Erciyes Dağı eteklerindeki Hacılar ilçesinde ortalama 500 yıl öncesine dayanan ve o yıllarda su ihtiyacını karşılamak amacıyla meydana getirilen 1200 kuyudan ortalama 300’ü, günümüzde soğuk su elde etmek için kullanılıyor. Derinliği 7 metreye ulaşan kuyular, kış aylarında tonlarca karla dolduruluyor. Yöre halkı, kış bitmeden dağın eteklerinde bilhassa kayalık ve gölge alanlarda biriken temiz karları çuvallarla getirip, kuyulara basıyor. Bölgede kuyuların büyük kısmı kar kütleleriyle doldurulup, kapakları yaza kadar açılmamak suretiyle kapatılıyor. Yaz başından itibaren oluşturulan ve bir nevi buzdolabı benzer biçimde kullanılan kuyulardaki karın kısmen erimesiyle elde edilmiş su, kovalarla çekilip içiliyor. Kovalarla çıkarılan kar, tabak ve kaselerde, üstüne yoğurt, pekmez, ceviz, fındık dökülerek yenip, ayran yapılarak içiliyor. İlçe halkı, yazları 35 dereceye ulaşan sıcak havada kuyulardaki kar ve buz benzer biçimde suyla serinliyor.
“NOSTALJİK ŞEKİLDE DOLDURUYORUZ”
Kar kuyusu geleneğinin yeni neslin devam ettiremeyeceğini belirten Ahmet Gengeç (67), “Hacılar’ın kuruluşundan beri bu kar yaşamı bu şekilde devam ediyor. 400-500 senedir devam ediyor. Kar kuyuları, ocak-şubat aylarında doldurulur. Yazın içmek için, eskiden çamaşırlarımıza, içmemize, yememize her yerde kullanılıyormuş. Fakat günümüzde şebeke suyu geldiği için bu karı nostaljik bir halde dolduruyoruz. Yaz günlerinde terlediğimiz vakit, sıcak günlerde, bahçe işleri ile uğraşırken, dışarıdan gelen insanlara burada destek oluyoruz, kar veriyoruz. Ayranı bu karlı suyla yaparız, içeriz. Pekmezimizi de kara dökeriz, kaşık kaşık yeriz. Bu geleneği yaşatmak için arkamızdan gelen arkadaşlarımız var fakat bu işin sonuna doğru geliyoruz” diye konuştu.
“BURASI SEBİL GİBİ”
Yazları kar ihtiyacı olanlara yaşamını kaybeden amca ve dedelerinin vasiyeti sebebiyle kar verdiklerini belirten Gengeç, “Hacılarlı olmayıp da buraya gelenler, bu karı gördüğünde bizlere ‘Tanrı razı olsun, geçmişlerinizin canına değsin’ diyor. Hepimiz geliyor. Alıp gider. Burası sebil benzer biçimde. Paralı olan bir şey değil. Burası Mahmut amcamızın. Mahmut amcamız da rahmetli oldu. Onun da vasiyetiydi. Onun çocuklarıyla bir ekip toplanırız, hep birlikte bu kuyuları doldururuz. Vasiyet eskiden beridir var fakat biz amcamızdan öğrendik. Amcamız bizlere, ‘oğlum bu geleneği bırakmayın, devam edin’ dedi. Evlatları ile beraber bu kuyuları dolduruyoruz. Hep bu ekip ile bu kuyuları doldururuz. Bu kar kuyusunda karın ekim-kasım ayına kadar durma şansı var. Onun için biz hem kuyuyu doldurur hem de temizleriz. Ekiplerimiz var. Haberleşiriz. Karı biz 2-3 sefer kati doldururuz. Buraya geleceklere kapımız açık. Gelebilirler. Destek da oluruz. Karı poşetleyip veririz. Her insana kapımız açık bekleriz” diye konuştu.
