Küresel piyasalar, ABD-İran hattında sertleşen söylemler, artan saldırılar ve yükselen jeopolitik tansiyonun etkisiyle haftaya yeni bir satış dalgasıyla başladı.
Orta Doğu’da tırmanan gerilim küresel ekonomiye yönelik riskleri artırırken, birçok varlıkta satış eğilimi derinleşiyor.
ABD Başkanı Donald Trump’ın, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı tamamen açması için 48 saat süre tanıması, İran tarafınca İsrail ve Körfez ülkelerindeki halka yönelik gelen “48 saat içinde telefonlarınızı şarj edin” mesajı, jeopolitik risklerin giderek artabileceğine yönelik korkuları körükledi.
Bölgedeki gerilimlerin beklenenden daha uzun zamana yayılabileceği endişeleri sürerken, enerji arzına yönelik risklerin petrol fiyatlarında yarattığı oynaklık, küresel enflasyon görünümü üstündeki tesirini belirginleştirdi.
Petrol fiyatlarında görülen sert yükselişin enflasyonist baskıları artırabileceğine ilişkin değerlendirmeler, piyasa beklentilerinde daha net şekilde fiyatlanmaya başladı.
ABD’de enflasyonun hızlanabileceği öngörülerinin artmasıyla para piyasalarındaki fiyatlamalarda bu yıl için ABD Merkez Bankasına (Fed) yönelik faiz indirimi beklentileri ortadan kalktı. Çatışmaların uzayabileceğine yönelik senaryoların güç kazanmasıyla piyasa fiyatlamaları sıkılaşma olasılıklarına kaymaya başladı.
Fed’e ilişkin gevşeme öngörülerinin zayıflaması ve jeopolitik risklerin uzun süreceğine ilişkin endişeler tahvil, hisse senedi ve altın tutarları üstünde etkili oluyor.
Artan enflasyon riskleriyle birlikte ABD’nin 10 senelik tahvil faizi bugün yüzde 4,4180’e çıkarak 29 Temmuz 2025’ten bu yana en yüksek seviyesini görmesinin peşinden şu sıralarda yüzde 4,40’ta dengelendi. Dolar endeksi de 100 seviyesi civarındaki kuvvetli duruşunu korumaya devam ediyor.
Söz mevzusu gelişmelere paralel olarak Fed’e yönelik faiz indirimi beklentilerinin ortadan kalkması, doların güçlenmesi ve yükselen tahvil faizleri altının ons fiyatındaki baskıyı artırdı.
Geçen haftayı yüzde 10,4 kıymet kaybıyla 4 bin 494 dolardan tamamlayan altının onsu, yeni haftaya da satıcılı başladı. Ons altın yeni işlem gününde yüzde 3,2 azalışla 4 bin 350 dolara inerek yılbaşından bu yana elde etmiş olduğu getiriyi neredeyse sıfırladı.
Hürmüz Boğazı’ndan geçişlerin azalması ve çatışmaların şiddetlenebileceğine yönelik sinyaller petrolde arz endişelerini tetiklemeyi sürdürüyor. Brent petrolün varil fiyatı yüzde 0,8 artışla 108,7 dolardan işlem görüyor.
Söz mevzusu risklerle ABD’de endeks vadeli kontratlar haftaya negatif başladı.
Enerji fiyatlarından kaynaklı Avrupa’da artan enflasyon endişesi merkez bankalarının siyaset adımlarına yönelik “şahin” öngörüleri güçlendirdi. Avrupa Merkez Bankasının (ECB) gelecek ayki toplantısında faiz artırımına gidebileceği beklentileri yüzde 78 ihtimalle fiyatlanmaya başladı.
