran yapımı Shahed sınıfı bazı hücum dronlarının maliyeti ortalama 35 bin dolar seviyesinde bulunurken, bunlara karşı kullanılan PAC-3 sınıfı Patriot önleyicilerinin maliyeti ortalama 4 milyon dolara ulaşabiliyor. Bu durumda tek bir hedefin vurulmasındaki maliyet farkı 100 katı aşıyor. Hesaplamalara nazaran 4 milyon dolarlık bir PAC-3 füzesinin 35 bin dolarlık bir Shahed’e karşı kullanılması halinde oran ortalama 114’e 1 seviyesine çıkıyor. Reuters’ın analizine nazaran ABD askeri harcamaları 11 Eylül saldırıları öncesinde senelik ortalama 280 milyar dolar düzeyindeyken bugün 900 milyar doların üstüne çıkmış vaziyette. ABD’nin 2022’den bu yana değişik çatışma alanlarında 50 binden fazla roket ve cephane kullandığı da açık kaynaklardan yansıyan bilgiler içinde.
11 MİLYON DOLARLIK TEKLİF
Yarışın dikkat çeken adaylarından biri New Mexico merkezli X-Bow Systems oldu. Firmanın geliştirdiği Buckler adlı önleme sisteminin birim maliyetinin 100 bin doların altında tutulduğu açıklandı. X-Bow ek olarak ağustos ayında ABD Roket Müdafa Ajansı’ndan ortalama 11 milyon dolarlık geliştirme sözleşmesi aldı. Programda balistik ve hipersonik tehditlere karşı atış başına maliyetin 750 bin doların altında tutulması hedefleniyor.
MALİYET HESABINA BAKIYORLAR
Internasyonal İlişkiler Uzmanı Prof. Dr. Hasan Köni ise yeni ABD konsepti hakkında şunları söylemiş oldu: “ABD artık hava savunmasında yalnızca teknolojik üstünlüğe değil, maliyet hesabına da bakmak zorunda. Patriot sistemi için de daha ucuz cephane arayışı bunun göstergesi. Daha ilkin piyasaya sürülen teknik çağrıda yeni önleyicinin fiyatının 1 milyon doların altında tutulmasının istenmesi rastlantı değil. Şu sebeple İran ve Ukrayna’daki yoğun kullanım, ABD ve müttefiklerinin roket stokları üstünde ciddi baskı oluşturdu. Pentagon’un yalnızca stokları yenilemek için Kurultay’den 18,2 milyar dolarlık ek kaynak istemesi de bu tablonun boyutunu ortaya koyuyor.“
