Küresel piyasalarda, ABD Merkez Bankasının (Fed) faizleri durağan(durgun) bıraktığı toplantı sonrasında, Başkan Jerome Powell’ın eylül ayında faiz indiriminin olup olamayacağını söylemek için fazlaca erken bulunduğunu söylemesinin etkisiyle karışık bir seyir izleniyor.
ABD yönetiminin korumacılık kapsamında uyguladığı tarifelerin küresel iktisat üstündeki etkilerine ilişkin endişelerden dolayı Fed’in para politikasına ilişkin devam eden belirsizlikler küresel piyasalardaki fiyatlamalar üstünde etkili olmaya devam ediyor.
Fed, dün meydana gelen toplantısında siyaset faizini beklentiler doğrultusunda değiştirmeyerek yüzde 4,25-4,50 aralığında durağan(durgun) tutarken, enflasyonun bir miktar yüksek seyretmeye devam ettiğine işaret etti.
Fed’den meydana getirilen açıklamada, FOMC üyeleri Michelle Bowman ve Christopher Waller’ın faiz oranının durağan(durgun) tutulması sonucuna karşı çıkmış olduğu ve siyaset faizinin 25 baz puan düşürülmesinden yana olduğu açıklandı.
Açıklamada, net ihracattaki dalgalanmalar verileri etkilemeye devam etse de son göstergelerin senenin ilk yarısında ekonomik faaliyetin büyümesinin ılımlı hale geldiğine işaret etmiş olduğu açıklandı. İşsizlik oranının düşük kalmaya devam etmiş olduğu ve iş gücü piyasası koşullarının sağlamlığını koruduğu aktarılan açıklamada, ekonomik görünüme ilişkin belirsizliğin ise yüksek seyrini sürdürdüğü kaydedildi.
Fed Başkanı Powell ise siyaset faizinin durağan(durgun) tutulmasının peşinden yapmış olduğu açıklamada, faiz indirimi mevzusunda eylül ayıyla ilgili herhangi bir karar almadıklarını açıkladı. Powell, “Eylül ayı hakkında herhangi bir karar almadık. Bu tür kararları evvel vermiyoruz. Eylül toplantısında kararımızı verirken, o zamana kadar elde edeceğimiz detayları ve öteki tüm verileri dikkate alacağız.” dedi.
Yükselen tarifelerin bazı malların fiyatlarına daha net bir halde yansımaya başladığını belirten Powell, sadece bunların ekonomik etkinlik ve enflasyon üstündeki genel etkilerinin nasıl biteceği hemen hemen belli olmadığını açıkladı. Powell, mevcut siyaset duruşunun enflasyon risklerine karşı koruma sağlamak için uygun bulunduğunu vurgulayarak, istihdam tarafındaki risklere de dikkat ettiklerini aktardı.
Bu açıklamalar, yatırımcıların eylül ayında faiz indirimi bekleyen yatırımcıların umutlarını kırarken, para piyasalarındaki fiyatlamalarda Fed’in eylül ayında faiz indirimine gitme ihtimali yüzde 67’den yüzde 43 seviyelerine geriledi.
Analistler, Powell’ın faiz oranlarını indirmesi durumunda iş gücü piyasasına rahatlama gelebileceğini sadece enflasyonist baskıların daha çok artabileceğini belirtiyor.
Makroekonomik veri gündemi de yatırımcılar tarafınca yakından takip edilirken, ABD’de dün açıklanan veriler ülke ekonomisinin ikinci çeyrekte beklentilerin üstünde performans gösterdiğini ortaya koydu.
Buna nazaran, ABD ekonomisi, bu senenin ikinci çeyreğinde yüzde 3 ile beklenenden fazla büyüdü. Ülke ekonomisinin senenin ikinci çeyreğindeki büyümesinde, ithalattaki azalma ve tüketici harcamalarındaki artış etkili oldu. Aynı dönemde yatırımlarda ve ihracatta ise düşüş yaşandı.
Ülkede {özel sektör} istihdamı temmuzda 104 bin şahıs artarak piyasa beklentilerinin üstünde gerçekleşti.
Açıklanan verilerin ABD ekonomisinin enerjisini koruduğuna işaret ettiğini ifade eden analistler, Fed Başkanı Powell’ın gelen iyi verilerden dolayı da faiz indirimi için acil etmek istemediğini kaydetti.
Yarın ülkede açıklanacak istihdam raporundaki ziraat dışı istihdam verisinin de Fed’in bundan sonraki yol haritasına ilişkin ipucu vermesi umut ediliyor.