Artan enflasyon endişeleri bölge tahvil piyasalarında yukarı yönlü baskı yaratmaya devam ediyor. Fransa’nın 10 senelik tahvil faizi yüzde 3,75 ile Nisan 2011’den bu yana en yüksek seviyesine ulaşırken, İngiltere’nin 10 senelik tahvil faizi yüzde 5’e yaklaşarak Temmuz 2008’den bu yana ilk kez zirveyi kontrol etti.
Almanya’nın 10 senelik tahvil faizi Temmuz 2011’den bu yana ilk kez yüzde 3’ün üstüne çıkarken, İspanya’nın 10 senelik tahvil faizi de yüzde 3,58 ile Kasım 2023’ten bu yana en yüksek seviyesini görmüş oldu.
G7 ülkeleri dışişleri bakanları ve Avrupa Birliği (AB) Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas tarafınca G7 ülkeleri adına Orta Doğu’daki mevcut bağlama ilişkin ortak izahat yapılmış oldu.
Açıklamada, Hürmüz Boğazı ve ona bağlı kilit su yolları başta olmak suretiyle deniz rotalarının ve seyrüsefer güvenliğinin muhafaza edilmesi gerektiği vurgulanırken, enerji tedarik zincirlerinin emniyetinin ve enerji piyasalarının istikrarının korunması istendi.
Internasyonal Enerji Ajansının (IEA) üyelerinin 11 Mart’ta petrol rezervlerinin kullanıma açılmasına karar verilmiş olduğu hatırlatılan açıklamada, “Küresel çapta enerji tedarikinin sağlanmasını desteklemek için lüzumlu tüm adımları atmaya hazırız.” ifadesi kullanıldı.
Öte taraftan, Avrupa’da, endeks vadeli kontratlar yeni haftaya negatif başlarken, bugün Avro Bölgesi’nde açıklanacak mart ayı tüketici itimat endeksi verisi takip edilecek.
Orta Doğu’daki jeopolitik tansiyonun tesirleri ile artan lojistik ve enerji maliyetleriyle Asya borsaları Japonya ve Cenup Kore öncülüğünde satıcılı seyrediyor.
Çin başta olmak suretiyle enerji ithalatçısı bölge ekonomilerinde petrol fiyatlarındaki yükselişin daha belirgin hissedileceğine ilişkin endişeler artarken, bu durumun gelişme görünümü üstünde aşağı yönlü riskleri artırabileceği değerlendiriliyor.
Japonya’da halihazırdaki enflasyon risklerine ek olarak, enerji maliyetleri kaynaklı yeni bir fiyat artışı dalgasıyla karşılaşılabileceği ihtimallerinin artması, Japonya Merkez Bankasının (BoJ) sıkılaşma adımı atabileceğine yönelik beklentileri güçlendirdi.
Analistler, Japonya ve Cenup Kore borsalarının bölgede mevcut durumdan en negatif etkilenen piyasalar bulunduğunu belirterek, bunun iki ülkenin küresel enerji arzındaki yavaşlamalara karşı diğerlerine gore daha savunmasız olarak görülmesine yol açtığını kaydetti.
Söz mevzusu gelişmelerle kapanışa yakın Cenup Kore’de Kospi endeksi yüzde 5,5, Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 3,3, Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 3,2 ve Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 2,2 düştü.
Perşembe günü Ramazan Bayramı arifesi sebebiyle yarım gün işleme açık olan yurt içi piyasalar satıcılı seyretti. Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,51 kıymet kaybederek 13.047,72 puandan tamamladı.
Dolar/TL, cuma gününü 44,2980’den tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,1 üstünde 44,3240’dan işlem görüyor.
Analistler, bugün yurt içinde tüketici itimat endeksi, haftalık para ve banka istatistiklerinin, yurt haricinde ise ABD’de Chicago Fed ulusal aktivite endeksinin ve Avro Bölgesi’nde tüketici itimat endeksi verilerinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 12.900 ve 12.800 puanın destek, 13.200 ve 13.300 seviyelerinin ise direnç konumunda bulunduğunu kaydetti.
