İtalya Başbakanı Giorgia Meloni hükümetinin, Türkiye’de “LGBT” örgütlerine yönelik operasyonların peşinden altı Avrupa ülkesinin yayımladığı ortak bildiriyi imzalamaması dikkat çekti. Avrupa’da LGBT mevzusunda ayrışma büyüyor. İtalya’nın yanında Slovakya ve Gürcistan da dikkat çekiyor. Fransa, İsveç, Finlandiya, Almanya, İzlanda ve Hollanda, Türkiye’de 12 Eylül’den bu yana yaşanmış olan gelişmelerle ilgili ortak bir bildiri yayımladı. Bildiride operasyonlardan duyulan kaygı dile getirildi. İtalya ise bildirinin haricinde kaldı.
AİLE VE ÇOCUK POLİTİKASI
Avrupa’da LGBT mevzusunda tek bir siyasal çizgi bulunmuyor. Bazı Avrupa hükümetleri Brüksel’in LGBT politikalarını desteklerken, bazıları LGBT örgütleri, LGBT içerikleri, küçüklere yönelik eğitim programları ve “Pride” gösterileri mevzusunda ciddi sınırlamalar getiriyor. 2023 senesinde İtalyan hükümeti, Milano Belediyesi’nin aynı cinsiyetten çiftlerin çocuklarını her iki ebeveyniyle beraber kaydetme uygulamasının durdurulmasını istedi. İtalya’da aynı cinsiyetten çiftler 2016’dan bu yana uygar beraberlik kurabiliyor sadece evlat edinme mevzusunda aynı hukuki statüye haiz değil.
Slovakya Başbakanı Robert Fico, ülkesinde cinsiyeti hanım ve adam olarak düzenleyen yasayı 2025 senesinde geçirdi.
TAŞIYICI ANNELİĞE DE ENGEL
Meloni hükümeti bunun yanında taşıyıcı annelik mevzusunda da daha sert bir düzenleme yapmış oldu. 2024 senesinde kabul edilen yasayla, İtalyan vatandaşlarının yurtdışında taşıyıcı annelik yöntemine başvurması da kabahat kapsamına alındı. Hükümet bu düzenlemeyi aile ve evlatların korunması üstünden savundu. 2026 senesinde ise İtalya’daki okullarda cinsel eğitim mevzusunda yeni bir düzenleme yürürlüğe girdi. Buna nazaran öğrencilerin bu tür derslere katılabilmesi için ebeveyn onayı aranıyor; ek olarak düzenleme anaokulları ve ilkokulları da kapsam haricinde bırakıyor.
SLOVAKYA’DAN ANAYASAL HAMLE
Avrupa Birliği içinde LGBT politikaları mevzusunda en dikkat çekici adımlardan biri de Slovakya’dan geldi. Başbakan Robert Fico hükümetinin desteklediği anayasa değişikliği Eylül 2025’te kabul edildi. Yeni düzenlemede hanım ve adam olmak suretiyle iki cinsiyet tanımlandı. Evlat edinmeye ilişkin kurallar sıkılaştırıldı ve eğitim müfredatının anayasal olarak belirlenen kültürel ve etik çerçeveye uygun olması öngörüldü.
MACARİSTAN’DA ORBÁN DÖNEMİ
Avrupa’da LGBT mevzusunda en sert adımları atan hükümetlerden biri uzun süre Macaristan’daki Viktor Orbán hükümetiydi. Orbán döneminde 2021 senesinde evlatların erişebileceği içeriklerde eşcinsellik ve cinsiyet değişikliğinin tanıtılmasına yönelik ciddi engellemeler getirildi. 2025 senesinde ise Macaristan Parlamentosu Pride yürüyüşlerinin yasaklanmasının önünü açan bir düzenleme kabul etti. Düzenleme, evlatların korunması sebebi öne sürülerek Pride gösterilerine yönelik yasak ve katılımcılara para cezası şeklinde yaptırımlar öngördü.
GÜRCİSTAN’DA “AİLE DEĞERLERİ” YASASI
Avrupa Birliği üyesi olmamasına karşın Avrupa siyasal alanının bir parçası olan Gürcistan’da da LGBT mevzusunda mühim bir adım atıldı. Gürcistan’da iktidardaki Georgian Dream hükümeti 2024 senesinde “Aile Değerleri ve Küçüklerin Korunması” isminde olan yasayı kabul etti. Yasa, LGBT gösterilerinin ve LGBT sembollerinin kamusal alanda kullanılmasının yasaklanmasına imkân tanırken, cinsiyet değişiklik yapma işlemlerine de yasak getirdi. Aynı cinsiyetten evlilik yasağı da tekrardan teyit edildi.
AVRUPA’DA KİM NE YAPIYOR?
İTALYA: Meloni hükümeti, aynı cinsiyetten çiftlerin ebeveynlik statüsü, taşıyıcı annelik ve okullardaki cinsel eğitim mevzusunda sınırlayıcı düzenlemeler yapmış oldu.
SLOVAKYA: Fico hükümeti, 2025’te anayasal değişiklikle hanım ve adam olmak suretiyle iki cinsiyeti tanımladı; aile, eğitim ve evlat edinme mevzusunda yeni kurallar getirdi.
MACARİSTAN: Orbán döneminde LGBT içeriklerine ve “Pride” gösterilerine yönelik sert engellemeler getirildi. Sadece 2026’da iktidara gelen Peter Magyar hükümeti bu politikaların bir bölümünü geri çevirmeye başladı.
GÜRCİSTAN: 2024’te “Aile Değerleri ve Küçüklerin Korunması” yasasıyla LGBT gösterileri, sembolleri ve cinsiyet değişiklik yapma işlemleri mevzusunda kapsamlı engellemeler getirildi.
BRÜKSEL: Avrupa Komisyonu ise “2026-2030 LGBTİQ+ Eşitlik Stratejisi” ile bu alandaki politikaların AB genelinde güçlendirilmesini hedefliyor.