Tecim cephesinde ise ABD Başkanı Donald Trump, Hindistan’ın Çin’le Rusya’dan en fazlaca enerji ithalatı gerçekleştiren ülke bulunduğunu belirterek, Hindistan’ın 1 Ağustos’tan itibaren yüzde 25 tarife ödeyeceğini duyurdu.
Ek olarak Trump’ın imzaladığı kararnameyle Brezilya’ya uygulanan tarife oranı yüzde 10’dan yüzde 50’ye yükseltilirken, Cenup Kore ile tecim anlaşmasına vardıklarını belirten Trump, bu ülkeye yüzde 15 oranında tarife uygulanacağını deklare etti.
Ayrıca, ABD Gömü Bakanlığı, 3, 10 ve 30 yıl vadeli 125 milyar dolarlık tahvil satışı yapacağını duyurdu. Bakanlıktan meydana getirilen açıklamada, gelecek hafta 3 tahvil ihalesinin gerçekleştirileceği bildirildi. Açıklamada, 5 Ağustos’ta 58 milyar dolar tutarında 3 yıl vadeli, 6 Ağustos’ta 42 milyar dolar tutarında 10 yıl vadeli ve 7 Ağustos’ta 25 milyar dolar tutarında 30 yıl vadeli tahvillerin ihraç edileceği açıklandı.
Toplam 125 milyar dolarlık devlet tahvili satışının gerçekleştirileceği aktarılan açıklamada, söz mevzusu ihracın ortalama 35,2 milyar dolarlık yeni nakit sağlayacağı kaydedildi.
Öte taraftan Teknoloji devlerinden Microsoft’un geliri senenin ilk 6 ayında yüzde 18, Meta’nın geliri de yüzde 22 artış gösterdi
New York borsasının kapanışında Dow Jones endeksi yüzde 0,38, S&P 500 endeksi yüzde 0,12 azalış Nasdaq endeksi yüzde 0,15 artış kaydetti. ABD’de endeks vadeli kontratlar yeni güne ise pozitif bir seyirle başladı.
Bu gelişmelerle ABD’nin 10 senelik tahvil faizi yüzde 4,35 seviyesinde seyrediyor. Powell’ın dün meydana gelen açıklamalarının ardında 100 seviyesine dayanan dolar endeksi bugün 99,7 seviyesinde dengelendi.
Fed’in faiz indirimlerine ilişkin ihtimallerin azalmasıyla yüzde 1,6 azalarak 3 bin 275 dolara inen altının ons fiyatı bugün yüzde 0,7 artışla 3 bin 296 dolardan işlem görüyor.
Brent petrolün varil fiyatı ise yüzde 0,7 azalışla 72,1 dolar seviyesinde seyrediyor.
Trump yönetiminin bakır ithalatına yönelik yüzde gümrük vergisinin rafine bakırdan üretilen bazı ürünlerde uygulanmayacağına yönelik haber akışıyla bakırın libre fiyatı yüzde 3,6 azalışla 4,42 dolarda seyrediyor. Bakırın libresi kararın peşinden 4,38 dolarla nisan ayından bu yana en düşük seviyeyi kontrol etti.
Avrupa borsalarında dün Avro Bölgesinde açıklanan gelişme verilerinin gümrük tarifelerinden kaynaklı etkilere rağmen beklentilerin üstünde gelmesiyle pozitif bir seyir seyredildi.
Avro Bölgesi’nde mevsimsellikten arındırılmış Gayrisafi Yurt İçi Hasıla (GSYH) 2025’in ikinci çeyreğinde senenin ilk çeyreğine kıyasla yüzde 0,1 arttı. Bölgede, GSYH, senenin ikinci çeyreğinde senelik da yüzde 1,4 terfi etti.
Piyasa beklentileri, Avro Bölgesi’nde GSYH’nin çeyreklik bazda durağan(durgun) kalacağı, senelik bazda yüzde 1,2 artacağı yönündeydi. Avro Bölgesi’nde iktisat itimat endeksi aylık bazda 1,6 puan artarak 95,8’e ulaştı.
Almanya’da 2. çeyreğe ilişkin GSYH ise ilkin çeyreğe nazaran yüzde 0,1 azalırken, senelik ise yüzde 0,4 arttı.
Açıklanan veriler sonrasında Avrupa Merkez Bankasının (ECB) daha çok faiz indirim yapmak zorunda kalmayabileceğine yönelik öngörüler öne çıktı. ABD ile meydana getirilen son gümrük tarifesi anlaşmasının Avrupa ekonomisi üstünde baskı oluşturacağına yönelik endişeler devam etse de Bölgede senenin ikinci yarısında gelişme verilerinin daha dengeli gelebileceği tahmin ediliyor.
