Türkiye’de terör örgütü PKK’nın fesih sonucu sonrası tabanca bırakma mevzusundaki adımlar takip edilirken, İsrail’in harekatı sonrası dikkatler örgütün İran’daki kolu PJAK’a çevrildi. 2011 senesinde İran’ a karşı silahlı faaliyetlerini durduran PJAK’ın, İsrail’in başlatmış olduğu savaşla beraber iyi mi bir tutum alacağı merak ediliyor. Bu konudaki son açıklamalar terör örgütü elebaşlarından Duran Kalkan ve PJAK’ın üst düzey isimlerinden Peyman Viyan’dan geldi. Kalkan, “tüm Kürt örgütleri” İran’a karşı harekete geçmeye çağırırken, Peyman Viyan da örgütün gazetesi Özgür Siyaset’ya verdiği röportajda Abdullah Öcalan’ın fesih ve tabanca bırakma çağrısının PJAK’ı kapsamadığını söylemiş oldu. Terör örgütünün terminolojisinde “Rojhilat” olarak nitelenen; İran’da Kürtlerin yoğun olarak yaşamış olduğu bölgelerdeki parti ve örgütler de Tahran’a karşı birleşmeyi gündemlerine almış durumda.
Kürt partileri Kürt halkını İran rejiminin çöküşü için çalışmaya çağırdı.
12 MİLYON KÜRT YAŞIYOR
İran’daki nerede ise tüm Kürt örgütlenmelerinin temsilcileri, Arab News’te İsrail-ABD saldırısı sonrası tutumlarının nasıl biteceğini duyuru ettiler. İran’da Kürtler 10-12 milyon içinde bir nüfusa haiz. Kürtler, Fars ve Türklerin arkasından yüzde 15 ile İran’daki en büyük üçüncü topluluk olarak kabul ediliyor. Çoğunlukla İran ve Türkiye sınırındaki dağlık alanlarda yaşayan Kürtlerin kurduğu pek oldukça parti ve teşkilat var. Sıcak gelişmelerin arkasından bir değerlendirme meydana getiren İran Kürdistan Demokratik Partisi (İKDP) kaynakları “durumun daha da kötüleşeceği” tespitinden hareketle Kürt partilerinin yeni bir oluşumda birleşmesi sonucu aldı. Partinin sonucu yalnızca Tahran’a karşı savaşçı bir tutum değil, harp sebebiyle bölgede başlamış olacak besin ve akaryakıt krizine karşı bir önlem olarak da değerlendiriliyor.
KÖKLÜ ÖRGÜTLER VAR
İran’da terör örgütü PKK’nın kurduğu PJAK haricinde pek oldukça köklü Kürt partisi etkinlik yürütüyor. En köklü parti olan İran KDP’sinin geçmişi 1946’da Sovyetlerin desteğiyle kurulan ve bir yıldan kısa bir süre ayakta kalabilen “Kürt Cumhuriyeti” Mahabat’a kadar uzanıyor. Komala Partisi ve Kürdistan Özgürlük Partisi de (PAK) bölgenin köklü partileri içinde yer ediniyor. Bu partilerin hem İran’ın Kürt eyaletinde hem de Irak Kürdistan bölgesinde temsilcilikleri bulunuyor.
GÖZLER PJAK’DA
Bölgeyi yakında izleyen analistlerden Winthrop Rodgers’a bakılırsa İran KDP’si ve Komala’nın İran’da sınırı olan da olsa askeri bir varlığı bulunuyor. PJAK’ın ise PKK ile bağları sebebiyle askeri olarak en hazırlıklı grup olduğu belirtiliyor. 2011 senesinde İran’a karşı silahlı eylemlere son verdiğini açıklayan PJAK şimdi İsrail saldırganlığından yararlanmak için hamleler yapıyor. Daha ilkin oluşturulan sadece işlevsiz durumda bulunan ‘İran Kürdistanı Siyasal Partileri Koordinasyon Merkezi’nin tekrardan gündeme alınacağı belirtilirken, İran’daki Kürt toplumunun rejimin şimşeklerini üstlerine çekme korkusu yaşamış olduğu da Kürt partilerinin değerlendirmeleri içinde yer ediniyor.
PKK’nın İran’daki kolu PJAK, 2011’de İran’a karşı silahlı faaliyetini sonlandırdı
‘CASUS’LUK KORKUSU
Rodgers’ın bölgedeki kaynaklardan elde etmiş olduğu bilgilere bakılırsa İran’daki Kürt toplumunda “rejim tarafınca casus olarak görülme” korkusu başlamış durumda. İsrail’in saldırılarının bir çok batıdaki Kürt çoğunluklu illerdeki hedefleri vurdu. Bölge, İran’ın Kürt partilerine ve sivil topluma yönelik güvenlik operasyonları sonucunda yoğun bir halde militarize edilirken, Kürtlerin İran rejiminin düşmesi kesinleşmeden kalkışacağı bir ayaklanmanın sarsıcı neticeleri olabileceği kaydediliyor.
NE AYRILIK NE BİRLİK
Güvenlik ve terör politikaları uzmanı Ünal Atabay ise PJAK’ın stratejisiyle ve bölgeye ilişkin risklerle ilgili şu değerlendirmeleri yapmış oldu: “Olasılığı yüksek senaryoya bakılırsa eğer ABD’nin saldırısı görüşme masasına evrilmezse, İran silahlı kuvvetlerini ortadan kaldıran saldırılar devam ederse aynı Suriye’deki Esad rejimi şeklinde ülkesini denetim edemeyen fakat gene de ayakta duran bir rejim ortaya çıkar. İran, kendi bölgelerinde kendi idarelerini kuran güçlere karşı önlem alamaz duruma gelebilir. Zira o vakit PJAK ve öteki bileşenlere alan açılmış olur. Bu gruplar kendi alanlarını yaratırlar. Kısaca ne ayrılık ne de beraberlik. Fakat kendi öz yönetimini kuran bir anlayış. Bu Öcalan’ın yarattığı bir yönetimsel sistemdir. Eski, klasik federasyon şeklinde algılanıyor. Ayrı bir öz yönetim modeli vardır. Aynısını PJAK için de yapabilirler. Bir ihtimal Belucilere de bu yolla alan açabilirler.”
[email protected]
Kaynak: Web Hususi
