O isimden özel açıklama! Bilge Kağan’ın kayıp şehri mi?

featured
Google'da Abone Ol
0
Paylaş

Bu Yazıyı Paylaş

veya linki kopyala

Moğolistan’ın Orhun Vadisi’nde Bilge Kağan’ın saray şehrine ilişkin olabileceği öne sürülen kalıntılar, Türk tarihinin en mühim merkezlerinden birini tekrardan gündeme taşıdı. Son günlerde kamuoyuna yansıyan bir araştırmada, 13. yüzyıldan kalma zamanı kayıtlar ile uydu görüntülerinin karşılaştırıldığı, Hotont bölgesinde surlarla çevrili eski bir Türk şehrinin izlerine rastlandığı ileri sürüldü. Söz mevzusu kalıntıların Bilge Kağan dönemine ilişkin olabileceği iddiası dikkat çekerken, bölgenin geçmişine ilişkin mühim bir detay da ortaya çıktı. Orhun Vadisi’nde 2001 ve 2003 yıllarında arkeolojik çalışmalara katılan Tarihçi Prof. Dr. Saadettin Yağmur Gömeç, aynı coğrafyada 25 yıl ilkin surlarla çevrili bir Türk yerleşimini incelediklerini ve bu gözlemlerini 2021 senesinde yayımladığını deklare etti.

TÜRK HANININ BALIK’I

‘Haberglobal.com’a konuşan Prof. Dr. Gömeç, 2001 senesinde Moğolistan’da yürütülen Türk Anıtları Projesi (MOTAP) kapsamında Orhun Vadisi’nde vazife aldığını, emekler esnasında yalnızca Bilge Kağan ve Köl Tigin anıtlarıyla sınırı olan kalmayarak çevredeki eski Türk şehirlerini ve kurgan alanlarını da araştırdıklarını söyledi. Gömeç’in verdiği bilgilere bakılırsa Türk tarafının kazı başkanlığını Prof. Dr. Hasan Bahar’ın, Moğol tarafının başkanlığını ise kazıbilimci Prof. Dr. Dovidin Bayar’ın yürüttü. Prof. Dr. Gömeç, “Bu gezilerden birinde, Orhun Yazıtları’nın ortalama 30 kilometre kuzeybatısında bulunan ve mahalli halk tarafınca ‘Türk Hanının Balığı’ olarak adlandırılan eski bir yerleşime ulaştık” dedi.


Prof. Dr. Gömeç: “Kafi araştırma ve koruma emek harcaması yapılmadığı takdirde bölgedeki zamanı eserlerin zarar görmesi yada kaybolması ihtimali söz mevzusu.”

ORTASINDA SURLU SARAY VAR

Prof. Dr. Gömeç, 2001 senesinde Hasan Bahar ve Dovidin Bayar ile beraber saatler devam eden sıkıntılı bir yolculuğun peşinden ulaştıkları yerleşime ilişkin şu detayları verdi: “Bölgede dikkat çeken en mühim yapı, şehrin ortasında yükselen surlarla çevrili kalıntılardı. Biz 2001 senesinde Dovidin Bayar ve Hasan Bahar ile sıkıntılı bir yolculuğun peşinden bu yere ulaştık. Moğol göçerlerin ‘Türk Hanının Balığı’ söylediği bu yerleşimin ortasında etrafı surlu bir han sarayı ya da köşkü vardır. Tıpkı Karabalgasun’daki benzer biçimde fakat burada surların vaziyeti daha iyi durumdaydı. Dovidin Bayar, Moğolistan’daki eski kurganları ve yerleşim alanlarını oldukça iyi bilen bir arkeologdu. Onun bölgeye ilişkin bilgilerinden de yararlandık. Ek olarak bu yerleşimin yakınında Budist manastırı harabeleri de vardı. Yapının bir Türk hükümdarına ilişkin saray yada köşk olabileceğini değerlendirdikten sonrasında mimari özelliklerini Uygur Kağanlığı’nın başkenti Karabalgasun ile karşılaştırdık.”

