NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, resmi ziyaret gerçekleştirdiği ABD’deki temaslarını sürdürüyor. Rutte, başkent Washington DC merkezli fikir kuruluşu Atlantik Konseyi’nde Ankara’da yapılacak NATO Zirvesi gündemi temalı bir panelde konuştu.
Ankara’daki zirvede NATO müttefiklerinin artırılmış yatırım için somut planlar ortaya koyacaklarını ifade eden Rutte, “NATO’yu bir süredir takip edenler, bunun ne kadar derin bir değişiklik bulunduğunu anlamış olur. Seneler ve seneler devam eden yetersiz yatırımın peşinden müdafa harcamalarında köklü bir değişime tanık olduk. Son on yılda, 2016’dan 2026’ya kadar Avrupalı ve Kanadalı müttefikler savunmaya 1,2 trilyon dolar daha çok harcama yapmış oldu. Bir tek 2025 senesinde müdafa yatırımlarını yüzde 20 artırdılar” dedi.
Rutte, bağlaşık ülkelerin savunmaya oldukca daha çok yatırım yaptığını fakat üretimi artırmanın yanı sıra inovasyona da gerekseme bulunduğunu beyan etti. NATO Genel Sekreteri, “İhtiyacımız olan ve geliştirmeye çalıştığımız şey, gerçek bir transatlantik müdafa endüstri devrimidir” ifadelerini kullandı.
İttifak genelinde inovasyon mevzusunda atılan adımlara değinen Rutte, bu mevzuda Almanya’daki Rheinmetall ve Türkiye’deki ASELSAN’ı örnek gösterdi. Rutte, “Mesela, geçtiğimiz yıl Almanya’da yeni bir Rheinmetall cephane fabrikasını ziyaret ettim. Bu yapınak, bir yıldan birazcık daha uzun bir süre içinde çizim aşamasından etkin bir üretim tesisine dönüştü. İşte hız budur. Bu yapınak yakında yılda 350 bin topçu cephanesi üretecek. İşte ölçek budur” dedi.
NATO Genel Sekreteri Rutte, “İlkbaharda Türkiye’nin en büyük müdafa elektronik şirketi olan ASELSAN’da yetenekli genç mühendislerle görüştüm. Türkiye’nin müdafa sanayisindeki devrimine yön veriyorlar. Bu, ittifakımızın her bir üyesine yarar sağlayacak” şeklinde konuştu.
“Ankara’da on milyarlarca dolarlık yeni sözleşmeler açıklayacağız”
Rutte, “Ankara’da, fırsatları iyi mi değerlendirdiğimizi ve bu devrimi iyi mi gerçeğe dönüştürdüğümüzü göstermek için bir platform sağlayacağız. On milyarlarca dolarlık yeni sözleşmeler açıklayacağız. Arlington’dan Ankara’ya kadar sanayilerimiz güçlerini birleştirip arzı artırdığında, netice yalnızca daha iyi bir güvenlik olmayacak. Ekonomilerimizi büyütecek ve Atlantik’in her iki yakasında yüz binlerce işi desteklemeye destek olacak bir müdafa endüstri devriminin erken aşamalarında bulunuyoruz” dedi.
“NATO, artık adil”
Panelde Washington’da NATO’nun ABD açısından değerinin yeterince takdir edilmediği iddiasını içeren bir soruya yanıt veren Rutte, “Avrupa ve Kanada’da müdafa harcamalarını tek bir yılda mümkün olan en yüksek oranda, şu demek oluyor ki ortalama yüzde 20 artırmış durumdayız” dedi.
Avrupa’nın müdafa harcamalarını artırmanın yanı sıra ittifaka liderlik mevzusunda da giderek daha çok mesuliyet aldığını ifade eden Rutte, “Avrupalıların önümüzdeki 12 ila 18 ay içinde hava, kara ve deniz muharip komutanlıklarını devralmaları söz mevzusu olacak. Bu, Avrupa’nın daha çok mesuliyet üstlendiğinin başka bir kanıtı” dedi.
