Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in insan ömrünü uzatmaya yönelik bilimsel araştırmaları kapsayan ortalama 26 milyar dolarlık programı “devletin öncelikli programı” haline getirmiş olduğu ortaya çıktı. Batı basınında yer edinen haberlere nazaran “New Health Preservation Technologies” (Yeni Sıhhat Koruma Teknolojileri) adında olan bu girişim, yalnızca tıbbi bir araştırma projesi değil, bununla birlikte Kremlin’in stratejik bir devlet yatırımı olarak yürütülüyor. Programın odağında yaşlanma sürecini yavaşlatmak, hücresel düzeyde onarım mekanizmalarını geliştirmek ve organ nakline olan bağımlılığı azaltmak şeklinde hedefler bulunuyor.
Kremlin’e sunulan ilerleme raporlarının bilimsel gerçeklikten uzak olduğu tartışılıyor.
“BİYOBASKI” İLE DOKU
Projenin kapsamı, gen terapileri, biyoteknoloji, doku mühendisliği ve organ üretimi şeklinde ileri düzey bilim alanlarını içeriyor. Rus bilim kurumlarının bu çerçevede hem laboratuvar ortamında insan dokusu üretimi hem de hayvanlar üstünde insan organı geliştirilmesine yönelik deneysel emek harcamalar yürüttüğü belirtiliyor. Haberde, Kremlin destekli araştırmaların bilhassa iki teknolojiye yoğunlaştığı aktarılıyor. Bunlardan ilki 3D biyobaskı yöntemiyle doku ve organ üretimi, diğeri ise genetik olarak değiştirilmiş hayvanlar üstünden insan organı yetiştirilmesini hedefleyen ksenotransplantasyon emek harcamaları. Bu yöntemlerin uzun solukta organ bekleme listelerini ortadan kaldırabilecek bir tıbbi dönüşüm yaratabileceği iddia ediliyor.
MİNİ DOMUZLAR!
Rusya’daki bazı araştırma merkezlerinin insan kıkırdak dokusu ve bazı rahat biyolojik yapıların laboratuvar ortamında üretildiğini öne sürdüğü, daha ileri aşamada ise insan organlarının 2030’a kadar üretilebilir hale gelmesinin hedeflendiği ifade ediliyor. Bilhassa “mini domuzlar” olarak tanımlanan genetik olarak değiştirilmiş hayvanların içinde insan organı geliştirilmesi fikri, programın en tartışmalı ve dikkat çeken başlıklarından biri olarak öne çıkıyor.
YAŞLANMA KARŞITI
Projede yalnızca organ üretimi değil, yaşlanma sürecini direkt hedefleyen genetik müdahaleler de yer ediniyor. Rus bilim adamlarının hücresel yaşlanmayı tetikleyen mekanizmaları baskılamaya yönelik gen terapileri üstünde çalmış olduğu, hatta bu çalışmaların ilerleyen aşamada “yaşlanmayı yavaşlatan tedaviler” ya da bir tür biyolojik “yaşlanma karşıtı aşı” geliştirilmesine kadar genişleyebileceği aktarılıyor. Programın arkasındaki adlar içinde Putin’e yakınlığıyla malum bazı bilim adamları da bulunuyor. Kurchatov Enstitüsü Başkanı Mikhail Kovalchuk’un insan bedeninin gelecekte devamlı onarılabilir bir yapıya kavuşabileceği ve organ değişimi yardımıyla ömrün ciddi şekilde uzatılabileceği yönündeki görüşleri daha ilkin de kamuoyunda münakaşa yaratmıştı.
BİLİMSELLİĞİ TARTIŞMALI
Batılı bilim çevreleri ise bu geniş ölçekli programın bilimsel temellerine davranışlarında ölçülü yaklaşıyor. Eleştiriler, bilhassa bağımsız ve hakemli bilimsel yayınların sınırı olan olması, elde edilmiş sonuçların internasyonal düzeyde doğrulanmamış olması ve bilimsel araştırmaların siyasal hedeflerle iç içe geçmiş olabileceği noktasında yoğunlaşıyor. Bazı uzmanlar, Kremlin’e sunulan ilerleme raporlarının bilimsel gerçeklikten oldukca siyasal beklentilerle şekillenmiş olabileceğini değerlendiriyor.
İnsan bedeninin gelecekte devamlı onarılabilir bir yapıya kavuşabileceği belirtiliyor.
PUTİN’İN İMAJI YANSIDI
Putin’in uzun süredir fizyolojik dayanıklılığı ve sıhhat imajına ehemmiyet verdiği bilinirken, bu durumun projeye olan ilgiyi artırdığı yorumları yapılıyor. Kamuoyunda sık sık spor icra eden, etken ve kuvvetli bir önder profili çizen Putin’in sıhhat ve yaşlanma mevzusuna hususi duyarlılık gösterdiği, pandemi dönemindeki sıkı yalıtım uygulamalarıyla da bu yaklaşımını pekiştirdiği hatırlatılıyor. Analistlere nazaran bu tür projeler yalnızca bilimsel bir girişim olarak değil, bununla birlikte siyasal bir anlam da taşıyor. Rusya’nın demografik sorunları, averaj yaşam süresi ve sıhhat altyapısındaki zorluklar dikkate alındığında, uzun yaşam araştırmalarının devlet stratejisinin bir parçası haline getirilmiş olduğu değerlendiriliyor.
[email protected]
Kaynak: Web Hususi
