Küresel piyasalar, jeopolitik gerilimlerin hafiflemesine rağmen çip üreten şirketlerin hisselerinde görülen düşüşlerle karışık seyrediyor.
Suni zeka yatırımlarına ilişkin yeni endişeler, küresel çip üreticilerinde satış dalgasına yol açtı. Çip üreticisi şirketlerin hisselerindeki sert satışlar, jeopolitik risklerin azalmasıyla petrol fiyatlarında yaşanmış olan düşüşün borsalara olan pozitif yönde tesirini sınırlıyor.
ABD merkezli çip üreticisi Nvidia’nın suni zeka ile ilgili son finansman taahhütlerinin 750 milyar doları aştığı yönündeki haberlerin peşinden yatırımcıların endişeleri giderek artarken, bu durum artan borçluluk oranına dair endişeleri tetikledi ve suni zeka altyapısına olan talebin, eşi benzeri görülmemiş düzeydeki yatırımlarla aynı hızda ilerleyip ilerleyemeyeceğine yönelik belirsizliklerin de devam etmesine niçin oldu.
Çin’in yarı iletken üretiminde kullanılan derin ultraviyole (DUV) litografi makinelerini geliştirmeye başladığına ilişkin haberler de sektörde rekabetin arttığına işaret ederken çip hisseleri üstünde baskı oluşturdu.
Bu alanda önde gelen şirketlerden Hollanda merkezli ASML’nin ABD’de işlem gören hisseleri söz mevzusu haberin peşinden yüzde 5,8 düştü. Öte taraftan piyasalardaki fiyatlamalarda sınırı olan da olsa jeopolitik gerilimlerin hafiflemesinden kaynaklı iyimserlik devam ediyor.
ABD Başkanı Donald Trump dün, İran’la bir anlaşmaya varılmasının “iyi küçük bir ihtimal” bulunduğunu sadece müzakerelerin başarısızlığı halinde Washington’un askeri operasyonlara tekrardan başlayacağına dikkati çekti.
ABD Merkez Bankasının (Fed) politikalarına da değinen Trump, faiz oranlarının mevcut seviyesinden memnun olmadığını belirterek, ABD’nin küresel ölçekte en düşük faiz oranlarına haiz olması icap ettiğini söylemiş oldu.
Orta Doğu’da gerilimin azalmasıyla ekim vadeli Brent petrolün varil fiyatı yüzde 1,3 azalışla 84,8 dolara geriledi.
Ortalama 1 ayın en yüksek seviyelerine yakın seyreden dolar endeksi ise dün meydana gelen kapanışın derhal altında 101,5 seviyesinde seyrediyor. Dolar endeksinin 100’ün üstünde seyretmesi kıymetli metaller üstünde baskı oluştururken, altının onsu yüzde 0,8 düşüşle 4 bin 43 dolardan işlem görüyor.
Gerileyen petrol fiyatlarıyla enflasyonist baskıların azalabileceğine yönelik iyimserlikle ABD’nin 10 senelik tahvil faizi 2 baz puan azalışla yüzde 4,63’te seyrediyor.
Devam eden jeopolitik riskler, suni zeka temasına ilişkin belirsizliklerden dolayı piyasalarda sermayenin sektörler arası oldukça süratli geçiş yapması bilhassa New York borsasında oynaklığın artmasına niçin oldu.
Petrol fiyatlarındaki düşüş New York borsasında hava yolu taşımacılığı şirketlerinin hisselerini desteklerken, enerji şirketlerinin hisseleri üstünde baskı oluşturdu.
American Airlines’ın hisseleri yüzde 3,3, United Airlines’ın hisseleri ise yüzde 1,9 kıymet kazanmıştır. Petrol fiyatlarındaki düşüş enerji şirketlerinin hisselerini ise baskıladı. Exxon Mobil’in hisseleri yüzde 1,4, Chevron’un hisseleri yüzde 2,5 ve Occidental Petroleum’un hisseleri yüzde 4,1 geriledi.
Bu hafta Microsoft, Meta, Amazon ve Apple’ın açıklayacağı finansal sonuçlar ile şirketlerin gelecek döneme ilişkin beklentileri de yakından izlenecek.
Söz mevzusu gelişmelerle New York borsasında karışık bir seyir seyredildi. Dow Jones endeksi yüzde 0,51 kıymet kazanırken, S&P 500 endeksi yatay seyretti. Nasdaq endeksi ise yüzde 0,18 kıymet yitirdi. ABD’de endeks vadeli kontratlar güne negatif başladı.
