ABD Merkez Bankasının (Fed) faiz sonucu küresel piyasaların yönü üstünde belirleyici olmaya devam ederken, bankanın faiz artırımının peşinden New York borsasında dün görülen satış baskısı, bugün bilhassa vadeli piyasalarda yerini daha iyimser bir görünüme bıraktı.
Fed dün, 2023’ten bu yana ilk kez faiz artırımına giderek, siyaset faizini beklentiler doğrultusunda 25 baz puan artırdı ve yüzde 3,75-4 aralığına yükseltti.
Fed açıklamasında, ekonomik faaliyetin sağlam bir hızda genişlediğine yer verildi. Verimlilik artışının kuvvetli, ana para yatırımlarının ise sağlam bulunduğunun ifade edilmiş olduğu açıklamada, istihdam artışlarının iş gücündeki artışla aynı hızda olduğu ve işsizlik oranının mühim seviyede değişmediği aktarıldı.
Faiz kararını oy birliğiyle alan banka, son olarak Temmuz 2023’te yüksek enflasyonla savaşım kapsamında siyaset faizini 25 baz puan artırarak yüzde 5,25-5,50 aralığına yükseltmişti.
Bankanın enflasyon tahminleri ise bu yıl için yüzde 3,6’dan yüzde 3,7’ye yükseltilirken, 2027 için yüzde 2,3 olarak korundu. Enflasyon tahminini 2028 için yüzde 2’den yüzde 2,1’e revize eden Fed, 2029 için yüzde 2 olarak belirledi.
Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC) üyelerinin gelecekteki faiz beklentilerini gösteren nokta grafiği de 18 yetkiliden 16’sının bu yıl minimum bir faiz artışı daha öngördüğünü ortaya koydu.
Fed Başkanı Kevin Warsh düzenlemiş olduğu basın toplantısında, “Gerçek şu ki enflasyon oldukça yüksek ve oldukca uzun süredir bu şekilde.” diye konuştu.
Bu yaz açıklanan enflasyon verilerinin temel eğilimlerin kayda kıymet seviyede iyileştiğini göstermediğini vurgulayan Warsh, bugünkü faiz artırımı kararının fiyat istikrarını sağlamaya yönelik doğru bir adım bulunduğunu söylemiş oldu.
ABD Başkanı Donald Trump, Fed’in siyaset faizini artırmasının peşinden, faiz oranlarının yüzde 1’e yada daha düşük seviyeye indirilmesi çağrısında bulunmuş oldu.
Bankanın faiz artırımına devam edeceğine yönelik tahminler dün piyasalarda risk iştahının azalmasına niçin olurken, Fed Başkanı Kevin Warsh’ın enflasyonda kararlılığını vurgulaması yeni günde endeks vadeli kontratların toparlanmasını sağlamış oldu.
Fed’in sıkı para politikasına devam edeceğine yönelik öngörülerin güç kazanmasıyla dün 4 Ağustos’tan bu yana ilk kez 100 seviyesinin üzerini gören dolar endeksi yeni günde yatay seyirle 100,3 seviyesinde seyrediyor.
Jeopolitik gelişmelere bakıldığında Trump, antak kalma yapmak amacıyla Tahran’ın kendileriyle direkt temasa geçtiğini belirterek, “Ümit ederim (İran’la) savaşın sonuna doğru ilerliyoruz.” dedi.
Trump’ın açıklamalarının yanı sıra ABD yetkililerinin Yemen’deki İran destekli Husi milisleriyle Umman’da gizli saklı görüşmeler gerçekleştirdiğine dair ve Suudi Arabistan’ın Umman üstünden ek ham petrol kargoları sunacağına ilişkin haberler de küresel piyasalarda risk iştahını artıran başka bir unsur oldu.
Bu gelişmelerle dün yüzde 2,7 azalışla 105,8 dolar seviyesine gerileyen kasım vadeli Brent petrolün varil fiyatı yeni günde yatay seyrediyor.
Altının onsu petrol fiyatlarındaki düşüşün etkisiyle yeni günde yüzde 0,5 artışla 4 bin 287 dolardan işlem görüyor. ABD’nin 10 senelik tahvil faizi yüzde 5,01 seviyesinde seyrediyor.
New York borsası, Fed’in faiz sonucu sonrasında günü düşüşle tamamladı. Fed’in faiz sonucu sonrasında, yüksek faiz oranlarının kredi büyümesini ve ekonomiyi yavaşlatabileceği endişesiyle banka hisselerindeki düşüş dikkati çekti.
ABD’nin büyük bankalarından JPMorgan Chase’in hisseleri yüzde 1, Bank of America’nın hisseleri yüzde 2,7, Wells Fargo’nun hisseleri yüzde 3 ve Goldman Sachs’ın hisseleri yüzde 4 kıymet yitirdi.
