Türkiye ve Suriye’nin değişik üniversitelerinde vazife meydana getiren zelzele uzmanları, Maden Incelem ve Arama Genel Müdürlüğü ile AFAD Zelzele ve Risk Azaltma Genel Müdürlüğü yetkilileri, Suriye’deki fay hatlarının bulunmuş olduğu bölgelerde çalışmalara başladı.
Türkiye ekibinde AFAD Zelzele ve Risk Azaltma Genel Müdürü Prof. Dr. Orhan Tatar koordinatörlüğünde yürütülen çalışmaya Dokuz Eylül Üniversitesi Zelzele Araştırma ve Uygulama Merkezi Müdürü Prof. Dr. Hasan Sözbilir, Eskişehir Osmangazi Üniversitesinden Prof. Dr. Volkan Karabacak ve MTA’dan Hasan Elmacı katıldı.
Ölü Deniz Fayı ile bağlantılı bir kısmı Türkiye’de yer edinen Yesemek, Hacıpaşa ve Reyhanlı fayları ile Suriye topraklarındaki Afrin, Sarmada ve Armanaz fayları takımlar tarafınca incelendi.
Çalışmalara katılan AFAD Zelzele Bilim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Hasan Sözbilir, Türkiye ve Suriye içinde depremsellik ve fayların tanınması için oldukca kapsamlı emek verme başlatıldığını söylemiş oldu.
AFRİN, ARMANAZ VE SARMADA FAYLARI ÜZERİNDE ARAZİDE İNCELEME YAPILACAK
6 Şubat depremlerinde Türkiye tarafındaki fayların mühim bir kısmının kırıldığını hatırlatan Sözbilir, “Asrın felaketi sonrası komşumuz Suriye’deki sınır ötesi faylarda hemen hemen bir kırılma gerçekleşmedi. Dolayısıyla bu fayların tarih öncesi zelzele geçmişini ortaya koymak için bir emek verme yaptık. Ilk olarak Afrin, Armanaz ve Sarmada fayları üstünde arazide araştırma yaptık. Oradaki fayların özelliklerine nazaran değişik kesimlerinde hendek yerlerini belirledik. Bir sonraki gelişimizde bu faylar üstünde belli ölçeklerde hendek açacağız. Böylece gelecekte ve yakın dönemde bu fayların depremselliğini ortaya koymuş olacağız.” diye konuştu.
Sözbilir, zelzele ve yer bilimi mevzusunda uzman isimlerle Suriye’de 5 gün süresince fayları incelediklerini dile getirdi.
AFAD koordinasyonunda zelzele uzmanlarından oluşan 20 kişilik ekip, 6 Şubat 2023’teki depremlerde kırılmayan Suriye’deki fayları mercek altına aldı. Fotoğraf: AA
“NE KADAR VAKTİMİZ VAR, TÜM BUNLARI ÖĞRENMEK İSTİYORUZ”
Fayların bir kısmının Türkiye’den geçtiğini belirten Sözbilir, şunları kaydetti:
“Yarısı bizim tarafta, yarısı Suriye’de olan faylar var. Kilis’ten güneye doğru inen faylar var. Bunlar Ölü Deniz Fayı’nın segmentleri aslına bakarsak. Ölü Deniz Fay zonu, Kahramanmaraş’tan başlayıp Kızıldeniz’e kadar uzanan ortalama 1000 kilometre uzunluğundaki bir fay. Bu fayların mühim bir kısmı 500 ila 2000 senedir kırılmamış görünüyor. Dolayısıyla bizim için yakın gelecekte kırılma tehlikesi olan faylar hangileri bu tarz şeyleri bilmek istiyoruz. Bu faylar son depremi ne vakit yapmış oldu? Ne kadar vaktimiz var, tüm bu tarz şeyleri öğrenmek istiyoruz. Türkiye ve Suriye arasındaki faylar bu şekilde ilk kez inceleniyor. Fayları bilimsel olarak tanımaya çalışıyoruz.”
AFAD’ın belirleyeceği takvime nazaran tekrardan bölgeye gideceklerini dile getiren Prof. Dr. Sözbilir, yerinde gözlem yaptıkları her fay üstünde minimum ikişer hendek yeri saptadıklarını açıkladı.
20-30 metre eninde ve 3-4 metre derinliğinde hendekler açacaklarını özetleyen Sözbilir, “Fayın geçmişini göreceğiz, örnekler toplayacağız, onlar analize gidecek. Elde edeceğimiz verilere nazaran fayların eski depremlere ilişik kayıtlarını ortaya çıkaracağız. Tüm bunların peşinden bölgedeki fayların Suriye ve Türkiye için ne kadar çekince oluşturacağı belirlenmiş olacak.” diye konuştu.