Öte taraftan Avrupa’nın en büyük bankası konumundaki HSBC’nin vergi öncesi karı ikinci çeyrekte geçen senenin aynı dönemine nazaran yüzde 29 azaldı.
Bankanın ikinci çeyreğe ilişkin açıklamış olduğu finansal sonuçlara nazaran, HSBC’nin vergi öncesi karı bu zamanda senelik bazda 2,6 milyar dolar azalarak 6,3 milyar dolar olarak kayda geçti.
Bu gelişmelerle, İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,1, Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 0,19, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,06 ve İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,98 artış kaydetti. Avrupa’da endeks vadeli kontratlar güne yükselişle başladı.
ASYA JAPONYA HARİÇ POZİTİF SEYREDİYOR
Asya borsalarında, ABD’yle tecim anlaşması olmayan ülkelerin daha yüksek gümrük vergileriyle karşı karşıya kalabileceğine yönelik endişelerle satış ağırlıklı bir seyir izleniyor.
Öte taraftan Japonya Merkez Bankası (BOJ) gecelik faiz oranını yüzde 0,5’te durağan(durgun) tutarken, karar oy birliğiyle alındı. Banka, Japonya’da ekonomik büyümenin tecim ve öteki politikaların etkisiyle muhtemelen yavaşlayacağı sadece uyumlu finansal koşullar benzer biçimde faktörlerin ekonomiye destek sağlamasının beklendiğini bildrildi.
Küresel tecim politikalarına ilişkin belirsizlikler bulunduğunu vurgulayan BoJ, gerçek faiz oranlarının oldukça düşük seviyelerde olduğu göz önüne alındığında, ekonomik etkinlik ve fiyatlardaki iyileşmeye paralel olarak, siyaset faizinin artırılabileceğini ve para politikasındaki gevşeklik derecesininin ayarlanmaya devam edileceğini bildirdi.
Analistler, BoJ’un para politikasına ilişkin birazcık azalmasının Japonya’da hisse piyasalarını pozitif etkilediğini söylemiş oldu.
Öte taraftan enflasyon tahminlerini yükselten Banka, enflasyon öngörülerini 2025 mali yılı için yüzde 2,2’den yüzde 2,7’ye 2026 mali yılı için yüzde 1,7’den yüzde 1,8’e ve 2029 mali yılı için yüzde 1,9’dan yüzde 2’ye yükseltti.
Dolar/yen paritesi de yüzde 0,4 azalışla 148,9 seviyesinde seyrediyor.
Öte taraftan Çin’de açıklanan imalat endüstri PMI verisinin fena gelmesi de Asya borsalarındaki satış baskısında etkili oldu.
Ülkede temmuz imalat endüstri PMI, 49,7’den 49,3′ e gerildi. Analistler, Çin’de mahalli talebin zayıf kaldığını ve Pekin yönetiminden gelen son teşvik önlemlerinin ülke ekonomisi için geçici bir rahatlama sağladığını söylemiş oldu.
ABD ile Cenup Kore içinde yüzde 15 tarife mevzusunda anlaşılmasına rağmen uygulanacak tarifelerin ülke ekonomisine etkilerine ilişkin endişelerin devam etmesiyle de Cenup Kore borsasında düşüşler görüldü.
Bu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 1,1 kıymet kazanırken, Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 1,2, Çin’de Şanghay bileşik endeksi de yüzde 0,7 ve Cenup Kore’de Kospi endeksi yüzde 0,7 kıymet yitirdi.
TÜRKİYE’DE PİYASALAR POZİTİF
Dün alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 1,26 kıymet kazanarak 10.618,97 puandan tamamladı. . Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ağustos vadeli sözleşme ise dün akşam seansında düzgüsel seans kapanışına nazaran yüzde 0,07 üstünde 12.148 puanda işlem görmüş oldu.
Dolar/TL, dün günü yüzde önceki kapanışın derhal üstünde 40,5900’dan tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın derhal altında 40,5840’tan işlem görüyor.
Analistler, bugün yurt içinde Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının (TCMB) Para Politikası Kurulu (PPK) toplantı özeti, dış tecim dengesi, Hizmet Üretici Fiyat Endeksi (H-ÜFE) ve haftalık para ve banka istatistikleri, yurt haricinde ise Almanya’da Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE), ABD’de kişisel tüketim harcamaları (PCE) fiyat endeksi, işsizlik maaşı başvuruları başta olmak suretiyle yoğun veri gündemi takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 10.700 ve 10.800 seviyelerinin direnç, 10.600 ve 10.500 puanın destek konumunda bulunduğunu kaydetti.
