Küresel piyasalar, ABD-İran anlaşmasının cuma günü imzalanacağına ilişkin haber akışına rağmen anlaşmanın ayrıntılarının netleşmemesi ve teknoloji hisselerindeki satış baskısıyla karışık bir seyir izlerken, gözler ABD Merkez Bankasının (Fed) faiz sonucuna çevrildi.
Hürmüz Boğazı’nın normale döneceğine yönelik beklentiler piyasalar için pozitif yönde bir gelişme olsa da bu pozitif yönde gelişmelerin kalıcılığı mevzusunda sual işaretleri devam ediyor.
ABD ile İran içinde sağlanan anlaşmanın 19 Haziran’da İsviçre’nin Bürgenstock nahiyesinde imzalanması umut ediliyor.
İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Mecid Taht Revançi de ABD’nin İran’a ilişik gemilere uyguladığı deniz ablukasını iki ülke içinde 14 Haziran’da varılan mutabakatın imzalanmasından ilkin kısmen kaldırdığını söylemiş oldu.
ABD ve İran içinde antak kalma sağlanmasına ve taraflardan pozitif yönde açıklamalar gelmesine rağmen Hürmüz Boğazı’na ilişkin belirsizliğin devam etmesi piyasaların yön arayışına girmesine niçin oluyor.
Analistler, yatırımcıların ABD-İran anlaşmasının uygulanabilirliği mevzusunda güvenilir olmak istediğini belirtti.
Boğazın tekrardan açılmasının zor olabileceği ve petrol sevkiyatlarının artmasının aylar sürebileceği yönündeki endişeler de piyasa fiyatlamalarında etkili oluyor.
Öteki taraftan ABD-İran anlaşmasının İran’ın petrol ve yakıt satışına derhal başlamasına olanak tanıyabileceğine dair haber akışı ise piyasalarda pozitif yönde fiyatlanan gelişmeler içinde içeriyor.
Öte taraftan piyasaların gözü Fed’in bugünkü faiz sonucunda olacak.
Fed’in yeni Başkanı Kevin Warsh’ın yöneteceği ilk toplantıdan çıkacak para politikası kararları piyasaların odağında bulunuyor. Bankanın faiz oranını durağan(durgun) tutmasına kati gözüyle bakılırken, Warsh’ın ilk sözle yönlendirmelerindeki tonuna dikkat edilecek.
Analistler, para politikası metni ile Warsh’ın toplantı sonrası yapacağı açıklamalarda gelecek dönem politikalarına ilişkin sinyaller aranacağını belirterek, bu sinyaller doğrultusunda piyasalarda oynaklığın artabileceğini beyan etti.
Bankanın yapacağı projeksiyonlar da takip edilecek. Fed’in gelişme tahminlerinde aşağı yönlü, enflasyon tahminlerinde ise yukarı yönlü revizyona gidebileceği değerlendiriliyor.
Büyümede aşağı yönlü revizyonlar yapılacağına yönelik öngörüler de piyasalardaki risk iştahının törpülenmesinde etkili oldu.
Öte taraftan bugün açıklanacak noktasal grafikte Warsh’ın kendi tahminlerini ekleme ihtimalinin düşük olduğu tahmin ediliyor. Bu durumun Warsh’ın, Jerome Powell, Janet Yellen ve Ben Bernanke dönemlerinde uygulanan gelenekten değişik bir yaklaşım benimseyebileceğine işaret etmiş olduğu değerlendiriliyor.
Analistler, jeopolitik gelişmelerin Fed’in işini zorlaştıran en mühim niçin bulunduğunu belirtti.
Orta Doğu’da kalıcı bir sulh anlaşmasına ilişkin umutların güçlenmesiyle Brent petrolün varil fiyatı yüzde 1,4 azalışla 78,2 dolara gerileyerek 3 Mart’tan bu yana en düşük seviyesini görmüş oldu.
Buna rağmen petrol fiyatlarının harp öncesi seviyelere derhal dönmesi beklenmiyor. Bunun başlıca sebepleri içinde, sulh sağlansa bile tedarikin kısa sürede normale dönmeyeceği ve İran’ın Hürmüz Boğazı’ndan geçiş için ücret talep edebileceğine yönelik beklentiler içeriyor.
Ücret talebi olması durumunda petrol trafiğinin, mayınlandığı bildirilen Umman kıyılarına yönlenebileceği tahmin ediliyor. Buradaki güvenli geçişin ise haftalar hatta aylar sürebileceği öngörülüyor.
Bu gelişmelerle ABD’nin 10 senelik tahvil faizi yatay seyirle yüzde 4,44’te, dolar endeksi önceki kapanışın derhal altında 99,5 seviyesinde seyrediyor.
ABD-İran anlaşmasına ilişkin ayrıntıların netleşmemesi sebebiyle altının onsu yüzde 0,1 azalışla 4 bin 325 dolardan işlem görüyor.
Dünya Altın Konseyi, merkez bankalarının rezervlerinde altının payının artmaya devam etmesinin, doların küresel rezervlerdeki hakimiyetinin ise gelecek 5 yıl içinde zayıflamasının beklendiğini bildirdi.
New York borsası, teknoloji hisselerindeki satış baskısının etkisiyle dün karışık bir seyir izledi. Teknoloji şirketlerinin aşırı yükseldiğine dair endişeler piyasalardaki fiyatlamalarda etkili oldu.