TİKA’YA RAPOR SUNULMUŞ

“Bu incelemelerimizin peşinden Türk Hanının Balığı ve Karabalgasun’da Türkiye’nin de arkeolojik kazılar yapması icap ettiğini düşündük. Tespitlerimizi bir rapor haline getirerek devrin Türk İşbirliği ve Kalkınma İdaresi Başkanlığı (TİKA) yöneticilerine sunduk. Gayemiz, Türk zamanı açısından büyük ehemmiyet taşıyan bu yerleşimlerde sistemli kazı çalışmalarının başlatılmasıydı. Sadece bizim önerilerimiz doğrultusunda herhangi bir girişimde bulunulmadı. 2003 senesinde yine Moğolistan’a gittiğimizde, tıpkı Karabalgasun’da olduğu benzer biçimde Türk Hanının Balığı’nda da bazı kazı faaliyetlerinin başladığını Moğol bilim adamlarından öğrendik. Bölgedeki zamanı eserlerin araştırılması ve korunması icap ettiğini o yıllarda da dile getiriyorduk.”

“2021 YILINDA YAYIMLADI”

“Bu yerleşimlerin varlığına ve önemine ilişkin detayları daha sonraki çalışmalarımda da ele aldım. 2021 senesinde piyasaya sürülen Türk Tarihinden İzler II adlı kitabımda Orkun Vadisi’ndeki büyük kurganı, Bilge Kağan Anıt Mezarlığı’nı ve çevredeki eski Türk yerleşimlerini anlattım. Karabalgasun ve Türk Hanının Balığı benzer biçimde şehirlerde Türkiye’nin kazı yapması icap ettiğini daha ilkin ilgili makamlara ilettiğimizi de yazdım. Burada Göktürk dönemine ilişkin eserlerin yanı sıra Uygur çağından kalma mühim yerleşimler bulunuyor. Bu zamanı alanlarda yapılacak araştırmaların Türk tarihinin aydınlatılması açısından büyük ehemmiyet taşıdığını düşünüyorum. O dönemden itibaren üstünde durduğumuz konulardan biri de bu eserlerin korunmasıydı.”

“UYDU GÖRÜNTÜLERİ”

“Son dönemde gündeme gelen araştırmadan ortalama bir iki ay ilkin benimle iletişime geçildi. Bir uydu fotoğrafı paylaşılarak yazıtların bulunmuş olduğu yerin batısında bir kent kalıntısının görüldüğü ve bu bölgeyi bilip bilmediğim soruldu. Ben de 2001 senesinde yaptığımız incelemeleri anlattım. Yazıtların ortalama 20-30 kilometre kuzeybatısında bir kent bulunduğunu, Moğol göçerlerin buraya ‘Türk Hanının Balığı’, doğrusu Han Balık dediklerini aktardım. Ek olarak 2021 senesinde yayımladığım çalışmanın ilgili sayfalarını da kendilerine ulaştırdım. Buranın daha ilkin bilinmeyen bir yer olmadığını, geçmişte tarafımızdan incelendiğini ve bilimsel kayıtlara geçtiğini de kendilerine söyledim.”

O isimden özel açıklama! Bilge Kağan'ın kayıp şehri mi? - Resim : 2
Söz mevzusu sarayın eski dönemdeki halinin temsili fotoğraftaki benzer biçimde olduğu düşünülüyor.

“KALINTILAR ARAŞTIRILMALI”

Orkun Vadisi, Türk tarihinin oldukça mühim merkezlerinden biri bulunduğunu da sözlerine ekleyen Prof. Dr. Gömeç, “Bu geniş coğrafyada Hunlardan Göktürklere, Uygurlardan sonraki dönemlere kadar uzanan pek oldukça zamanı kalıntı bulunuyor. Eski şehirlerin, kurganların ve anıtların hemen hemen yeterince araştırılmamış olanları var. Türk Hanının Balığı ve Karabalgasun benzer biçimde yerleşimlerin kapsamlı halde incelenmesi gerektiğine inanıyorum. Bu alanlarda yapılacak sistemli arkeolojik emekler, hem eski Türk şehirleri hem de Türk devletlerinin yönetim merkezleri hakkında yeni bilgiler elde edecektir” dedi.

O isimden özel açıklama! Bilge Kağan’ın kayıp şehri mi?
Haber Bülteni
Bültenimize Katılın

Tamamen Ücretsiz Olarak Bültenimize Abone Olabilirsin

Yeni haberlerden haberdar olmak için fırsatı kaçırma ve ücretsiz e-posta aboneliğini hemen başlat.

Spam göndermiyoruz. İstediğiniz zaman abonelikten çıkabilirsiniz.

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

0/30 karakter

KAI ile Sohbet Et

KAI ile Haber Hakkında Sohbet

Yapay zeka asistanı
Sohbet sistemi şu anda aktif değil. Lütfen daha sonra tekrar deneyin.
WP Twitter Auto Publish Powered By : XYZScripts.com