Ukrayna’ya mali destek yükünü de Avrupa’nın omuzlandığını ifade eden Rutte, “Bu, artık adil bir anlaşmadır. NATO, yalnız Avrupa için değil, bununla birlikte ABD’nin kendisini koruması içindir. Ve ABD’nin dünya genelindeki rolünü sürdürebilmesini sağlamak içindir” dedi.
Bazı ülkelerin “sert” bir halde uyarılabileceğini söylemiş oldu
Ankara’daki zirvede NATO’nun müdafa harcamalarına GYSH’nin yüzde 5’inin ayrılması hedefi mevzusundaki aşama kaydetmelerin de ele alınacağını söyleyen Rutte, “Tüm ülkeler vakit içinde bu hedeflerin tamamını yerine getirebilmek için çalışıyor” dedi.
Avrupa ve Kanada’nın bu hedef mevzusunda iyi durumda bulunduğunu ifade eden Rutte, “Eğer birazcık teşvike gerekseme duyan bir yada iki ülke var ise bunu gizlilik içinde yaparım, fakat size güvence ederim ki bu teşvik sert olur” ifadelerini kullandı.
“İlk gün büyük bir müdafa endüstri günü düzenleyeceğiz”
ABD’nin müdafa endüstri üretiminin yeterince süratli olmadığını ve aynı probleminin Avrupa’da da mevcut bulunduğunu ifade eden Rutte, “Bu yüzden bunu hakkaten transatlantik bir yaklaşımla ele almamız gerekiyor. Müdafa endüstri altyapısının California’dan başlayıp Türkiye’ye kadar uzandığını anlamamız gerekiyor. Türkiye’nin NATO genelinde etkinlik gösteren 3 bin müdafa endüstri şirketi var. Zirvede yapacağımız şeylerden biri de, ilk gün büyük bir müdafa endüstri günü düzenlemek olacak. Fazlaca sayıda yeni sözleşme görmüş olacaksınız” dedi.
Rutte, “Bunlar, NATO topraklarında yaşayan bir milyar vatandaşımıza net bir bildiri verecek. Hakikaten, yapılması gerekeni yapıyoruz. Bununla birlikte Ruslara da, ‘Ne yaptığınızı biliyoruz ve bunu sizden daha iyi yapıyoruz’ mesajı verilecek” dedi.
Türkiye’ye F-35 satışıyla ilgili sual yanıt vermedi
F-35 tipi harp uçaklarıyla ilgili mevzunun Türkiye açısından uzun süredir mesele oluşturduğu ve NATO ittifakı açısından da dünyanın bu bölgesinde bu kabiliyetin bulunmamasının bir eksiklik oluşturduğu vurgusuyla bu mevzuda ileride neler olabileceği yönünde bir sual alan Rutte, “ABD’nin Türkiye ile hangi anlaşmaları yapacağına ABD karar verir. Dün Oval Ofis’te Başkan Donald Trump’ın ve öteki yetkililerin bu mevzuda yaptıkları açıklamaları duydunuz. Eğer ben bu süreçlerin içindeysem bunu devamlı sessiz diplomasiyle yaparım. Kamuoyu önünde bu mevzular hakkında yorum yapamam” şeklinde yanıt verdi.
Ankara Zirvesi’nin Lahey’deki zirveden daha mühim olacağını söylemiş oldu
Panelde Ankara Zirvesi’nden beklentilere ilişkin bir soruya Rutte, “Lahey’de yüzde 5 hedefinde mutabık olmamız, Ukrayna’ya desteği sürdürme sonucu almamız ve müdafa üretimini artırma mevzusunda uzlaşmamız son aşama önemliydi. Bu zirve ise uygulamayla ilgili” yanıtını verdi.
Ankara’daki zirvenin zamanı açıdan hakkaten mühim bulunduğunu da ifade eden Rutte, “Lahey büyük bir başarıydı. Fakat o taahhütleri hayata geçirme Ankara’da göreceğimiz şey tam olarak bu olacak ve bu daha da mühim” dedi.