Öte taraftan, zamanı halka arzıyla dikkatleri üstüne çeken Space Exploration Technologies Corp. (SpaceX) hisselerindeki yükseliş üçüncü işlem gününde de sürdü.
Gün içinde yüzde 17’ye kadar yükselen şirket hisseleri, gün içi kazançlarının bir kısmını geri vererek seansı yüzde 4,83 artışla tamamladı.
Hisselerdeki yükseliş, SpaceX’i piyasa kıymeti açısından gün içinde e-ticaret devi Amazon’un, kısa süreliğine de teknoloji devi Microsoft’un önüne taşıdı.
Gün sonunda piyasa kıymeti 2,6 trilyon dolar olarak kaydedilen SpaceX, dünyanın en kıymetli şirketleri sıralamasında altıncı sırada yer aldı.
Şirket ek olarak suni zeka destekli kod editörü Cursor’un geliştiricisi Anysphere’i 60 milyar dolar değerleme üstünden satın almak suretiyle anlaşmaya vardığını duyurdu.
Söz mevzusu gelişmelerle Dow Jones endeksi yüzde 0,64 kıymet kazanırken, S&P 500 endeksi yüzde 0,57, Nasdaq endeksi yüzde 1,15 kıymet yitirdi.
Dow Jones endeksi 52.190,29 puanla üstün dereceli tazeledi. ABD’de endeks vadeli kontratlar güne yükselişle başladı.
Avrupa borsaları, Hürmüz Boğazı’nın bu hafta açılabileceğine yönelik beklentilerle dün pozitif seyretti.
Bilhassa petrol fiyatlarındaki düşüş Avrupa piyasalarındaki risk iştahını destekledi.
Buna rağmen Avrupalı yetkililer ve firmalar Hürmüz Boğazının harp öncesi durumuna ne kadar süratli dönebileceğine ilişkin çekinceler yaşıyor.
Taraflar içinde antak kalma sağlanmasına rağmen Avrupa’da enflasyonist baskıların sürebileceğine yönelik endişeler devam ediyor. Bundan dolayı Avrupa Merkez Bankasının (ECB) bu yıl ikinci bir faiz artırımına gidebileceğine ilişkin beklentiler bulunuyor.
Öte taraftan Avrupa Parlamentosu (AP), Avrupa Birliği (AB) ile ABD arasındaki tecim anlaşmasının uygulanmasına yönelik yasal düzenlemeleri kabul etti.
Ayrıca Almanya’da kurumsal yatırımcı ve analistlerin ekonomiye duyduğu itimat, Orta Doğu’dan gelen sulh sinyalleriyle beraber haziran ayında beklentilerin üstünde iyileşme gösterdi.
Avrupa Ekonomik Araştırmalar Merkezi (ZEW), kurumsal yatırımcı ve analistlerin gelecek 6 aya ilişkin beklentilerini ölçen ZEW Ekonomik Itimat Endeksi’nin haziran ayı neticelerini deklare etti.
Buna gore, mayısta eksi 10,2 olan endeks, haziranda 20,7 puanlık artışla 10,5 kıymetini aldı. Piyasa beklentisi, endeksin bu zamanda eksi 6 seviyesine yükseleceği yönündeydi.
Söz mevzusu gelişmelerle İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,61, Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 0,07, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,75 ve İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 1,15 kıymet kazanmıştır. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar güne karışık seyirle başladı.
New York borsasındaki karışık seyir yeni günde Asya piyasalarına da taşındı.
Makroekonomik veri tarafında Japonya’nın mayıs ayı ihracatı senelik bazda çip talebindeki artışla beraber yüzde 17 ile Kasım 2022’den bu yana en süratli artışını göstererek tahminleri aştı.
Ülkenin ithalatı ise mayıs ayında senelik bazda yüzde 12,5 ile Ocak 2025’ten bu yana en süratli yükselişini kaydetti ve beklentileri aştı.
Öte taraftan Çin Merkez Bankası (PBoC) kısa vadeli faiz oranlarının ayarlanmasına yönelik mekanizmayı geliştireceğini ve uygun zamanda gecelik ters repo işlemlerinin kapsamını genişletebileceğini belirtti. Bu kararın Bankayı küresel emsalleriyle daha uyumlu hale getirebileceği öngörülüyor.
Söz mevzusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,5, Cenup Kore’de Kospi endeksi yüzde 0,7 yükselirken, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,2, Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 0,4 geriledi.
– Borsa günü yükselişle tamamladı
Dün alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,32 kıymet kazanarak 14.493,09 puandan tamamladı.
Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı haziran vadeli sözleşme ise dün günü akşam seansında düzgüsel seans kapanışının derhal altında 16.850,00 puandan tamamladı.
Dolar/TL dün günü 46,2950’den tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın derhal üstünde 46,3170’ten işlem görüyor.
Analistler, bugün yurt içinde veri gündeminin sakin olacağını, yurt haricinde ise ABD’de Fed’in faiz kararının yanı sıra İngiltere ve Avro Bölgesi’nde enflasyon, ABD’de perakende satışlar başta olmak suretiyle yoğun veri gündeminin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.600 ve 14.700 puanın direnç, 14.400 ve 14.300 puan seviyelerinin destek konumunda bulunduğunu kaydetti.
