Mekânsal Veri Analizi Sistemi üstünden Gelir İdaresi Başkanlığı, informasyon teknolojilerinden faydalanarak gayrimenkullerin vergi yükümlülüğü ile ilgili bir adım attı. Buna bakılırsa, konut satışı esnasında bedeli düşük gösterip düşük tapu harcı ödeyen kişiler incelemeye alındı. Tespit edilen kişilere, Gelir İdaresi Başkanlığı’nca yazılar gönderilmeye başlandı. Mükelleflere gönderilen bu yazılarda taşınmazın adresi, satışta beyan edilen tapu harcı matrahı, gösterilen satış bedelinin piyasa şartlarına bakılırsa düşük olduğu yer ediniyor. Yükümlü, yazıyı aldıktan sonraki 15 gün içinde farkları vergi dairesine öderse mesele bulunmuyor. Sistemin İstanbul, Ankara, Bursa, İzmir benzer biçimde pilot illerde başladığı öğrenildi. Vatandaşlar ise tapu harçlarının yüksek olmasından şikayetçi.
200 BİN İŞLEM
TÜİK verilerine bakılırsa 2024 senesinde Türkiye genelinde ortalama 1,3 milyon konut satışı gerçekleşti. Bu satışların ortalama yüzde 40’ı, şu demek oluyor ki 520 bin adedi, pilot illerin de aralarında bulunmuş olduğu büyükşehirlerde yapılmış oldu. Sektör temsilcilerine bakılırsa, bu bölgelerde satış işlemlerinde gerçek kıymet yerine düşük karşılık gösterme oranı yüzde 30-40 içinde değişiyor. Bu da ortalama 150-200 bin işlemin risk altında bulunduğunu gösteriyor.
Geçtiğimiz günlerde Esenyurt’tan 3 milyona daire alan Hakim Özçelik, 120 bin TL tapu harcaması ettiğini söylemiş oldu. Hatırlanacağı suretiyle, geçtiğimiz dönemlerde kira gelirlerinin beyanı için denetimler hızlanmış, gelirini beyan etmeyen mükelleflere yazılar gönderilmişti.
KAPI KAPI GEZİYORLAR
İstanbul Emlakçılar Odası Başkanı Nizamettin Aşa, Gömü ve Maliye Bakanlığı’nın vergi kaçıranlara yönelik denetimlerini sıklaştırdığını belirterek, “Hem kira gelirleri hem de satılık gayrimenkullerde düşük beyanın önüne geçmek için emek harcamalar yapılıyor. Tapu kayıtlarından evin kiracılı olup olmadığını araştırıyorlar ek olarak kapı kapı dolaşıp ev sakinlerine kiracı olup olmadığını, kiracı ise kaç para kira ödediğini soruyorlar” dedi.
DENETİMLER SIKLAŞACAK
Ceza ve gecikme zammına da dikkat çeken Aşa, şu detayları de verdi: “Satılıklarda bölgesel averaj fiyatlar tespit edip bunun altında değerde bir satış beyanı var ise bununla ilgili informasyon isteyip gerektiğinde resen vergi gerçekleşme ettiriyorlar. Ek olarak ceza ve gecikme zammı uygulanıyor. Emlak ilanları denetim edilip neticeleri hakkında informasyon istiyorlar. Emlak ofislerinden de satılık ve kiralık portföyleriyle ilgili informasyon isteyip bu tarz şeyleri kayıt altına alıyorlar. Anladığımız kadarıyla bu denetimler sıklaşarak devam edecek. Vatandaşları bilhassa ev sahiplerini bu mevzularda dikkatli olmaları, kayıt dışı bir işlem yapmamaları mevzusunda uyarmak istiyoruz.”
Satış esnasında tapu harcını düşük göstererek vergi kaçıranlara Gelir İdaresi’nden tebligatlar gönderildi.
FARK KAPANMALI
Tüm Emlak Danışmanları Birliği Genel Başkanı Hakan Akçam da bakanlığın evinin rayiç bedelini düşük gösterenlere yönelik ciddi bir denetim başlattıklarını belirterek, “Tapu rayiç bedeli ile gerçek fiyat arasındaki makas bir an ilkin kapatılmalı ve yurttaş gayrimenkulü almış olduğu fiyattan tapu ikmali yapmalı. Vatandaşın aradaki bu farkı bir kereye mahsus görmezlikten gelip belirli bir oranda vergilendirilip yeniden bir milat başlatılması lazım bu şekilde de ilgili ne olursa olsun bir emek verme yapılmalı” şeklinde konuştu.
GECİKME FAİZİ ALINACAK
Akçam, mahalli yönetimlere de çağrıda bulunarak, “Emlak vergileri konutta binde bir şeklinde eğitim ediliyor. Bu oranlar belediye tarafınca yükseltilince vergi oranı da yükselmiş oluyor. Tapu harçlarının yüzde bire indirilmesi gerekiyor. Şu sebeple belediye rayici yükselince vatandaşın tapu devri esnasında ödeyeceği sayı da artıyor. Tapuda satış bedeli yüksek ise tapu harcı esnasında yüzde 25 oranında ceza eğitim ediliyor. Hem satıcı hem de alıcıdan gecikme faizi alınması gündemde” diyerek açıklamalarını sonlandırdı.
YAPTIRIM UYGULANIYOR
Gayrimenkul Uzmanı Ufuk Tetik mevzuya dair şu açıklamalarda bulunmuş oldu:
“Vatandaşların kira gelirlerini, Mart ayına kadar beyan ediyor olması gerekiyor. Kira gelirlerinden doğan vergiler Mart ve Temmuz ayı olmak suretiyle eğitim ediliyor. Bu beyanları yapmayanlarla ilgili yaptırımlar var. Bu yaptırımlardan bir tanesi beyan yapmadıkları süre devletin bir kira getirisinden doğan bir indirimi söz mevzusu oluyor ve bundan muaf oluyorlar. İkincisi de hazineyi zarara uğrattıkları için vergi kısmı kadar bir ceza yansıyor. Bununla beraber da beyan etmediği için beyan etmediği bir ceza yansıyor. Şu demek oluyor ki hem devletin sağlamış olduğu indirimden faydalanamamış oluyor, hem beyan etmediği için ceza yiyor, bununla birlikte da hazineyi zarara uğramış olduğu için de ikinci bir ceza yiyor.”
[email protected]
Kaynak: Web Hususi
