Bilim dünyası, Pasifik Okyanusu’nda tekrardan güçlenme ihtimali tartışılan aşırı bir “Süper El Niño” iklim vakasına karşı küresel uyarılarda bulunmuş oldu. Bilim adamları, 1877-1878 yıllarında yaşanmış olan ve çağdaş tarihin en yıkıcı iklim felaketlerinden biri olarak kabul edilen El Niño sürecini tekrardan hatırlatarak, benzer bir sürecin günümüz dünyasında oldukca daha geniş çaplı sonuçlar doğurabileceğini belirtiyor. Tarihsel kayıtlar, 1877’de ortaya çıkan kuvvetli El Niño koşullarının dünya genelinde aşırı kuraklıklar, ani yağış değişimleri, tarımsal çöküş ve kıtlıkları tetiklediğini ortaya koyuyor. Hindistan’dan Çin’e, Cenup ABD’dan Afrika’ya kadar birçok bölgede besin üretimi ciddi şekilde düşerken, milyonlarca insanoğlunun ölümüne neden olan büyük bir insani kriz yaşandığı ifade ediliyor. Washington Post’ta yer edinen kapsamlı değerlendirmede, günümüzdeki iklim şokunun neticeleri tartışılıyor.
El Niño’nun etkilerinin oldukca daha süratli ve yaygın hissedilebileceği belirtiliyor.
BUGÜN DAHA KIRILGAN
İklim bilimciler, 1877’deki felaketin çağdaş dünyayla kıyaslandığında daha düşük nüfus ve daha azca küresel bağlantı içeren bir dönemde yaşandığını, buna karşın etkilerinin son aşama yıkıcı bulunduğunu vurguluyor. Bugün ise küresel besin zincirlerinin birbirine bağlı olması, nüfus yoğunluğunun artması ve iklim değişikliğinin tesirleri sebebiyle benzer bir olayın oldukca daha geniş çaplı sonuçlar doğurabileceği belirtiliyor. Uzmanlara gore ihtimaller içinde bir “süper El Niño”, yalnızca tarımı değil; enerji üretimi, su kaynakları, lojistik ağlar ve küresel besin ticaretini de aynı anda sarsabilecek potansiyele haiz.
HEM KURAKLIK HEM SEL
El Niño’nun tipik tesirleri içinde yer edinen okyanus yüzeyi sıcaklıklarındaki artış, atmosfer dolaşımını değiştirerek dünyanın değişik bölgelerinde aşırı hava vakalarını tetikliyor. Bir bölgede şiddetli kuraklık yaşanırken, başka bir bölgede yıkıcı seller görülebiliyor. Bilim adamları, bilhassa Cenup Asya, Cenup ABD ve Afrika’nın bazı bölgelerinin risk altında olabileceğini, tarımsal üretimde ciddi düşüşlerin küresel besin fiyatlarını artırabileceğini ifade ediyor.
1877’DE NE OLDU?
1877-1878 El Niño vakası, çağdaş iklim bilimi için en eleştiri referans noktalarından biri olarak kabul ediliyor. O dönem yaşanmış olan muhteşem kuraklıklar ve peşinden gelen kıtlık dalgalarının, dünya nüfusunun oldukca büyük bir bölümünü dolaylı ya da direkt etkilediği düşünülüyor. Tarihçiler, bu devrin yalnızca bir tabiat vakası değil, hem de küresel ekonomik ve toplumsal sistemleri sarsan büyük bir kırılma noktası bulunduğunu belirtiyor.
YENİ KÜRESEL ŞOK
İklim araştırmacıları, günümüzde El Niño’nun etkilerinin oldukca daha süratli ve yaygın hissedilebildiğini, bu sebeple küresel yazışma ve ekonomik sistemlerin birbirine daha bağlı hale geldiğini söylüyor. Bu yüzden ihtimaller içinde bir “süper El Niño”nun, bir tek bölgesel değil, küresel bir ekonomik şok yaratabileceği uyarısı yapılıyor. Bilhassa düşük gelirli ülkelerin besin güvenliği açısından en kırılgan gruplar olacağı, büyük ekonomilerin ise tedarik zinciri baskılarıyla karşı karşıya kalabileceği ifade ediliyor.
1877-1878 El Niño vakası, çağdaş iklim bilimi için en eleştiri referans noktası.
ZAMAN DARALIYOR
Uzmanlar, erken uyarı sistemlerinin gelişmiş olmasına karşın, hazırlıkların kafi seviyede olmadığını korumak için çaba sarfediyor. Küresel ölçekte besin stoklarının güçlendirilmesi, su yönetimi politikalarının güncellenmesi ve iklim risk planlamalarının hızlandırılması gerektiği vurgulanıyor. Son değerlendirmelere gore El Niño, yalnızca bir hava vakası değil; küresel sistemleri aynı anda etkileyebilen karmaşık bir iklim döngüsü olarak görülüyor. Uzmanlar, bu döngünün kuvvetli bir versiyonunun tekrardan ortaya çıkması halinde, etkilerinin yalnızca ekonomik değil, insani boyutta da zamanı sonuçlar doğurabileceğini söylüyor.
[email protected]
Kaynak: Web Hususi
