Türkiye’nin Avrupa’ya gönderilmiş olduğu besin ürünlerinde pestisit ve küf toksini problemi tekrardan gündemde. Eylül ayında kuru incirden bibere, kayısıdan domatese kadar Türk ürünleri için 37 ayrı bildirim yapılırken, 29 sevkiyat Avrupa sınırlarında reddedildi. Sadece tablo yalnızca bir aylık değil. 2026’nın ilk dokuz ayında Türkiye kaynaklı ürünler için kayda geçen sınır ret bildirimi sayısı 257’ye ulaştı. Bildirimlerin oldukca büyük kısmı meyve ve sebzelerden geldi.
257 RET BİLDİRİMİ
Avrupa Birliği’nin Besin ve Yem için Süratli Alarm Sistemi RASFF kayıtlarından derlenen verilere gore, 30 Eylül 2026 itibarıyla Türkiye menşeli ürünler hakkında 257 sınır ret bildirimi bulunuyor. Bunların 229’u meyve ve sebze, 7’si kuruyemiş, kuruyemiş ürünleri ve tohumlar, 5’i gıdayla temas eden malzemelerden oluşuyor. Baharat ve otlar da listede içeriyor.
İNCİR İLK SIRADA
Eylül ayındaki tablo ise probleminin hangi ürünlerde yoğunlaştığını açıkça gösteriyor. 1-29 Eylül içinde Türkiye kaynaklı ürünler için 37 RASFF bildirimi yapılmış oldu. Bildirimlerin 16’sı kuru incir ve incir ezmesiyle ilgiliydi. Bu ürünlerin 15’i sınır reddiyle karşılaştı. İncelenen incirlerde ağırlıklı olarak okratoksin A ve aflatoksin tespit edildi. Kuru incirin arkasından ikinci sırada biber geliyor. Türkiye’den gönderilen taze biberlerle ilgili eylülde 8 bildirim yapılmış oldu ve sekizinin tamamı Bulgaristan sınırında reddedildi. Biberlerde bilhassa formetanat ve acetamiprid kalıntıları öne çıktı.
SORUN BİR AYA ÖZGÜ DEĞİL
Biberdeki pestisit problemi yıl süresince değişik tarihlerde de RASFF kayıtlarına yansıdı. Haziran ayının yalnızca ilk 24 gününde Türkiye’den gönderilen biberler hakkında 10 bildirim yapılmıştı. Ağustos ayında ise bir biber sevkiyatında üç değişik pestisit tespit edilmiş, bunlardan tebufenpyrad miktarının yasal sınırın ortalama 50 katına çıkmış olduğu bildirilmişti. Kuru kayısı, fındık, yer fıstığı, asma yaprağı, domates, çeri domates ve çeşitli baharatlar da Avrupa’daki kontrollerde bildirime mevzu oldu. Sorunların başlangıcında pestisit kalıntılarının yanı sıra aflatoksin ve okratoksin şeklinde küf toksinleri de geliyor.
232 MEYVE-SEBZE REDDİ
Aslolan dikkat çekici rakamlardan biri ise meyve-sebze grubunda. Türkiye kaynaklı meyve ve sebzelerde 2026’nın ilk çeyreğinde 80, ikinci çeyreğinde 90, üçüncü çeyreğinde ise 62 sınır ret bildirimi kaydedildi. Böylece yalnızca bu grupta dokuz aylık sayı 232’ye ulaştı. Besin uzmanı ve araştırmacı Gürkan Akgüneş ise ortaya çıkan tabloyu değerlendirirken şu ifadeleri kullandı: “Avrupa sınırlarında reddedilen sevkiyatlar, Türkiye’nin kuvvetli olduğu yaş meyve-sebze ve kuru meyve ihracatında artık yalnızca fiyat ve pazar rekabetinin belirleyici olmadığını gösteriyor. Pestisit kalıntıları ve besin güvenliği standartları ihracatta oldukca daha eleştiri bir eşik haline geldi. Sadece RASFF kayıtlarındaki 257 sevkiyatın tamamının Türkiye’ye geri gönderildiğini söylemek doğru değil. Bu ürünlerin bir kısmı imha ediliyor, bir kısmı başka ülkelere tekrardan sevk ediliyor, bazılarında ise nihai işlem belirtilmiyor. Dolayısıyla bu sayı, Türkiye’ye dönen ürün miktarından oldukca Avrupa sınırında uygun bulunmayan sevkiyatların boyutunu gösteriyor.”