Makroekonomik veri tarafında, ABD’de 30 yıl vadeli mortgage (konut kredisi) için averaj faiz oranı geçen hafta yüzde 6,97’ye çıkarak Mayıs 2025’ten bu yana en yüksek seviyesine ulaştı.
Ülkede perakende satışlar ağustosta aylık bazda yüzde 1,2 ile beklentilerin üstünde arttı. ABD’de ithalat fiyat endeksi de ağustosta aylık bazda yüzde 0,7, ihracat fiyat endeksi yüzde 0,6 terfi etti.
Söz mevzusu gelişmelerle Dow Jones endeksi yüzde 1,21, S&P 500 endeksi yüzde 0,45 ve Nasdaq endeksi yüzde 0,01 kıymet yitirdi.
ABD’de endeks vadeli kontratlar güne pozitif başladı. ABD’de veri merkezlerindeki enerji maliyetlerini düzenlemeyi amaçlayan bir yasa tasarısındaki ilerleme olduğuna dair haberler Nasdaq endeksindeki vadeli işlem kontratlarındaki yükselişte etkili oldu.
Avrupa borsaları, petrol fiyatlarındaki gevşeme ve tahvil piyasası üstündeki satış baskısının azalmasıyla dün pozitif seyretti.
Bölgede dün madencilik hisselerindeki yükselişler öne çıktı. İngiltere’de enflasyon enerji fiyatlarından kaynaklı artışla hızlandı. Ülkede senelik enflasyon yüzde 3,1’le 5 ayın en yüksek seviyesini görmüş oldu. Ülkede enflasyonda görülen hızlanmada ulaştırma maliyetleri ve motor yakıtı tutarları etkili oldu. İngiltere’de enflasyonun ileriki aylarda yüzde 4’ün üstüne çıkabileceği öngörülüyor.
İngiltere Merkez Bankasının (BoE) faiz sonucu bugün piyasaların odağında bulunacak.
BoE’nin bugünkü faiz sonucu toplantısında siyaset faizini durağan(durgun) bırakması planlanıyor sadece artan enflasyonist beklentilerle bankanın kasım ayı toplantısında faiz artırımına gitmesi öngörülüyor.
Öte taraftan Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Kanada’nın AB’nin ilk “ortak üye” olmasının önünü açmak istediklerini söylemiş oldu.
Söz mevzusu gelişmelerle İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,28, Almanya’da DAX endeksi yüzde 0,53, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,62 ve İtalya’da FTSE MIB endeksi yüzde 0,80 kıymet kazanmıştır.
Avrupa’da endeks vadeli kontratlar, güne pozitif başladı.
Asya borsaları, Fed’in faiz artırarak enflasyonla mücadelede emin bir duruş sergilemesinin peşinden yeni günde karışık seyrediyor.
Petrol fiyatlarında dün görülen düşüş de bugün Asya piyasalarındaki düşüş eğilimini sınırlandırdı. Öte taraftan Japonya Merkez Bankasının (BoJ) yarınki faiz sonucu piyasaların odağında bulunuyor.
BoJ, artan enerji maliyetlerinin enflasyonist endişeleri çoğaltması ve yenin kıymet kaybetmesinin yarattığı baskıyla yüzde 1 seviyesindeki siyaset faizini 25 baz puan artırarak 31 senenin en yüksek seviyesine çıkarmaya hazırlanıyor.
Söz mevzusu gelişmelerle kapanışa yakın Cenup Kore’de Kospi endeksi yüzde 0,9, Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,1 yükselirken, Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 0,7, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,4 geriledi.
Dün satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 5,54 kıymet kaybederek 13.122,58 puandan tamamladı.
Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ekim vadeli sözleşme ise dün akşam seansında düzgüsel seans kapanışına bakılırsa yüzde 0,8 azaldı.
Öte taraftan Finansal İstikrar Komitesi (FİK) bugün saat 08.00’de Gömü ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in başkanlığında toplandı.
Dolar/TL dün günü yüzde 0,1 artışla 48,6560’tan tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın derhal üstünde 48,6750’den işlem görüyor.
Analistler, bugün yurt içinde konut satışları, kısa vadeli dış borç istatistikleri, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Para Politikası Kurulu (PPK) toplantı özeti ile haftalık para ve banka istatistiklerinin, yurt haricinde ise başta Avro Bölgesi’nde Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) ve BoE’nin faiz sonucu olmak suretiyle yoğun veri gündeminin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.000 ve 12.900 puanın destek, 13.300 ve 13.400 puanın direnç konumunda bulunduğunu kaydetti.
