Türkiye’de sofraya gelen meyve ve sebzelerde pestisit kalıntısı tartışması tekrardan gündemde. Greenpeace Türkiye’nin “İçinde Ne Var?” kampanyası kapsamında İstanbul’un dört ilçesindeki beş büyük perakende zincirinden almış olduğu limon örnekleri bağımsız laboratuvarda çözümleme edildi. Eylül ayında Sultanbeyli, Sancaktepe, Ataşehir ve Kadıköy’deki zincir marketlerden alınan toplam 20 limon örneği üstünde meydana getirilen incelemede çarpıcı sonuçlara ulaşıldı.
20 LİMONDA 144 PESTİSİT TESPİTİ
Greenpeace’in açıklamış olduğu laboratuvar sonuçlarına gore 20 limon örneğinde toplam 144 pestisit bulgusu saptandı. Bu sayı örnek başına averaj 7,2 değişik pestisit anlamına geliyor. Çözümleme edilen ürünlerin tamamında birden fazla pestisit etken maddesinin beraber bulunmuş olduğu açıklandı. Greenpeace bu durumu “kokteyl tesiri” tartışması kapsamında değerlendiriyor. Market bazındaki sonuçlara ilişkin açıklamada, bazı zincirlerden alınan örneklerde averaj pestisit sayısının diğerlerine gore daha yüksek olduğu öne sürüldü. Greenpeace’in paylaşmış olduğu verilere gore bazı örneklerde averaj 8’in üstünde değişik pestisit tespit edilmiş olduğu, en yüksek bulgunun ise iki ayrı limon örneğinde 10’ar değişik pestisit etken maddesine kadar çıkmış olduğu iddia edildi.
4 ÖRNEKTE YASAL LİMİT AŞILDI
Araştırmanın en dikkat çekici sonucu ise maksimum kalıntı limitlerinin aşılmış olduğu örnekler oldu. Greenpeace’in paylaşmış olduğu sonuçlara gore incelenen 20 limonun 4’ünde yasal kalıntı limitini aşan pestisit seviyeleri belirlendi. Greenpeace’in paylaşmış olduğu sonuçlara gore limit aşımı tespit edilen dört mesela bazılarında birden fazla pestisit için ihlal belirlendi. Bazı marketlerden alınan örneklerde ise yasal maksimum kalıntı limitini aşan bulguya rastlanmadığı açıklandı. Çalışmanın yalnızca 20 örnekle sınırı olan olması sebebiyle sonuçların marketlerin tüm ürünlerine ya da Türkiye genelindeki limonlara genellenemeyeceği vurgulandı.
TARTIŞMA BİTİRMİYOR
Pestisit tartışmasının bir öteki boyutunu aynı üründe birden fazla etken maddenin bulunması oluşturuyor. Bir pestisitin tek başına yasal sınırın altında bulunması mevzuata uygun kabul edilse de Greenpeace, aynı üründe oldukça sayıda değişik etken maddenin bir araya gelmesinin ek olarak değerlendirilmesi icap ettiğini korumak için çaba sarfediyor. Bundan dolayı kampanya kapsamında marketlerden bir üründe, tek tek yasal sınırın altında olsalar dahi, en fazla üç değişik pestisit etken maddesine izin verilmesi talep ediliyor. Greenpeace ek olarak perakende zincirlerinin yasal maksimum kalıntı limitlerinin de ötesine geçerek kendi tedarik standartlarını oluşturmasını ve ürün kabul sınırlarını mevcut yasal limitlerden yüzde 20 daha sıkı hale getirmesini istiyor.
“FATURA ÇİFTÇİYE KESİLMESİN”
Greenpeace, pestisit kullanımının azaltılmasının maliyetinin üreticiye yüklenmemesi icap ettiğini de vurguluyor. Çiftçiye zirai mühendis desteği, teşvik, prim ve adil sözleşmeler sağlanmasını isteyen müessese; marketlerden tam şeffaflık, çoklu pestisite sınırlama ve daha sıkı kalıntı standartları talep ediyor.
Uzman isim uyardı!
YAĞ HÜCRELERİNDE BİRİKİYOR
Öte taraftan İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Ayça Kaya, pestisitlerin vücutta bilhassa yağ dokusunda birikebildiğine dikkat çekti. Yasaklı bazı ziraat kimyasallarının halen kullanılabildiğini belirten Kaya, uzun soluklu maruziyetin bilhassa üreme sağlığı açısından risk oluşturabileceğini söylemiş oldu. Kaya ek olarak bazı katkı maddelerinin bağışıklık ve sindirim sistemi üstünde negatif etkisinde bırakır yaratabildiğini, kimi renklendirici ve tatlandırıcıların ise çocuklarda dikkat sorunları ve değişik nörolojik etkilerle ilişkisinin araştırıldığını açıkladı.
