Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), mart ayına ilişkin “Aylık Fiyat Gelişimleri” raporunu yayımladı.Raporda,
“Tüketici tutarları mart ayında yüzde 3,16 oranında yükselmiş, senelik enflasyon 1,43 puan artarak yüzde 68,50 olarak gerçekleşmiştir. Senelik enflasyon besin alt grubunda gerilerken temel mal ve hizmetlerde daha belirgin olmak suretiyle öteki gruplarda terfi etmiştir. Aylık bazda hizmet, besin ve temel mallar fiyat artışları ile öne çıkan gruplar olmuştur. Ücret tesirinin ve geriye doğru endeksleme davranışının belirgin olduğu hizmet grubunda aylık fiyat artışı bir miktar yavaşlamakla beraber, kira, eğitim ve iletişim kalemleri öncülüğünde görece yüksek seyretmiştir. Besin fiyatlarındaki aylık artışı kırmızı et öncülüğünde işlenmemiş besin tutarları sürüklerken, işlenmiş besin grubundaki zayıflama dikkat çekmiştir. Temel mal grubu fiyat artışı mart ayında güçlenmiş, dayanıklı mal grubu öne çıkan alt grup olmuştur. Bu gelişmede döviz kurunun tesirleri hissedilirken, iç talep koşullarının dirençli seyri dayanıklı tüketim mallarında maliyet artışlarının fiyatlara geçişini kolaylaştırmıştır. Enerji aylık enflasyonu akaryakıt fiyatlarına paralel olarak önceki aylara kıyasla daha ılımlı bir seyir izlemiştir. Aylık üretici enflasyonu geçen aya nazaran yavaşlasa da yüksek seyretmiş, senelik üretici enflasyonu düşük bazın da etkisiyle artış kaydetmiştir. Ana endüstri gruplarına nazaran incelendiğinde, enerji fiyatlarının ılımlı seyrettiği, enerji dışı gruplarda ise nispeten yüksek artışların sürdüğü gözlenmiştir. Bu görünüm altında, mevsimsellikten arındırılmış verilerle B ve C göstergelerinin aylık artış oranları devam eden zayıflama eğilimine karşın Enflasyon Raporu öngörülerinin üstünde kalmış, göstergelerin senelik enflasyonları artış göstermiştir”
denildi.Raporun tamamı ise şu şekilde:”Mart ayında tüketici tutarları yüzde 3,16 oranında yükselmiş ve senelik enflasyon 1,43 puan artarak yüzde 68,50 olmuştur. B ve C endekslerinin senelik değişiklik oranları sırasıyla 1,58 ve 2,32 puan artarak yüzde 71,89 ve yüzde 75,21 olarak gerçekleşmiştir. Bu zamanda organik gazın aylık tüketici enflasyonuna mekanik tesiri geçen ay olduğu şeklinde (0,02 puan) oldukça sınırı olan kalmıştır. Senelik tüketici enflasyonuna katkılar incelendiğinde, bundan önceki aya nazaran temel mallar, hizmet, enerji ve besin gruplarının katkıları sırasıyla 0,71; 0,62; 0,09 ve 0,01 puan artmıştır. Öte taraftan, alkol-tütün-altın grubunun katkısı geçen ay ile kıyaslandığında değişmemiştir.Mevsimsellikten arındırılmış verilerle incelendiğinde, B ve C endekslerinin aylık artışları bundan önceki aya kıyasla bir miktar gerilemiştir. Fiyat artışları B endeksini oluşturan gruplardan temel mal grubunda şubat ayına kıyasla bir miktar güçlenirken, işlenmiş gıdada belirgin olmak suretiyle işlenmiş besin ve hizmet gruplarında yavaşlama kaydetmiştir. Hizmet tutarları artışı mart ayında yüzde 4,20 ile yavaşlamaya devam etmekle birlikte güçlü seyretmiş, grup senelik enflasyonu 2,12 puan artışla yüzde 96,48 olmuştur. Aylık bazda ulaştırma grubu tutarları sınırı olan bir miktar gerilerken öteki alt gruplarda belirgin fiyat artışları gözlenmiştir. Senelik enflasyon ulaştırma alt grubunda gerilerken lokanta-otelde görece yatay seyretmiş, öteki alt gruplarda ise terfi etmiştir. Kiralar aylık bazda yüzde 6,33, iletişim hizmetleri ise telefon görüşme ile web ücretleri kaynaklı olarak yüzde 6,63 oranında artarak yüksek artış eğilimini sürdürmüştür. Kira alt grubunda senelik enflasyon 3,02 puan artışla yüzde 123,95’e ulaşmıştır. Öteki hizmetler alt grubunda, eğitim