Küresel piyasalarda, Orta Doğu’daki gerilimlerin kısa vadede sona erebileceğine yönelik kuvvetli mesajlara karşın jeopolitik risklerin tamamen ortadan kalkmaması yatırımcıları davranışlarında ölçülü davranmaya yöneltiyor.
Orta Doğu’daki gelişmelere ilişkin her türlü haber akışı varlık fiyatlarını etkilemeye devam ediyor. ABD Başkanı Donald Trump’ın, önceki günkü Orta Doğu’da bir antak kalma zemini üstünde çalışıldığına yönelik açıklamalarına ek dün de İran ile görüşme halinde olduklarını ifade etmesi bölgedeki gerilimlerin kısa sürede sona erebileceğine dair umutları artırdı.
Bölgede tansiyonun tam olarak yatışmaması yatırımcıları davranışlarında ölçülü hareket etmeye yöneltirken, bu durum piyasaların kuvvetli bir toparlanmaya girmesini engelliyor.
Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Kuveyt ve Bahreyn, İran’dan fırlatılan roket ve insansız hava araçlarını (İHA) engellediklerini deklare etti. Peşinden İran Ordusu, Irak’ta Erbil Havalimanı’ndaki ABD üssüne karadan karaya füzelerle hücum yapıldığını duyurdu.
Söz mevzusu gelişmeler Orta Doğu’daki gerilimlerin bir süre daha sürebileceği ve ABD’nin bölgede ihtimaller içinde bir kara harekatı düzenleyebileceği ihtimalleri de piyasalarda ihtimaller içinde senaryolar içinde yer ediniyor.
Öte taraftan ABD basınında, ortalama 3 bin askerin “İran ile muharebeye destek” amacıyla Pentagon tarafınca Orta Doğu’ya gönderilmesi mevzusunda son aşamaya gelindiği sadece hemen hemen resmi talimatın verilmediğine yönelik haberler yer aldı.
Ek olarak haberlerde, körfez ülkelerinin İran’a yönelik ihtimaller içinde bir saldırıya her geçen gün daha çok yaklaştığı ve ABD’ye verdiği desteği kademeli olarak artırdığı da öne sürüldü.
Orta Doğu’daki gerilimin petrol tutarları üstünde küresel ekonomiye yansımaları sürerken, dün Brent petrolün varil fiyatı iyimser mesajlarla 94,6 dolara inmesinin peşinden yeni günde yüzde 0,1 artışla 96,2 dolarda seyrediyor.
Analistler, petrol fiyatlarının uzun süre yüksek seviyelerde kalmasının, küresel ölçekte enflasyonist baskıların kalıcılığına yol açabileceğini belirterek, bunun da dünya genelinde yaşanacak bir ekonomik durgunluğa sebebiyet verebileceğini kaydetti.
Bu doğrultuda merkez bankalarının siyaset adımlarına ilişkin beklentilerde sıkılaşma ihtimali öne çıkarken, ABD Merkez Bankasının (Fed) gelecek dönem politikalarına yönelik tahminler karışık sinyaller veriyor.
Her ne kadar bazı Fed yetkilileri faiz indirimlerinin süreceğini ima etse de artan enflasyon beklentileri bu beklentileri sınırlıyor. Para piyasalarında, Fed’in sıkılaşmaya gidebileceği ihtimalleri zayıflarken, tahminler bankanın siyaset faizini durağan(durgun) bırakacağı yönünde güçleniyor.
Fed Başkan Yardımcısı Michael Barr, Orta Doğu’daki çatışmaların yarattığı riskler sebebiyle Fed’in faiz oranlarını bir süre daha durağan(durgun) tutması gerekebileceğini belirtti. Makroekonomik veri tarafında, ABD’de ziraat dışı iş gücü verimliliğinde geçen senenin dördüncü çeyreğinde kaydedilen artış yüzde 2,8’den 1,8’e revize edildi.
ABD’de imalat endüstri Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI) martta 52,4’e yükselirken, hizmet sektörü ve bileşik PMI verileri sırasıyla 51,1 ve 51,4’e gerileyerek 11 ayın en düşük seviyesine indi ve iş faaliyetlerindeki büyümenin yavaşladığının sinyalini verdi.
Bu gelişmelerin ışığında ABD’nin 10 senelik tahvil faizi yüzde 4,34 seviyesinde, dolar endeksi de 99,3’te bulunuyor.
