Marmara’da senelerdir konuşulan büyük zelzele senaristliği tekrardan münakaşanın merkezine oturdu. Zelzele Bilimci Prof. Dr. Osman Bektaş’ın, Ana Marmara Fayı’nın bütünüyle kilitli olmadığı ve bazı bölümlerde enerjinin sessiz sürünmeyle boşaldığı yönündeki açıklamalarının arkasından gözler değişik bilimsel görüşlere çevrildi. Bektaş, fayın ortalama 125 kilometrelik tek parça ve benzeşik bir yapı olarak değerlendirilmemesi icap ettiğini belirterek bilhassa Batı ve Orta Marmara’da enerji boşalmasının gerçekleştiğini savundu. Bektaş’a gore bu durum, fayın tamamının aynı anda kırılarak 7’den büyük bir zelzele üretme ihtimalini azaltıyor.
DEMİRTAŞ TARTIŞMAYA KATILDI
Prof. Dr. Bektaş’ın açıklamalarına karşı çıkan ise Zelzele Uzmanı Dr. Ramazan Demirtaş oldu. Demirtaş, Marmara’da sürünme bulunmuş olduğu ve bundan dolayı 6,5’tan daha büyük zelzele olmayacağı yönündeki değerlendirmelere açık halde karşı çıktı. Demirtaş’a gore bölgede son yıllarda meydana gelen orta büyüklükteki depremler enerjinin boşaldığını değil, büyük kırılmaya doğru ilerleyen uzun soluklu bir süreci gösteriyor. Demirtaş ek olarak; 2011’deki 5,1, 2012’deki 5,2, 2019’daki 5,8, 23 Nisan 2025’teki 6,2 ve 2 Ekim 2025’teki 5,0 büyüklüğündeki depremleri de aynı zincirin parçaları olarak değerlendirdi.
“GÖRÜŞLER KABUL EDİLEMEZ”
Demirtaş’ın öteki tespitleri ise şu şekilde: “18-21 Ağustos 2026 içinde Adalar-Çınarcık Çukurluğu çevresinde 191 mikrodeprem meydana geldi. 17 Ağustos 1999 ile 21 Ağustos 2026 içinde Şimal Anadolu Fay Zonu’nun şimal kolunda ise büyüklüğü 1 ile 6,3 içinde değişen toplam 4 bin 371 zelzele kaydedildi. Bu hareketlilik tek tek değil, tüm olarak değerlendirilmeli. Bunlar Büyük Marmara Depremi’nin hazırlık evresi depremleridir. ‘Marmara’da krip var, 6,5’tan daha büyük zelzele olmaz, enerji bu şekilde boşalıyor’ şeklindeki görüşler ise kabul edilemez.”
ENERJİ BİRİKİYOR MU?
Öte taraftan son bilimsel emek harcamalar, Marmara Fayı’nın tamamının aynı şekilde davranmadığını ortaya koyuyor. Temmuz 2026’da Journal of Geophysical Research: Solid Earth dergisinde piyasaya sürülen araştırmaya gore Ana Marmara Fayı’nın bazı kesimleri yavaş ve sessiz halde sürünürken, bazı bölümleri kilitli durumda. Orta Marmara’da yeraltından yükselen akışkanların fay üstündeki sürtünmeyi azaltarak bu sessiz hareketi kolaylaştırdığı belirtilirken, İstanbul’un güneyindeki doğu kesimde aynı mekanizmanın görülmediği ve fayın burada gerilim biriktirmeyi sürdürdüğü kaydedildi. Çalışmada, kilitli segmentteki birikimin ortalama 7 büyüklüğünde bir zelzele potansiyeliyle uyumlu olduğu açıklandı.
DOĞUYA İLERLİYOR!
2026’da Science dergisinde piyasaya sürülen bir başka araştırma da son 15 yıldaki zelzele hareketliliğinin doğuya, İstanbul yönüne doğru ilerlediğine dikkat çekti. Araştırmacılar, 5’in üstündeki depremlerin süre içinde doğuya kaydığını, 23 Nisan 2025’teki 6,2 büyüklüğündeki depremin de bu sürecin mühim halkalarından biri bulunduğunu belirledi. Son sismik hareketliliğin, İstanbul’un güneyindeki kilitli olduğu kabul edilen Prens Adaları segmentine yaklaştığına işaret eden bilim adamlarına gore, bu kesim ortalama 7 büyüklüğünde zelzele üretme potansiyelini koruyor.
