Türkiye’de konut piyasasında maliyet, fiyat ve satış cephesinde değişik yönlere giden dikkat çekici bir tablo oluştu. TÜİK verilerine gore inşaat maliyetleri temmuzda senelik yüzde 28,33 artarken, Merkez Bankası verileri aynı ayda konut fiyatlarındaki senelik nominal artışın yüzde 25’te kaldığını gösterdi. Enflasyondan arındırıldığında ise konut tutarları yüzde 5,1 geriledi. Bir başka ifadeyle yeni konut üretmenin maliyeti artmaya devam ederken, mevcut konutların fiyat artışı hem genel enflasyonun hem de inşaat maliyetlerinin altında kaldı.
MALİYET YÜZDE 28’İN ÜZERİNDE
İnşaat Maliyet Endeksi temmuz ayında bundan önceki aya gore yüzde 1,15, geçen senenin aynı ayına gore yüzde 28,33 terfi etti. Senelik artış hazirandaki yüzde 28,66 seviyesinden gerilese de maliyet baskısı devam etti. Araç-gereç maliyetlerinde aylık artış yüzde 1,28, senelik artış yüzde 27,13 olurken işçilik maliyetleri aylık yüzde 0,92, senelik yüzde 30,51 arttı. Böylece işçilik maliyetlerindeki senelik yükseliş araç-gereç maliyetlerinin 3,38 puan üstüne çıktı. Bina inşaatında da maliyetler senelik yüzde 28,37 arttı. Bu grupta araç-gereç maliyetlerindeki yükseliş yüzde 27,34, işçilikte ise yüzde 30,19 oldu. Bina dışı yapılarda senelik maliyet artışı yüzde 28,19 olarak hesaplanırken işçilik maliyetleri yüzde 31,65’e ulaştı.
KONUT FİYATI MALİYETİN GERİSİNDE
Maliyet cephesindeki yüzde 28,33’lük artışa karşılık konut fiyatlarındaki senelik yükseliş temmuzda yüzde 25’te kaldı. TCMB Konut Fiyat Endeksi bir ayda yüzde 1,5 artarak 234,8 seviyesine terfi etti. Sadece aynı dönemde tüketici enflasyonu yüzde 31,75 olduğundan konut tutarları gerçek olarak yüzde 5,1 kıymet yitirdi.
İSTANBUL YÜZDE 27 ARTTI
Üç büyük şehirde de değişik bir görünüm ortaya çıktı. Temmuzda konut tutarları bundan önceki aya gore İstanbul’da yüzde 2,7, Ankara’da yüzde 2,2 yükselirken İzmir’de yüzde 0,5 geriledi. Senelik artış İstanbul’da yüzde 27,7, Ankara’da yüzde 26,6, İzmir’de yüzde 23,1 oldu. Bölgesel bazda en yüksek senelik konut fiyat artışı yüzde 35,5 ile Bingöl, Elazığ, Malatya, Tunceli, Van, Bitlis, Hakkari ve Muş bölgesinde görüldü. En düşük artış ise yüzde 16,4 ile Balıkesir ve Çanakkale bölgesinde gerçekleşti. Öte ayndan TCMB’nin Yeni Kiracı Kira Endeksi de benzer bir görünüm ortaya koydu. Yeni kiracıların ödediği kira düzeyini izleyen endeks temmuzda aylık yüzde 1,9, senelik yüzde 28,4 arttı.
SATIŞLAR YÜZDE 17 AZALDI
Maliyet ve fiyat arasındaki makasa konut satışlarındaki gerileme de eklendi. TÜİK verilerine gore temmuzda Türkiye genelinde 123 bin 603 konut satıldı. Satışlar geçen senenin aynı ayına gore yüzde 17 azaldı. Ocak-temmuz döneminde ise toplam satış 823 bin 119 olarak gerçekleşirken geçen senenin aynı dönemine gore yüzde 5,5 geriledi. Toplam konut satışları gerilerken ipotekli satışlarda yaşanmış olan artış ise dikkat çekti. Temmuzda ipotekli konut satışları geçen senenin aynı ayına gore yüzde 23,7 yükselerek 23 bin 888’e çıktı. Ocak-temmuz döneminde ipotekli satışlar yüzde 30,9 artarak 166 bin 682 oldu. Buna karşılık ipotek dışındaki satışlar temmuzda yüzde 23,1, senenin ilk yedi ayında yüzde 11,7 azaldı. Ortaya çıkan tabloyu yorumlayan Emlak Uzmanı Emre Kulcanay ise “2026’nın konut piyasası verileri beraber değerlendirildiğinde konut üreticisi açısından maliyet baskısının devam ettiğini görüyoruz” dedi.