Orta Doğu’da gerilimin hafiflediğine dair haber akışıyla petrol fiyatlarında görülen gerileme Avrupa piyasalarında risk iştahını artırdı. Bununla beraber açıklanan şirket bilançoları da hisse bazlı hareketlere niçin oluyor.
Vodafone Group’un hizmet gelirlerinin beklentileri aşmasının peşinden firmanın hisseleri yüzde 4,8 kıymet kazanmıştır. Teknoloji hisselerinde de pozitif bir seyir görülürken, petrol fiyatlarında görülen düşüş gezi şirketlerinin hisselerini destekledi. Lufthansa’nın hisseleri yüzde 1,9 arttı.
Enerji hisselerinde düşüşler görülürken, Shell’in hisseleri yüzde 0,9 geriledi. Almanya’da temmuz ayına ilişkin Ifo iş dünyası itimat endeksi 86,6 seviyesinde gerçekleşerek beklentilerden iyi gerçekleşti. Bilhassa Alman hükümetinin düzeltim paketi iş yaşamına ilişkin iyimserliğin devam etmesini sağlamış oldu.
Öte taraftan Avrupa Merkez Bankasında (ECB) siyaset yapıcılar, Orta Doğu’da iyimser bir hava söz mevzusu olsa bile ECB’nin daha sıkı para politikasına ihtiyacının süreceğini belirtti. Bu açıklamaların peşinden bankanın eylül ayında faiz artırımına gidebileceğine ilişkin öngörüler güç kazanmıştır.
Bu gelişmelerle İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 0,42, Almanya’da DAX 40 endeksi yüzde 1,04, Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 0,4 ve İtalya’da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,49 kıymet kazanmıştır.
Avrupa’da endeks vadeli kontratlar, güne karışık seyirle başladı.
New York borsasında çip üreten şirketlerin hisselerinde görülen düşüş Asya borsalarına da taşındı. Cenup Koreli SK Hynixin hisseleri yüzde 12,9, Samsung Electronics’in hisseleri yüzde 11,9 geriledi.
Çip sektöründe etkinlik gösteren Japon şirketlerinde de sert düşüşler görülürken, Tokyo Electron’un hisseleri yüzde 10,8, Advantest’in hisseleri yüzde 10,3, SoftBank Group’un hisseleri yüzde 4,7 düştü.
Öteki taraftan Japonya Başbakanı Takaiçi Sanae, senelerce devam eden aşırı kemer sıkma politikalarından ayrıldıklarını belirterek, mali sıkılıktan çıkacaklarını söylemiş oldu. Analistler, Japonya’da artan enflasyonist baskılar ve yendeki sert kıymet kaybından dolayı siyasal tarafla, Japonya Merkez Bankası (BoJ) yetkilileri içinde görüş ayrılıkları ve ayrışmalar görülebileceğini söylemiş oldu.
Söz mevzusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 4, Cenup Kore’de Kospi endeksi yüzde 10,1, Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 1 ve Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 0,1 geriledi.
Kospi endeksi 6.031,38 puanla 14 Nisandan bu yana en düşük seviyeyi görmüş oldu.
Dün satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, günü yüzde 1,21 kıymet kaybederek 13.774,77 puandan tamamladı.
Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ağustos vadeli sözleşme ise dün akşam seansında düzgüsel seans kapanışına gore yüzde 0,2 terfi etti.
Dolar/TL dün günü yatay seyirle 47,3468’den tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,1 üstünde 47,3777’den işlem görüyor.
Dün Washington’dan Michigan’a giderken uçakta basın mensuplarının gündeme ilişkin sorularını yanıtlayan ABD Başkanı Trump, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun, ABD’nin Türkiye’ye F-35 satışına karşı çıkması mevzusunda, “Kimse bana kime neyi satıp satmamamız icap ettiğini söylemesi imkansız. Türkiye büyük bir müttefikimiz.” açıklamasını yapmış oldu.
Analistler, bugün yurt içinde veri gündeminin sakin bulunduğunu, yurt haricinde ise ABD’de toptan eşya stokları, konut fiyat endeksi, Richmond ABD Merkez Bankası (Fed) imalat endüstri endeksi ve New York Fed tüketici itimat endeksinin takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.700 ve 13.600 puanın destek, 13.900 ve 14.000 puanın direnç konumunda bulunduğunu kaydetti.
