Kızıldeniz ile Aden Körfezi’ni birbirine bağlayan ve dünya enerji ticaretinin en stratejik noktalarından biri kabul edilen Babülmendep Boğazı’nda son günlerde muhteşem bir hareketlilik yaşanıyor. Internasyonal denizcilik raporuna nazaran, Husilerin deniz ablukası duyuru etmesine ve hücum tehditlerine karşın 22 Çin tecim gemisi boğazı güvenli şekilde geçti. Haberde, Çin bayraklı ya da Çin bağlantılı gemilerin geçişlerinin internasyonal denizcilik çevrelerinde yakından izlendiği belirtilirken, bunun Pekin’in bölgedeki diplomatik tesirini gösteren mühim bir işaret olarak değerlendirildiği ifade edildi. Söz mevzusu rapor, son haftalarda birçok internasyonal armatörün rotalarını değiştirdiği bir dönemde Çin bağlantılı gemilerin geçişlerini sürdürebilmesinin rastlantı olmadığı yorumlarını da bununla beraber getirdi.
Denizcilik uzmanları, güvenlik garantilerinin hangi mekanizmalarla sağlandığı sorusunun hemen hemen netlik kazanmadığını belirtiyor.
PEKİN İLE TEMAS İDDİASI
Söz mevzusu rapora nazaran Çin, Yemen’deki İran destekli Husilerle direkt temas kurarak Çin tankerlerinin güvenli geçişi mevzusunda görüşmeler yürüttü. Raporda, Pekin’in her vapur için ayrı koordinasyon sağlamış olduğu ve bu temasların İran tarafınca da bilinmiş olduğu öne sürüldü. Aynı kaynakta, bazı Çin tankerlerinin güvenli şekilde geçiş yapmış olduğu, buna karşılık risk değerlendirmesi sebebiyle rotasını değiştiren gemilerin de bulunmuş olduğu aktarıldı. Çin Dışişleri Bakanlığı ise resmi açıklamalarında Kızıldeniz’de internasyonal deniz ticaretinin güvenliğinin korunmasını desteklediğini belirtirken, bölgedeki sorunların dış ilişkiler kanalıyla çözülmesi icap ettiğini korumak için çaba sarfediyor. Pekin yönetimi, Husilerle direkt pazarlık yapmış olduğu yönündeki iddiaları açık şekilde doğrulamış değil.
TİCARETİN YENİ DARBOĞAZI
Internasyonal ajansların vapur takip verilerine dayandırdığı başka bir haber ise Babülmendep’teki trafiğin son günlerde tekrardan artmaya başladığını ortaya koyuyor. Buna nazaran, bir haftalık devrin en yoğun gününde boğazdan 39 emtia gemisi geçti. Aynı dönemde Hürmüz Boğazı’ndaki geçişlerin oldukça düşük seviyede kalması, enerji şirketlerinin alternatif rotalara yöneldiğini gösteriyor. Analitik şirketi Kpler’in verilerine dayandırılan haberde, bilhassa petrol ve petrokimya taşıyan gemilerin tekrardan Babülmendep’i tercih etmeye başladığı belirtiliyor. Değerlendirmelerde, Babülmendep’in açık kalmasının yalnızca Orta Doğu değil, Avrupa ve Asya enerji piyasaları açısından da eleştiri ehemmiyet taşıdığına dikkat çekiliyor. Boğazın kapanması halinde gemilerin Afrika’nın güneyinden dolaşmak zorunda kalacağı, bunun da teslimat sürelerini haftalarca uzatabileceği ve navlun maliyetlerini ciddi şekilde artırabileceği ifade ediliyor.
HUSİLERDEN YENİ HAMLELER
Bölgedeki gerilim ise sonlanmış olan değil. Haberlere nazaran Husiler, Suudi Arabistan limanlarına uğrayan gemileri hedef alabileceklerini duyururken, ticari gemilerden geçiş tutarı alınmasını da değerlendirdi. Haberde, Çin gemilerinin bu uygulamadan muaf tutulabileceği yönündeki iddiaların internasyonal denizcilik sektöründe dikkatle izlendiği aktarıldı. Sadece sonrasında Husiler, Kızıldeniz’den geçen gemilerden yeni ücret alınacağı yönündeki haberleri kamuoyu önünde reddetti. Bu gelişmeler, Kızıldeniz’deki güvenlik risklerinin tamamen ortadan kalkmadığını gösterirken, internasyonal denizcilik şirketleri her sefer öncesinde güvenlik analizlerini güncellemeyi sürdürüyor.
Kızıldeniz’deki güvenlik riskleri tamamen ortadan kalkmadı.
YENİ JEOPOLİTİK DENGELER
Kızıldeniz’de yaşanmış olan gelişmeler yalnızca deniz ticaretini değil, küresel güç dengelerini de etkiliyor. Financial Times’ın haberine nazaran Suudi Arabistan, artan Husi saldırıları üstüne oldukça uluslu bir deniz güvenliği koalisyonu kurulmasına öncülük etti. Riyad yönetimi, tecim yollarının korunması amacıyla oldukça sayıda ülkeyle ortak güvenlik mekanizması oluşturmayı hedefliyor. Söz mevzusu haberde görüşlerine yer verilen analistler, Çin gemilerinin Babülmendep’ten kesintisiz geçebilmesinin Pekin’in bölgedeki diplomatik nüfuzunu artırdığına işaret ettiğini değerlendiriyor. Kızıldeniz’deki her yeni gelişme, yalnızca enerji piyasalarını değil, ABD, Çin, İran ve Körfez ülkeleri arasındaki stratejik rekabeti de tekrardan şekillendiriyor. Gelecek günlerde boğazdan geçecek gemilerin sayısı ve güvenliği, küresel ticaretin en mühim göstergelerinden biri olmaya devam edecek.
[email protected]
Kaynak: Web Hususi