ve sigorta tutarları öne çıkmıştır. Bilhassa eğitim hizmetlerinde aylık fiyat artışı hususi okul ücretleri kaynaklı olarak şubat ayında olduğu şeklinde yüksek bir artış (yüzde 13,08) kaydetmiş ve bu grupta senelik enflasyon yüzde 104,07 olmuştur. Besin tutarları ile asgari ücret gelişmelerinin etkilediği lokanta-otel alt grubunda aylık artış oranı yüzde 3,95 ile önceki aya kıyasla yavaşlamıştır. Ulaştırma hizmetleri fiyatı karayolu ile şehirlerarası yolcu taşımacılığı (yüzde -8,36) ve havayolu ile yolcu taşımacılığı (yüzde -0,94) fiyatlarındaki düşüşler neticesinde aylık bazda sınırı olan oranda gerileyerek hizmetlerin öteki alt gruplarından ayrışmıştır.Temel mal grubu senelik enflasyonu 2,46 puan artışla yüzde 56,46 olarak gerçekleşmiştir. Mart ayında senelik enflasyon tüm alt gruplarda artış kaydetmiştir. Dayanıklı mal (altın hariç) tutarları yüzde 3,04 oranında artmış, alt grup senelik enflasyonu 2,13 puan artışla yüzde 61,11 olmuştur. Dirençli seyreden yurt içi talep ve döviz kuru gelişmelerinin etkilerinin hissedildiği dayanıklı mal grubunda mobilya sektörü fiyat artışları (yüzde 5,06) ile öne çıkarken bunu elektrikli ve elektriksiz ev aletleri (yüzde 3,00) ile otomobil kalemi (yüzde 2,53) izlemiştir. Öteki temel mallar alt grubunda fiyatlar yüzde 2,72 oranında yükselmiş, senelik enflasyon 0,30 puan artışla yüzde 55,25 seviyesine ulaşmıştır. Alt grup aylık enflasyonunda kişisel bakım ürünleri ile konutun bakım ve onarımı ön plana çıkmıştır. Mart ayında giyim ve ayakkabı tutarları bundan önceki senenin aynı dönemindeki düşüşün aksine aylık yüzde 2,61 oranında artmış, alt grup senelik enflasyonu 6,73 puanlık artışla yüzde 49,12’ye terfi etmiştir.Enerji tutarları mart ayında yüzde 1,39 oranında yükselmiş, grup senelik enflasyonu 1,37 puan artarak yüzde 37,32 seviyesinde gerçekleşmiştir. Türk lirası cinsel petrol fiyatlarındaki gelişmelerle akaryakıt tutarları yüzde 1,70 oranında artmıştır. Tüp gazda fiyat artışları yüzde 7,06 ile önceki aya kıyasla güçlenirken, öteki kalemlerde fiyatlar ılımlı bir seyir izlemiştir.Besin ve alkolsüz içecekler grubu tutarları mart ayında yüzde 3,40 oranında artmış, senelik enflasyon 0,71 puan düşerek yüzde 70,41 seviyesine gerilemiştir. Senelik enflasyon işlenmemiş gıdada yataya yakın birseyirle yüzde 84,14 oranında gerçekleşirken, işlenmiş gıdada 1,45 puan düşüşle yüzde 58,97 olmuştur. Mevsimsellikten arındırılmış verilerle, bundan önceki ay sebze tutarları öncülüğünde artan taze meyve sebze tutarları bu ay ılımlı seyretmiştir. Öteki işlenmemiş besin grubunda kırmızı ve beyaz et fiyatlarındaki artış mühim seviyede güçlenerek bu grupta izlenen yüksek aylık enflasyonda (yüzde 8,92) belirleyici olmuştur. Böylelikle, işlenmemiş besin aylık enflasyonu yüzde 5,57 oranında gerçekleşmiştir. İşlenmiş besin grubu aylık enflasyonu ise yüzde 1,39 ile mühim seviyede yavaşlarken, kırmızı et fiyatlarının etkilediği işlenmiş et ürünlerinde yüksek artışlar devam etmiştir.Yurt içi üretici tutarları mart ayında yüzde 3,29 oranında artmış, senelik enflasyon düşük bazın da etkisiyle 4,18 puan yükselerek yüzde 51,47 olmuştur. Ana endüstri gruplarına nazaran incelendiğinde, enerji alt grubunda fiyatlar aylık bazda ılımlı seyrederken enerji dışındaki gruplar aylık yüzde 3,4-4,3 bandında artışlar göstermiştir. Aylık fiyat gelişimleri sektörler bazında incelendiğinde, fiyat artışlarının genele yayılmış olduğu izlenirken, metal cevherleri, öteki mamul eşyalar, basım ve kayıt hizmetleri, tekstil, besin, kauçuk ve plastik ürünleri ile motorlu kara taşıtları öne çıkan alt gruplar olmuştur.”
448
(Gastepress)
