ABD ve Çin içinde; Asya’dan Avrupa’ya uzanacak tecim güzergahı üstündeki rekabet giderek kızışıyor. Hindistan’dan başlayarak İsrail ve Cenup Kıbrıs üstünden Yunanistan’a bağlanacak IMEC adlı güzergah ile Çin’in Dönem Yol projesi Ege’deki Pire Limanı’nda karşı karşıya geldi. Avrupa Birliği (AB) kulislerinde, her iki güzergahla ilgili değişik tasarruflar ve büyük rekabetin ihtimaller içinde neticeleri tartışılıyor. ABD Başkanı Donald Trump’ın; Beyaz Saray’daki koltuğuna oturmadan ilkin Atina Büyükelçiliği’ne aday gösterdiği Kimberly Guilfoyle’u Çin’in bölgedeki tesirini azaltmak ve söz mevzusu limanların kontrolünü sağlamakla görevlendirdiği ortaya çıktı.
ABD, Yunanistan’ın ve Akdeniz’in en büyük limanı olan Pire Limanı’nın Çin’in elinden olmasından hastalık duyuyor.
ÇİN’İN DEVLET ŞİRKETİ
Kathimerini’de bu mevzuda yer ver verilen bilgilere nazaran ABD Selanik Limanı’nı denetlemek istiyor. Trump’ın, Çin’e karşı müttefiki olan Hindistan’ın tecim yolunu desteklemek için Hindistan-Orta Doğu-Avrupa Koridoru’nu (IMEC) oluşturma amacına Ege’nin kuzeyindeki ve güneyindeki Yunan limanlarının muhteşem bir halde uyduğu belirtiliyor. Aynı habere nazaran ABD, yolcu ve konteyner trafiği bakımından Yunanistan’ın ve Akdeniz’in en büyük limanı olan Pire Limanı’nın Çin’in elinden olmasından hastalık duyuyor. ABD, limanın sahibi olan Çin devlet şirketi COSCO Shipping’in faaliyetlerini yakından izliyor.
‘NEDEN ÇİN’E VERDİNİZ?‘
Geçen 19 Mayıs tarihinde bu mevzuda kapsamlı bir yazı kaleme alan yazar Alexis Papachelas, Çin’in Pire Limanı’nın ihalesini kazanılmış olduğu dönemle ilgili garip detaylar aktarmıştı. ABD’nin o dönemde limana karşı kayıtsız bulunduğunu vurgulayan Papachelas şu detayları vermişti: “Birkaç yıl ilkin, Pire Limanı’nın özelleştirilmesi üstüne bir emek harcama icra eden büyük bir Amerikan üniversitesinden ciddi bir araştırmacı beni ziyaret etti. Israrla niçin Çin’e verdiniz’ diye sordu. Benim cevabım ise basitti; ‘bu sebeple ihale açıldığında başka kimse hakkaten istemiyordu.’ Bu, gerçeğin ta kendisiydi. Uzun bir süre ne Amerikalılar ne de Avrupalılar, Batı’nın kontrolünden çıkan limanlara ve öteki altyapılara fazla ehemmiyet vermediler.”
SAVAŞ GEMİSİ KRİZİ
Kathimerini’de ABD’nin Çin şirketine Pire’yi terk etmesi için baskı yapmış olduğu Atina yönetiminin de ABD’nin taleplerine uymaya istekli olduğu belirtiliyor. Nitekim, üç ay ilkin Çin cenk gemilerinin Yunan limanlarına demirleme talebi Yunanistan tarafınca reddedilmişti. Ege’de rekabet kızışırken Hindistan’ın ek olarak IMEC projesinin bir parçası olarak Dedeağaç Limanı’na ilgi duyduğu kaydediliyor. Gazetedeki yorumda Ukrayna’da sulh ihtimali sebebiyle önemi azalan Dedeağaç Limanı’nın bu hamleyle tekrardan ehemmiyet kazanacağı ifade ediliyor.
IMEC, Yunanistan başbakanları Kyriakos Miçotakis ile Hindistan Başbakanı Narendra Modi’nin Atina ve Yeni Delhi temaslarında baş gündem olmuştu.
‘EJDERHANIN BAŞI’
Papachelas, değerlendirmesinde Ege Denizi’nde kızışan Çin-ABD rekabeti için şunları söylüyor: “Çin, Avrupa’yı kazanmak ve eğer başarabilirse ABD’den uzaklaştırmak istiyor. Bunu başarmak için Amerikan Başkanı’nın Avrupa’ya karşı sert duruşunu kullanmaya hazır. Yunanistan ise “Ejderhanın başı’ olarak anılıyor. Çin-AB ilişkileri için stratejik bir geçit olan Yunanistan, Çin çıkarları için kilit öneme haiz. Binlerce mil uzakta bulunan iki süper gücün rekabeti Yunanistan’ı oldukça zor ikilemlerle karşı karşıya bırakabilir. Çin son yıllarda sert oynamaya başladı ve Atina da dahil olmak suretiyle mühim bir baskı uyguladı. Gelecek yıllarda daha da zorlaşacak bu sebeple Trump bu tür mevzularda inceliğe ehemmiyet vermiyor.”
[email protected]
Kaynak: Web Hususi