ABD-İran hattındaki iyimser mesajların ağır basmasıyla dün altının ons fiyatı yüzde 1,5 artışla 4 bin 474 dolara çıkarak 9 iş günündeki düşüş serisini sonlandırdı. Altının onsu yeni işlem gününde de yüzde 2,2 yükselişle 4 bin 574 dolardan alıcı buluyor.
Bu gelişmelerle, S&P 500 endeksi yüzde 0,37, Nasdaq endeksi yüzde 0,84 ve Dow Jones endeksi yüzde 0,18 düşerken, ABD’de endeks vadeli kontratlar güne pozitif başladı.
Avrupa borsalarında Almanya hariç alış ağırlıklı bir seyir öne çıkarken, gözler bugün Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Christine Lagarde’ın yapacağı konuşmaya çevrildi.
Bilhassa enflasyon riskleri çerçevesinde Lagarde’ın sözle yönlendirmelerinde bankanın gelecek dönemde atacağı adımlara yönelik sinyaller aranacak. Bölgede enerji arzına yönelik gelişmeler yakından izlenirken, Avrupa Birliği (AB), Orta Doğu’daki gelişmelerin tetiklediği enerji fiyatlarındaki artış ve üye ülkeler arasındaki görüş ayrılıkları sebebiyle Rusya’dan petrol ithalatını kalıcı olarak yasaklamayı öngören yasa teklifini erteledi.
Öte taraftan, Avrupa Birliği (AB) ile Avustralya, güvenlik ve müdafa alanında ortaklık kurarken özgür tecim anlaşması müzakerelerini de tamamladı. AB pazarında yeni otomobil satışları, şubat ayında senelik bazda yüzde 1,4 yükselerek 865 bin 437’ye çıktı.
Avro Bölgesi’nde şubatta 51,9 olan bileşik Satınalma Yöneticileri Endeksi (PMI), martta 50,5’e gerileyerek son 10 ayın en düşük seviyesini görmüş oldu. Bu zamanda hizmet sektörü PMI ise 51,9’dan 50,1’e indi.
Bu gelişmelerle, İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,72, İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,42 ve Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,23 yükselirken, Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 0,07 düştü. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar güne pozitif seyirle başladı.
Asya tarafında Orta Doğu’da gerilimin azalabileceğine ilişkin iyimserliklerle Hong Kong hariç risk iştahı yüksek seyrediyor.
ABD-İran hattında gerginliklerin bir miktar sönümlenmesiyle arz kesintisi endişelerini azalırken, petrol tutarları özelinde enerji maliyetlerinin gerilemesi piyasaların alım tarafına geçmesini sağlamış oldu. Bununla birlikte düşük petrol fiyatlarının enflasyonist baskıları ve merkez bankalarının agresif para sıkılaştırma riskini hafifleteceği düşünülüyor.
Öte taraftan, internasyonal derecelendirme kuruluşu S&P Global Ratings, Orta Doğu savaşının tetiklediği enerji şokuna rağmen Asya’da teknoloji odaklı ekonomiler ve sektörlerin desteğiyle büyümenin süreceğini tahmin etti.
Bölgede bugün açıklanan verilere gore, Japonya’da ekonomik faaliyetlerdeki gelecek yönlü eğilimi ölçmek için kullanılan öncü endeks, ocakta 112,1 oldu.
Söz mevzusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 3, Cenup Kore’de Kospi endeksi yüzde 1,9, ve Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,9 yükselirken, Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 0,1 düştü.
BIST 100 ENDEKSİ GÜNÜ POZİTİF KAPATTI
Dün satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 1,81 kıymet kaybederek 12.930,16 puandan tamamladı.
Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı nisan vadeli sözleşme ise dün akşam seansında düzgüsel seans kapanışına gore yüzde 0,53 azalışla 15.010,00 puandan işlem görmüş oldu.
Dolar/TL, dünü 44,3440’tan tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın derhal üstünde 44,3450’den işlem görüyor.
Analistler, bugün yurt içinde işsizlik oranı, sektörel enflasyon beklentileri verilerinin, yurt haricinde ise ECB Başkanı Lagarde’ın hitabı, ABD’de cari işlemler dengesi ve İngiltere’de enflasyon verilerinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 12.800 ve 12.700 puanın destek, 13.000 ve 13.100 seviyelerinin ise direnç konumunda bulunduğunu kaydetti.
